NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

Đề 2: Tuổi trẻ học đường suy nghĩ và hành động để góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông

DÀN Ý:

1. Mở bài:

 Nêu sự cấp bách và tầm quan trọng hàng đầu của việc giải quyết vấn đề giảm thiểu tai nạn giao thông đang có chiều hướng gia tăng như hiện nay

2. Thân bài:

- Giải thích:

  Tai nạ giao thông là tai nạ do các phương tiện tham gia giao thông gây nên: đường bộ, đường thuỷ, đường sắt… trong đó phần lớn là các vụ đường bộ.

- Nguyên nhân gây nê tai nạn giao thông:

   + Khách quan: cơ sở vật chất, hạ tầng còn yếu kém, phương tiện tham gia giao thông tăng nhanh, do thiên tai…

   + Chủ quan:

     . Ý thức tham gia giao thông của một số bộ phận người dân còn hạn chế, đặc biệt là giới trẻ, trong đó không ít đối tượng là học sinh

     . Xử lí chưa nghiêm, chưa thoả đáng. Ngoài ra còn xảy ra hiện tượng tiêu cực trong xử lí

- Hậu quả: gây tử vong, tàn phế, chấn thương sọ não…

Theo số liệu thống kê của Vvho: trung bình mỗi năm trên thế giới có trên mười triệu người chết vì ati ạn giao thông. Năm 2006, Việt Nam là: 12,300 người. Năm 2007, Who đặt Việt Nam vào quốc gia có tỉ lệ các vụ tử vong vì tai nạn giao thông cao nhất thế giới với 33 trường hợp tử vong mỗi ngày.

  Tai nạ giao thông là quốc nạn, tác động xấu đến các mặt của đời sống:

   + Gây ảnh hưởng lâu dài đến đời sống tâm lí: gai đình có người thân chết hoặc do di chứng nặng nề vì tai nạn giao thông ảnh hưởng rất lớn đến tinh thần, tình cảm

   + Gây tâm lí hoang man, bất an cho người tham gia giao thông

   + Gây rối loạn an ninh, trật tự: kẹt xe, ùn tắc giao thông, kẻ  xấu lợi dụng móc túi, cướp giật…

   + Gây thiệt hại về kinh tế: chi phí khắc phục, điều tra, chi phí mai táng, chi phí y tế…

   + Làm tiêu tốn thời gian lao động, nguồn nhân lực…

- Giải pháp: Vậy thanh niên, học sinh cần làm gì để góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông?

   + Tự giác nghiêm chỉnh chấp hành luật lệ an toàn giao thông khi tham gia giao thông

   + Tuyên truyền cho mọi người biết về hậu quả và tác hại  nghiêm trọng của TNGT

   + Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về luật giao thĩng. Cùng giương cao khẩu hiệu “Nói không với phóng nhanh, vượt ẩu”, “An toàn là bạn, tai nạn là thù”…

   + Thành lập các đội thanh niên xuống đường làm nhiệm vụ

   + Phát hiện và báo cáo kịp thời với các cơ quan đoàn thể  nơi gần nhất những trường hợp vi phạm ATGT

   + Về phía trường học, cần phát động  và giáo dục kịp thời những trường hợp học sinh vi phạm.

   + Về phía chính quyền, cần xử lớ thật nghiâm minh hơn nữa những trường hợp vi phạm.

Đề 1 :Hiện nay, ở nước ta có nhiều cá nhân, gia đình, tổ chức thu nhận trẻ em cơ nhỡ, lang thang kiếm sống trong các thành phố, thị trấn về những mái ấm tình thương để nuôi dạy, giúp các em học tập, rèn luyện, vươn lên sống lành mạnh, tốt đẹp.

          Anh( chị) hãy bày tỏ suy nghĩ về hiện tượng đó?

                                                         DÀN Ý:

1. Mở bài:

  - Giới thiệu tinh thần tương thân, tương ái, truyền thống quý báu của dân tộc ta

  - Dẫn ca dao, tục ngữ về tinh thần đó

  - Những tình cảm sâu nặng, thiêng liêng ấymỗi người chúng ta dành nhiều cho người già, người nghèo neo đơn, đặc biệt là trẻ em lang thang, cơ nhỡ.

  - Dẫn yêu cầu đề vào

2. Thân bài:

 a. Giải thích, phân tích:

- Nguyên nhân trẻ em lang thang, cơ nhỡ:

   + Do cha mẹ bỏ rơi, mồ côi, nghè…

   + Không họ hàng thân thích, phải tự kiếm sống

- Hậu quả:

   + Không được dạy dỗ, học hành, kém hiểu biết nên: cướp giật, hút chích, nghiện ngập…

   + Một số sống bằng các nghề: bán báo, đánh giày, rửa chén, ăn xin…

b. Chứng minh, bình luận

- Thu nhận trẻ em lang thang, cơ nhỡ vào mái ấm tình thương để nuôi dạy và giúp đỡ các em nên người là một việc làm cao đẹp của những tấm lòng vàng , đầy vị tha, kiên nhẫn, giàu đức hy sinh

( họ giúp các em học nghề, học chữ và nhân phẩm cần thiết của mỗi con người) Học sinh lấy dẫn chứng minh hoạ

- Mỗi trẻ em lang thang, cơ nhữ đều có một hoàn cảnh éo le khác nhau nhưng ở chúng đều giống nhau ở nỗi bất hạnh và tâm trạng mặc cảm, nên việc nuôi dạy là cuộc tái sinh nhọc nhằn và kì diệu, sau này chúng sẽ là người công dân tốt. - học sinh lấy dẫn chứng chứng minh hoạ

- Phê phán những hành vi ngược đãi trẻ em, thái độ thờ ơ, vô cảm, vô trách nhiệm (dẫnchứng)

 - Bản thân học sinh: “Ta phải làm gì để giúp đỡ trẻ em lang thang, cơ nhỡ”?

( Quyên góp sách vỡ, quần áo, quà bánh, tiền… cho trẻ em tàn tật, lang thang, kêu gọi những nghĩa cử cao đẹp, nàh hảo tâm hãy đóng góp hơn nữa về vật chất lẫn tinh thần để giúp đỡ các em)

3. Kết bài:

- Nhấn mạnh việc làm tốt, tuyân dương, học hỏi

- Mở rộng vấn đề và liân hệ bản thân.

ĐỀ: Suy nghĩ của anh (chị) về vấn đề chống tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục.

 Dàn ý:

1.  Mở bài:

-         Tầm quan trọng của Giáo Dục

-         Thực trạng của giáo dục nước ta hiện nay

-         Vì thế cuộc vận động : nói khồn với tiêu cực và bệnh thành tích trong giáo dục đang được xã hội quan tâm

     2. Thân bài:

          a. Giải thích:

             -“ Tiêu cực trong thi cử” : Là những hành vi gian lận trong thi cử như: thí sinh mang những tài liệu hoặc những thiết bị không được cho phép vào phòng thi

            - “ Bệnh thành tích trong giáo dục”: là những danh hiệu thi đua của Thầy và trị, giữa các lớp, các trường và các phòng ban với nhau gây nên hiện tượng điểm ảo, thành tích ảo, không phản ánh đúng khả năng và trình độ.

         b. Phân tích, chứng minh

         - Đối với học sinh: học sinh ỷ laịi, không phát huy được năng lực học tập, không có đọng lực học, không tiếp thu đựoc tri thức, ảnh hưởng đến chất lượng

         - Đối với giáo viên: mất đi lương tâm, nghề nghiệp, không có động lực để dạy, không có sáng kiến đổi mới phương pháp dạy học.

         - Đối với giáo dục: giáo dục trì trệ, chậm phát triển

       * Tác dụng của việc chống tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục: là việc làm mang lại lợi ích cho ngành giáo dục

         - Đối với học sinh: phát huy năng lục học tập, bỏ đi tính ỷ lại, những văn bằng đánh giá đúng năng lực của học sinh, học sinh không còn tình trạng “chọi nhau” trong các kì thi tập trung

         - Đối với giáo viên: sẽ không còn những việc làm không đúng với lương tâm, cố gắng tìm tòi phương pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học, thực hiện kiểm tra, đánh giá đúng năng lực của học sinh.

         c. Bình luận: Phê phán những hành vi tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục.

Đề: nghị luận về câu nói: “Học, học nữa, học mãi”

1. Mở bài: Nêu vấn đề nghị luận: “Học, học nữa, học mãi”

Đề bài : Anh (chị ) hãy trả lời câu hỏi của nhà thơ Tố Hữu: 

Ôi! Sống đẹp là thế nào hỡi bạn?

LẬP DÀN YÙ

  A.MỞ BÀI :

            -Dẫn đề : Giá trị cuộc sống con người là điều mà tất cả mọi người đều trăn trở của nhân loại. Phạm chất sống của con người sẽ được xác lập trong mối quan hệ với cộng đồng. Ham-let cũng từng nói “Sống hay không sống. Đó là vấn đề”. Từ khi còn là một thanh  niên Tố Hữu cũng đã đi tìm lẽ sống cho mình “Băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời”, M.Gorki cũng từng nói “Trong con người có 2 khuynh hướng phủ định lẫn nhau, đấu tranh lẫn nhau nhiều hơn và thường xuyên hơn cả : khuynh hướng sống cho tốt hơn và khuynh hướng sống cho sướng hơn”.

-Giới thiệu luận đề : Sống như thế nào để có cuộc sống có yù nghĩa, sống đáng sống và sống đẹp? Đó là vấn đề mà Tố Hữu đã nhắc nhở, đã đặt vấn đề :

                                    “ Ôi! Sống đẹp là thế nào hỡi bạn?”

Đó cũng là vấn đề mà tất cả chúng ta cần suy nghĩ trong cuộc sống hôm nay.

(có thể theo kiểu quy nạp, phản đề, trực tiếp, gián tiếp, móc xích...)

B.THÂN BÀI :

 ĐOẠN 1 : VIẾT ĐOẠN VĂN VỚI THAO TÁC LẬP LUẬN GIẢI THÍCH

Giải thích: Thế nào là “sống đẹp” ?

-Là sống có yù nghĩa và sống có mục đích, có lí tưởng.

-Là biết hy sinh, cống hiến không ích kỉ, biết “nhận” và biết “cho”, biết phấn đấu cho xã hội tốt đẹp                “Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”.

-Là sống tốt, có lòng nhân hậu, biết thương yêu đùm bọc, có tình cảm lành mạnh:

“Còn gì đẹp trên đời hơn thế

Người yêu người sống để yêu nhau”.

-Có tư  tưởng tình cảm, có hành động đẹp.

ĐOẠN 2 : VIẾT ĐOẠN VĂN VỚI THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH

Phân tích các khía cạnh của lối sống đẹp.

+Để sống đẹp,ta cần rèn luyện những phẩm chất nào?

Có lý tưởng, có mục đích đúng đắn, cao đẹp.

Có tâm hồn, có tình cảm lành mạnh nhân hậu.

Có trí tuệ, kiến thức mỗi ngày thêm mở rộng, sáng suốt.

Có hành động tích cực, lương thiện.

ĐỀ 6: Học để biết , học để làm , học để chung sống , học để khẳng định mình

ĐỀ 4: PHÂN TÍCH VÀ LÀM SÁNG TỎ Ý NGHĨA CỦA CÂU NÓI: "ĐƯỜNG ĐI KHÓ KHÔNG KHÓ VÌ NGĂN SÔNG CÁCH NƠI MÀ KHÓ VÌ LÒNG NGƯỜI NGẠI NƠI E SÔNG" (NGUYỄN BÁ HỌC)

BÀI LÀM:

Cuộc sống ngày một phát triển với nhiều điều mới mẻ, thôi thúc ta tìm kiếm và vươn tới tầm cao của sự hiểu biết ,nhưng điều đó không phải dễ dàng vì để đạt được những ước mơ và khát vọng đó, con người phải vượt qua nhiều thử thách, gian nan.

Vậy đâu là sức mạnh để con người vượt qua chặng đường nhiều chông gai đó để đạt được những ước mơ và khát vọng của mình ? Sức mạnh ấy đơn giản chính là chính bản thân ta như nhà cách mạng Nguyễn Bỏ Học đã đưa ra một lời khuyên vô cùng quý giá đối với con người :"Đường đi khó không khó vì ngăn sông cách nơi mà khó vì lòng người ngại nơi e sông". Câu nói của ông không đơn thuần chỉ cho ta những bản chất của những khó khăn mà mỗi con người đã, đang và sẽ vấp phải trong cuộc sống này mà đã chỉ cho ta hướng đi đúng đắn để vượt qua điều đó.

"Đường đi” chính là cuộc sống của ta đây, không gian nan vì “ngăn sông cách nơi”mà khó vì ý chí “lòng người” không thể vượt qua. Tuy mỗi người đều có một cuộc sống riêng nhưng hình như mọi đường đời đều có chung một điểm chính là những con sông những vách nơi đang chờ ta chinh phục .Thật vậy , có ai đi đến thành công mà chưa từng bị thất bại làm sờn lòng , nhụt chí nhưng với niềm tin và sự hi vọng chiến thắng ,ta tự tích lũy và rút ra được những bài học, kinh nghiệm đường đời quý giá, rồi từ đó ta biết được đâu là con đường riêng và cách đi riêng để đạt được mục tiêu .Hãy lấy việc học làm một điển hình tiêu biểu cho ý kiến trên. Càng lên lớp lớn , việc học tập ngày càng nhiều bắt ta phải thật kiên trì và bền bỉ . Khó khăn đấy gian khổ đấy , nhưng không vì lẽ đó mà các bạn học sinh lại đánh mất hi vọng và niềm tin của mình ,các bạn luôn cố gắng hoàn thành tốt việc học, đương nhiên có nhiều lúc thực sự mệt mỏi lắm nhưng đó không phải là cái cớ để các bạn lùi bước. Mọi nỗ lực luôn được đền đáp bằng những thành công to lớn , giờ đây các bạn trở thành những người công dân tốt , những người có ích và có chỗ đứng trong xã hội .

Nhưng bên cạnh đó, một số khác thì lại nao núng, ngại ngần trước việc học khó khăn , họ vẫn ham chơi, thích làm quen và giao tiếp với bạn xấu . Liệu rồi những cái thú vui ấy cũng chẳng đem lại gì cho bạn chăng ? Và khi bạn nhận thấy đã lãng phí quá nhiều thời gian cho việc vui chơi thì hình như mọi thứ đã muộn đễ sửa đổi khi nó đã trở thành thói quen . Những trò chơi , những cuộc tán gẫu dài ấy chỉ là những cái lợi trước mắt, nó thể hiện sự ngại ngần của con người khi phải đương đầu trước khó khăn mà cuộc sống đang thử thách bản thân bạn. Rồi mọi hậu quả mà bạn gánh chịu lại bắt đầu từ chính sự e ngại và tư tưởng muốn hưởng thụ. Mỗi chúng ta cần phải hiểu, ngại khó, ngại khổ trong học tập sẽ dẫn đến thất học, lạc hậu trong tư tưởng ảnh hưởng đến chính mình và cả xã hội.

Là học sinh, chúng ta phải thực hiện nhiệm vụ và bổn phận của mình, luôn tự nhắc nhở bản thân:

“Không có việc gì khó

Chỉ sợ lòng không bền

Đào nơi và lấp biển

Quyết chí ắt làm nên.”

Và “Đường đi không khó vì ngăn sông cách nơi mà khó vỡ lòng người ngại nơi, e sông.”

Nói như vậy có nghĩa là, nhiệm vụ chính của chúng ta là học tập, sẽ không có lí do gì để chúng ta không cố gắng học tốt, chỉ có tích cực trau dồi kiến thức chúng ta mới trở thành những chủ nhân có ích cho đất nước, đứng trước một bài tập khó hay đứng trước những phút chúng ta lười biếng hãy nhớ tới câu nói của thầy Nguyễn Bỏ Học để vượt qua, để vươn lên thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.

Câu nói của thầy giáo Nguyễn Bỏ Học là một lời khuyên vô cùng hữu ích đối với tuổi trẻ thời đại mới. Cuộc sống đang phát triển từng ngày, từng giờ, thế hệ trẻ chúng ta cần có một quyết tâm, một ý chí mạnh mẽ vượt qua mọi khó khăn mà vươn tới chân trời tri thức đang rộng mở. Phải luôn nhớ rằng hãy vượt lên chính mình để vươn tới những đỉnh vinh quan chói lọi đang chờ chúng ta chinh phục

ĐỀ 3: BÀY TỎ Ý KIẾN VỀ PHƯƠNG CHÂM: “HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH”

DÀN Ý

* Mở bài:

Giới thiệu phương pháp học đi đôi với hành là một phương pháp khoa học, tiến bộ.

* Thân bài:

- Giải thích câu nói:

+ Học:

học lí thuyết từ sự hướng dẫn của thầy cô, hay tự học từ sách vở, bạn bè, cuộc sống…

học có nhiều loại: học văn hoá, kiến thức khao học, học nghề,…

mục đích: trang bị những kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo nghề nghiệp để tham gia vào mọi hoạt động xã hội, mang lại lợi ích cho bản thân, gia đình và xã hội.

+ Hành:

·        Đem những cái đã học vào thực tế để kiểm tra độ đúng – sai, làm cho nó sinh động thêm.

·        Có nhiều cấp độ: bắt chước, làm lại theo trí nhớ, sáng tạo hoạt động mới… tuỳ thuộc vào trình độ tri mà ta học được và điều kiện mà ta có để thực hành.

·        Dẫn chứng:

   Công việc của người nông dân khác với công việc trên đồng ruộng khác với công việc của kĩ sư nông nghiệp trong phòng thí nghiệm.

  Công nhân làm việc khác với các nhà khoa học.

- Đánh giá vấn đề:

+ Là một phương châm đúng.

+ Là hai mặt thống nhất và bổ sung cho nhau.

+ Học đóng vai trị quyết định, nhưng học mà không thực hành thì học chỉ là vô ích.

+ Chỉ lo thực hành mà không học lí thuyết thì không nắm được bản chất sự vật, dễ ấu trĩ, duy ý chí.

- Rút ra bài học:

  Cần kết hợp giữa lí thuyết và thực hành thì kiến thức mới trở nên thiết thực, có ích, giúp nắm vững tri thức, rèn luyện kĩ năng thực tế.

* Kết bài:

Đây là phương pháp học mang lại hiệu quả cao, cần được áp dụng sâu rộng vào việc học tập.

Đề 2: “Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động”

Ý kiến trên của nhà văn Pháp M. Xi-xờ-rông gợi cho anh (chị) những suy nghĩ gì về việc tu dưỡng và học tập của bản thân.

I. Phân tích đề:

- Nội dung vấn đề : Mối quan hệ giữa đức hạnh và hành động

- Thể loại : Nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lÝ.

- Thao tác chính : giải thích, chứng minh và bình luận, bác bỏ

   - Phạm vi tư liệu : thực tế cuộc sống.

II. Dàn ý:

1. Mở bài:

- Hành động là biểu hiện cao nhất của đức hạnh.

- Nhà văn Pháp M. Xi-xờ-rông đã nói: “Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động”

2. Thân bài:

a. Giải thích câu nói:

- Đức hạnh là đạo đức và tính nết tốt (Từ điển tiếng Việt)

- Đức hạnh được thể hiện qua lời nói và những việc làm cụ thể, qua mối quan hệ giữa cá nhân với tập thể, xã hội…

- Hành động là thước đo phẩm giá của mỗi con người.

b. Phân tích, chứng minh: “Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động”

- Từ xưa, nhân dân ta đã ca ngợi và đề cao những hành động thiết thực mang lại lợi ích cho bản thân và xã hội:

+ Có những câu tục ngữ khẳng định ý nghĩa quan trọng của hành động: “Trăm nghe không bằng một thấy”; “Trăm hay không bằng tay quen; Nói hay không bằng cày giỏi”

+ Nhân dân cũng phê phán, chê cười những kẻ: “Ăn như rồng cuốn, nói như rồng leo, làm như mèo mửa”; “Ăn thì ăn những miếng ngon, Làm thì chọn việc cỏn con mà làm”.

- Trong văn chương cũng như trong thực tế lịch sử có rất nhiều gương sáng hành động, thể hiện phẩm chất cao quý của con người:

+ Chàng Thạch Sanh: thật thà, dũng cảm, giàu lòng thương người, sẵn sàng cứu giúp kẻ bất hạnh.

+ Cậu bé làng Gióng: đánh đuổi giặc Ân ra khỏi bờ cõi, đem lại thái bình cho đất nước.

+ Từ Hải trong Truyện Kiều: cứu Thúy Kiều thoát khỏi cuộc sống lầu xanh, giúp nàng thực hiện công lí – báo ân báo oán.

+ Lục Vân Tiên: đánh tan bọn cướp cứu tiểu thư Kiều Nguyệt Nga.

+ Hai Bà Trưng: khởi nghĩa đánh đuổi quân xâm lược nhà Hán.

+ Nguyễn Trãi: thực thi lời cha dạy theo phò tá Lê Lợi đánh đuổi giặc Minh, làm nên chiến thắng oanh liệt ngàn năm.

+ Anh hùng áo vải Nguyễn Huệ: đánh tan hai hơn hai mươi vạn quân Thanh đem lại cuộc sống thanh bình cho dân.

+ Chủ tịch Hồ Chí Minh: ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc khỏi xiềng xích nô lệ, giành độc lập tự do, thành lập nên nước VNDCCH.

c. Phê phán, bác bỏ:

Những lối sống, những hành động biểu hiện không xứng đáng là một con người đức hạnh: sống vị kỉ, chỉ nghĩ cho riêng mình, sống vô bổ, đua đòi...

d. Suy nghĩ của bản thân:

- Hành động thiết thực của tuổi trẻ ngày nay là không ngừng học tập, tu dưỡng và rèn luyện để nâng cao trình độ hiểu biết để đáp ứng yêu cầu của xã hội, xứng đáng là người vừa có tài vừa có đức.

- Hành động còn là dám nhìn thẳng vào những khuyết điểm để sửa chữa, khắc phục để vươn lên, có tinh thần cầu tiến để thể hiện phẩm chất và đức hạnh của bản thân.

3. Kết bài:

- Trong chiến tranh giữ nước, tuổi trẻ Việt Nam đã cống hiến, hi sinh xương máu để bảo vệ độc lập chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

- Trong thời bình, tuổi trẻ phải cố gắng tu dưỡng, phấn đấu; tích cực đóng góp sức mình cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

BÀI LÀM MẪU

 Chàng Thạch Sanh: thật thà, dũng cảm, giàu lòng thương người, sẵn sàng cứu giúp kẻ bất hạnh. Cậu bé làng Gióng: đánh đuổi giặc Ân ra khỏi bờ cõi, đem lại thái bình cho đất nước. Từ Hải trong Truyện Kiều: cứu Thúy Kiều thoát khỏi cuộc sống lầu xanh, giúp nàng thực hiện công lí – báo ân báo oán. Lục Vân Tiên: đánh tan bọn cướp cứu tiểu thư Kiều Nguyệt Nga.  Hai Bà Trưng: khởi nghĩa đánh đuổi quân xâm lược nhà Hán. Nguyễn Trãi: thực thi lời cha dạy theo phò tá Lê Lợi đánh đuổi giặc Minh, làm nên chiến thắng oanh liệt ngàn năm. Anh hùng áo vải Nguyễn Huệ: đánh tan hai hơn hai mươi vạn quân Thanh đem lại cuộc sống thanh bình cho dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh: ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc khỏi xiềng xích nô lệ, giành độc lập tự do, thành lập nên nước VNDCCH.

Đề 1: Tình thương là hạnh phúc của con người.

I. Phân tích đề:

 - Nội dung vấn đề: Ý nghĩa và tác dụng của lối sống có tình thương.

- Thể loại và thao tác nghị luận: nghị luận xã hội: giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ…

- Phạm vi tư liệu:

+ Tấm gương của những con người sống có tình thương

+ Những danh ngôn, ca dao, tục ngữ… nói về ý nghĩa của lối sống có tình thương

II. Xây dựng dàn ý:

1. Mở bài:

- Hạnh phúc là một khái niệm tinh thần trừu tượng. Tùy theo vai trò, vị trí của từng cá nhân, từ giai cấp trong xã hội mà có những quan niệm khác nhau về hạnh phúc.

- Nhân dân ta quan niệm: Tình thương là hạnh phúc của con người.

2. Thân bài:

a. Giải thích câu nói: Tình thương là hạnh phúc của con người.

- Tình thương: là tình cảm nồng nhiệt làm cho gắn bó mật thiết và có trách nhiệm với người, với vật (Từ điển tiếng Việt)

- Hạnh phúc: là trạng thái sung sướng vì cảm thấy hoàn toàn đạt được ý nguyện. (Từ điển tiếng Việt)

- Tại sao Tình thương là hạnh phúc của con người?

+ Tình thương khiến cho người ta luôn hướng về nhau để chia sẻ, thông cảm, đùm bọc lẫn nhau.

+ Như vậy là thỏa mãn mọi ý nguyện, đã được hưởng sung sướng, hạnh phúc mà tình thương mang lại.

b. Phân tích để khẳng định, chứng minh các biểu hiện, ý nghĩa của tình thương:

- Trong phạm vi gia đình:

+ Cha mẹ yêu thương con cái, chấp nhận bao vất vả, cực nhọc, hi sinh bản thân để nuôi dạy con cái nên người. Con cái ngoan ngoãn, trưởng thành, cha mẹ coi đó là hạnh phúc nhất của đời mình.

+ Trong đời người có nhiều nỗi khổ, nhưng con cái không nên danh nên phận hoặc hư hỏng là nỗi đau lớn nhất của cha mẹ.

+ Con cái biết nghe lời dạy bảo của cha mẹ, biết đem lại niềm vui cho cha mẹ, đó là hiếu thảo, là tình thương và hạnh phúc.

+ Tình thương yêu, sự hòa thuận giữa anh em, giữa cha mẹ và con cái tạo nên sự bền vững của hạnh phúc gia đình.

- Trong phạm vi xã hội:

+ Tình thương chân thành là cơ sở của tình yêu đôi lứa.

“Nước chảy liu riu, lục bình trôi líu ríu

Anh thấy cô nàng nhỏ xíu anh thương”

“Túc em dài em cài hoa lí

Miệng em cười hữu ý anh thương”

“Thò tay mà ngắt ngọn ngũ

Thương em đứt ruột giả đò ngó lơ”

“Yêu nhau tam tứ nơi cũng trèo

Ngũ lục sông cũng lội, thất bát cửu thập đèo cũng qua”.

“Muối ba năm muối đang còn mặn

Gừng chín tháng gừng hãy còn cay

Đôi ta nghĩa nặng tình dày

Có xa nhau đi nữa cũng ba vạn sáu ngàn ngày mới xa”.

+ Tình thương là truyền thống đạo lí: Thương người như thể thương thân; tạo nên sự gắn bó chặt chẽ trong quan hệ cộng đồng giai cấp, dân tộc. 

“Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”

“Một miếng khi đói bằng một gói khi no”

“Lá lành đùm lá rách”

“Nhiễu điều phủ lấy giá gương

Người trong một nước phải thương nhau cùng”

+ Tình thương mở rộng, nâng cao thành tình yêu nhân loại. 

- Những tấm gương sáng trong lịch sử coi Tình thương là hạnh phúc của con người:

+ Vua Trần Nhân Tông trong một chuyến đi thăm quân sĩ đã cởi áo bào khoát cho một người lính giữa đêm đông lạnh giá.

+ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn cùng chia sẻ ngọt bùi, cùng vào sinh ra tử với tướng sĩ dưới quyền trong ba cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên – Mông, giành thắng lợi vẻ vang cho dân tộc.

+ Người anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi suốt đời đeo đuổi lí tưởng vì dân vì nước, gác sang một bên những oan ức, bất hạnh của riêng mình.

+ Người thanh niên Nguyễn Tất Thành xuất phát từ lòng yêu nước thương dân trong tình cảnh nô lệ nên đã rời Tổ quốc ra đi tìm đường cứu nước, cứu dân. Phương châm sống đúng đắn của Người là: Mình vì mọi người. Bác luôn lấy tình yêu thương con người làm mục đích và hạnh phúc cao nhất của cuộc đời mình.

c. Phê phán, bác bỏ:

Lối sống thờ ơ, vô cảm, thiếu tình thương, không biết quan tâm, chia sẻ, đồng cảm và giúp đỡ người khác…

d. Liên hệ bản thân:

Rút ra bài học về phương châm sống xứng đáng là con người có đạo đức, có nhân cách và hành động vì tình thương.

3. Kết bài:

- Tình thương là lẽ sống cao cả của con người. Tình thương vượt lên trên mọi sự khác biệt giữa các dân tộc trên thế giới.

- Để tình thương thực sự trở thành hạnh phúc của con người, mỗi chúng ta phải vươn lên chống đói nghèo, áp bức bất công, chiến tranh phi nghĩa… để góp phần xây dựng một thế giới hòa bình thịnh vượng…

Quá trình phát triển và những thành tựu chủ yếu của văn học Việt Nam từ Cách mạng tháng Tám  1945 đến 1975:

a.  Giai đoạn 9 năm kháng chiến chống Pháp (1945 -1954):

- Chủ đề bao trùm nền văn học trong những ngày đầu đất nước giành được độc lập là ca ngợi Tổ quốc và quần chúng cách mạng, kêu gọi tinh thần đoàn kết toàn dân, cổ vũ phong trào Nam tiến

( “Huế tháng Tám, Vui bất tuyệt” - Tố Hữu ; “Hội nghị non sông”, “Ngọn quốc kì” - Xuân Diệu…)

- Từ cuối năm 1946, văn học tập trung phản ánh cuộc kháng chiến chống Pháp, hướng tới đại chúng, phản ánh sức mạnh của quần chúng nhân dân; thể hiện niềm tự hào dân tộc và niềm lạc quan cách mạng; tình yêu quê hương đất nước. Một số tác phẩm tiêu biểu:

+ Truyện, kí: “Đôi mắt” (Nam Cao), “Xung kích” (Nguyễn Đình Thi), “Truyện Tây Bắc” (Tô Hoài).

+ Thơ: “Cảnh khuya”, “Cảnh rừng Việt Bắc” (Hồ Chí Minh), “Tây Tiến »(Quang Dũng), “Bên kia sông Đuống” (Hoàng Cầm), “Đất nước” (Nguyễn Đình Thi), “Việt Bắc” (Tố Hữu).

+ Kịch: “Bắc Sơn”, “Những người ở lại” (Nguyễn Huy Tưởng), “Chị Hòa” (Học Phi).

+ Lí luận, nghiên cứu, phê bình văn học đạt được một số thành tựu (“ Chủ nghĩa Mác và vấn đề văn hóa Việt Nam”- Trường Chinh, “Nhận đường” – Nguyễn Đình Thi…)

b. Giai đoạn đầu xây dựng hoà bình, CNXH(1955-1964):

- Văn xuôi với nhiều đề tài, bao quát được nhiều vấn đề và phạm vi của hiện thực đời sống:

+ Kháng chiến chống Pháp: “Đất nước đứng lên”(Nguyên Ngọc), “Trước giờ nổ súng”(Lê Khâm).

+ Cuộc sống trước cách mạng tháng Tám 1945: “Vợ nhặt” (Kim Lân), “Cửa biển”(Nguyên Hồng).

+ Xây dựng cuộc sống mới: Tuỳ bút “Sông Đà” (Nguyễn Tuân), “Mùa lạc”(Nguyễn Khải).

- Thơ phát triển mạnh với cảm hứng đẹp đẽ về CNXH, nỗi nhớ miền Nam: các tập thơ “Gió lộng” (Tố Hữu), “Trời  mỗi ngày lại sáng” (Huy Cận),           “Ánh sáng và phù sa” (Chế Lan Viên).

- Kịch: “Một đảng viên” (Học Phi), “Ngọn lửa” (Nguyễn Vũ), “Nổi gió” (Đào Hồng Cẩm)

c. Giai đoạn chống Mỹ cứu nước (1965-1975):

- Chủ đề bao trùm là ca ngợi tinh thần yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng:

 + Văn xuôi :“Những đứa con trong gia đình”(Nguyễn Thi), “Rừng xà nu” (Nguyễn Trung Thành), “Chiếc lược ngà” (Nguyễn Quang Sáng), “Mảnh trăng cuối rừng” (Nguyễn Minh Châu), “ Hòn Đất”(Anh Đức), “Dấu chân người lính” (Nguyễn Minh Châu)…

+ Thơ : “Ra trận”, “Máu và Hoa”( Tố Hữu), “Hoa ngày thường, chim báo bão” (Chế Lan Viên), “Mặt đường khát vọng” (Nguyễn Khoa Điềm), “Gió Lào cát trắng” (Xuân Quỳnh).

+ Kịch : “Quê hương Việt Nam” (Xuân Trình), “Đại đội trưởng của tôi” (Đào Hồng Cẩm)…

+ Nhiều công trình nghiên cứu, phê bình văn học có giá trị của Đặng Thai Mai, Hoài Thanh, Xuân Diệu…

- Văn học ở đô thị miềm Nam thể hiện khát vọng tự do và phê phán những mặt trái của xã hội, là tiếng nói đáng trân trọng (Vũ Hạnh, Trần Quang Long, Vũ Bằng…)

Văn hoá ứng xử của học sinh

       Nói đến văn hoá là nói đến hàng ngàn định nghĩa khác nhau. Văn hoá ứng xử cũng thế. Tuỳ quốc gia, tuỳ dân tộc, tuỳ vùng miền,… mà hình thành nên những nét đẹp văn hoá, trong đó có văn hoá ứng xử. Nhưng đối với người Việt Nam, hàng ngàn năm qua cách ứng xử vẫn là: “Lời nói chẳng mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”. Tuy nhiên đối với đại bộ phận giới trẻ hiện nay văn hoá ứng xử dường nh­ không được quan tâm và chú ý.