Văn
hoá ứng xử của học sinh
Nói đến văn
hoá là nói đến hàng ngàn định nghĩa khác nhau. Văn hoá ứng xử cũng thế. Tuỳ
quốc gia, tuỳ dân tộc, tuỳ vùng miền,… mà hình thành nên những nét đẹp văn hoá,
trong đó có văn hoá ứng xử. Nhưng đối với người Việt Nam, hàng ngàn năm qua cách ứng xử
vẫn là: “Lời nói chẳng mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”. Tuy
nhiên đối với đại bộ phận giới trẻ hiện nay văn hoá ứng xử dường nh không được quan tâm và chú ý.
Trước hết, tôi xin được dẫn một đoạn trong
bài viết trên báo điện tử xoay quanh vấn đề “ văn hoá ứng xử của giới trẻ” trên
trang http://tuvanonline.com có viết như sau: “ Những minh
chứng cho lối ứng xử thiếu văn hoá của người Việt trẻ vẫn đầy dãy, mà nếu tôi
liệt kê chắc cũng được vài trăm hay vài nghìn trang giấy. Hãy cứ thư nhìn ra
kia mà xem. Trên những chatroom, forum trực tuyến vẫn nhan nhản những lời lẽ
cục súc, miệt thị lẫn nhau. Đến cả những em bé đang theo học bậc tiểu học vẫn
sử dụng tiếng chửi thề làm tiếng đệm đầu môi. Nếu hỏi chóng từ đâu mà biết
những từ ngữ nh thỊ, chóng sẽ trả lời cho ta
rằng chóng học được từ cha mẹ, anh chị,… Từng ngày, từng giờ chóng ta đang làm
nhơ nhuốc tâm hồn của trẻ thơ mà không hề cảm thấy đó là tội ác. Thậm chí khi
dạy cho các em bé tập nói ta lại càng khuyến khích trẻ chửi thề qua những câu nh: “ Chửi nó đi con!”.
Hay ngồi ở trong quán cà phê các bạn trẻ
vô tư cho cả hai chân lên ghế cũng không còn là chuyện lạ và họ mặc nhiên xem
đó là chuyện bình thường, vì nào có ai dám nói gì họ đâu. Khách hàng là Thượng
đế mà! Một tiếng rít rợn cả người của cái phanh xe ngay trước câu gắt: “ Không
có mắt sao ông già?”. Nhìn người đàn ông lắc đầu, vội vã bước đi, tôi chợt
chạnh lòng sao các bạn trẻ lại có thể hành xử với những người đáng tuổi cha chú
của mình như thế được nhỉ? Chẳng nhẽ ở nhà các bạn cũng nói với phụ huynh những
câu tương tự nh thỊ?
Chuyện các bạn trẻ chửi thề, nói tục có
vẻ nh không còn thuốc chữa bởi những
ngôn từ ấy đã trở thành thói quen mất rồi. Phải chăng họ nghĩ ứng xử nh thỊ mới thể hiện đẳng cấp, “
theo kịp với thời đại”?. Thậm chí có bạn chửi thề còn bằng tiếng ngoại quốc nữa
kia. Một hôm tôi được cô bạn thân rí vào quầy bida để xả stress chợt tôi giật
mình, sau khi một cô gái nhuộm tóc vàng hoe đánh hụt một cơ, cô giậm chân: “
Oh, shit!”. Chàng trai đi cùng cô cũng đánh hụt một cơ, cũng vung cây cơ buông
tiếng “ Damn it!”. Chác các bạn nghĩ rằng phải vậy mới là người văn minh mà lại
không hiểu rằng đó là một sự phỉ báng tiếng việt- ngôn ngữ là niềm tự hào của
dân tộc. Các bạn đâu biết rằng khi buông lời nh
thỊ, các bạn đang phỉ nhổ vào chính bản thân mình. Và vẫn còn rất nhiều tình
huống như vậy nữa vẫn đang diễn ra trong đời sống hàng ngày mà tôi chưa nêu ra
ở đây.
Chúng ta vẫn thường được nghe “ Thanh niên là rường
cột của nước nhà”, là “hy vọng của quốc gia” và nhiều nữa. Vậy thì Việt Nam ta
rồi sẽ đi về đâu với một đại bộ phận giới trẻ thừa- kiến- thức nhưng lại thiếu-
văn- hoá như thế nhỉ? Chuyện các bạn trẻ chøi thỊ, nói tục có vẻ đã trở thành
phổ biến bởi những ngôn từ ấy đã trở thành một thói quen trong đời sống mất
rồi. Và có lẽ họ cho rằng thói quen đó là để chứng tỏ sự… sang trọng, sành
điệu, đẳng cấp của mình.
Mang những băn khoăn của mình trò chuyện
với một vài bạn trẻ tôi lại càng thêm ngỡ ngàng khi nhận được những câu nói
thiếu trách nhiệm: “ Ui dời! Mày bị điên µ? Sao cứ quan tâm đến chuyện thiên hạ
làm gì?” hay lại có bạn bảo: “ Mày dỗi việc, thừa cơm µ? Chúng nó ứng xử không
có văn hoá thì có ảnh hưởng gì đếm mày đâu?” Vâng tôi điên nên mới trăn trở về
lối ứng xử của nhiều bạn trẻ và tương lai nước nhà. Tôi điên nên mới nói về
những cái các bạn mặc nhiên thừa nhận nh
là chuyện thường ngày và chẳng có gì sai. Tôi điên?
Vấn đề ứng xử của giới trẻ hiện nay đã
trở thành vấn đề cấp bách và đáng quan tâm của toàn xã hội. Theo tôi, nhà
trường nên có những giờ giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, có những diễn đàn
hay những buổi ngoại khoá để học sinh có thể trao đổi và đưa ra ý kiến của mình
nhằm xây dựng nên văn hoá ứng xử,… Đối với gia đình, cha mẹ nên có những lời
khuyên, răn dạy bổ ích để con cái thấy được thế nào là ứng xử có văn hoá. Và
quan trọng nhất là đối với mỗi cá nhân cần có ý thức và rèn luyện cho mình kĩ
năng sống thật tốt, một hành trang vào đời.
Thật vậy, vấn đề văn hoá ứng xử của thế
hệ trẻ ngày nay là vấn đề nóng bỏng của toàn xã hội. Trên đây là những suy nghĩ
và ý kiến của cá nhân tôi. Còn bạn? Bạn nghĩ sao?...