Gợi ý:
1. Giới thiệu khái quát về Nguyễn Đình Thi,bài thơ Đất nước và đoạn thơ cần phân tích
Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài. Đất nước là bài thơ tiêu biểu nhất cho sự nghiệp thơ ca của ông. Đoạn thơ cần phân tích nằm sau ba câu mở đầu bài thơ
2. Phân tích bức tranh mùa thu thứ nhất
- Bức tranh mùa thu thứ nhất là bức tranh mùa thu Hà Nội những năm trước cách mạng được thể hiện ở khổ thơ đầu
+ Trong niềm hoài niệm của nhà thơ,mùa thu Hà Nội năm xưa với những cảnh vật thiên nhiên và con người hiện ra thật cụ thể,sinh động và gợi cảm. Nhà thơ đã ghi lại hình ảnh của những người Hà Nội phải rời thành phố rất đỗi thân yêu ra đi,dứt khoát nhưng cũng đầy lưu luyến
+ Nguyễn Đình Thi đã gợi lên được cái thần thái,cái hồn của mùa thu Hà Nội nam xưa: đẹp một cách hiu hắt,vắng lặng phảng phất buồn
- Tâm trạng của nhà thơ hiện lên qua bức tranh mùa thu này cũng phảng phất một nỗi buồn nhớ không nguôi mùa thu Hà Nội
(phân tích những chi tiết,hình ảnh,nhịp điệu...tạo nên bức tranh mùa thu Hà Nội,qua đó làm rõ tâm trạng của nhà thơ như đã nêu)
3. Phân tích bức tranh mùa thu thứ hai
a. Bức tranh mùa thu thứ hai là bức tranh mùa thu ở chiến khu Việt Bắc trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp được thể hiện ở hai khổ thơ sau
- Bức tranh mùa thu hiện ra với những chi tiết,hình ảnh bình dị,dân dã,khỏe khoắn và tươi sáng
- Không gian rộng lớn,không còn vắng lặng,hiu hắt nữa mà rộn ràng,nhộn nhịp những hoạt động
b. Tâm trạng nhà thơ ở hai khổ thơ sau cũng có sự biến đổi rất rõ
- Từ tâm trạng phảng phất một nỗi buồn hiu hắt khi hoài niệm về mùa thu Hà Nội đã chuyển sang tâm trạng hào hứng,sôi nổi,tràn ngập niềm vui trước cảnh mùa thu ở chiến khu Việt Bắc
- Cái tôi trữ tình cũng chuyển thành cái ta. Nhà thơ không chỉ nhân danh cá nhân mà còn nhân danh cộng đồng,nói lên niềm tự hào chính đáng,ý thức làm chủ non sông,đất nước....
(phân tích những hình ảnh,chi tiết,nhịp điệu,cách phối hợp những câu thơ dài ngắn khác nhau,cách gieo vần,âm hưởng,giọng điệu,các biện pháp tu từ,nhất là phép điệp ( điệp từ,điệp ngữ,điệp cấu trúc câu)...để làm rõ bức tranh mùa thu ở chiến khu Việt Bắc và tâm trạng nhà thơ như đã nói ở trên)
Khi phân tích cần so sánh với bức tranh mùa thu Hà Nội trước Cách mạng để làm rõ nét mới của ngòi bút Nguyễn Đình Thi khi viết về mùa thu ở chiến khu Việt Bắc(bình dị,dân dã,tràn ngập niềm vui....),đồng thời,so sánh để thấy rõ sự biến đổi tâm trạng của nhà thơ)
4. Tóm lại, cảnh thu được cảm nhận qua tâm trạng, cảm hứng về mùa thu gắn liền với cảm hứng về đất nước trong từng thời kì lịch sử, mùa thu đất trời của thời đại mới gắn liền mùa thu cách mạng. Vì vậy qua những bức tranh về mùa thu, có thể thấy được sự biến đổi tâm trạng của nhà thơ