|
|
Phân tích đoạn thơ trong bài Tiếng hát con tàu của Chế Lan Viên :
" Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủ
Nơi nao qua, lòng lại chẳng yêu thương ?
Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở
Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn.
Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét
Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng
Như xuân đến chim rừng lông trở biếc
Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương."
$1.$ Giới thiệu nhà thơ Chế Lan Viên và bài thơ Tiếng Hát Con Tàu
$2.$ Phân tích đoạn thơ
- Từ những kỉ niệm ân tình, những hoài niệm về nhân dân ở đoạn thơ trước, đến đoạn này, tác giả đã nâng lên thành những suy ngẫm, những chiêm nghiệm giàu sức khái quát, những chân lí được rút ra từ những trải nghiệm của chính đời mình :
- Bốn câu thơ đầu diễn tả nỗi nhớ cảnh vật núi rừng Tây Bắc :
"Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủ
Nơi nao qua, lòng lại chẳng yêu thương ?
Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở
Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn !"
Sự vận động của mạch thơ là đi từ những chi tiết, những hình ảnh, những cảm xúc cụ thể dẫn tới những suy ngẫm, triết luận. Những bản làng, những núi đèo ẩn hiện qua sương mờ mây phủ (cũng là sương khói của hoài niệm) đã gợi lên trong mỗi chúng ta hình ảnh của biết bao miền đất trong đời chúng ta đã từng qua, làm sống dậy trong lòng ta vô vàn những kỉ niệm. Và chính là những kỉ niệm ấy đã nuôi dưỡng, bồi đắp và làm phong phú thêm tâm hồn ta.
- Bốn câu thơ sau diễn tả nỗi nhớ "em"- nỗi nhớ của tình yêu :
"Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét,
Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng,
Như xuân đến chim rừng lông trở biếc,
Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương."
Nói đến tình yêu trong nỗi nhớ, câu thơ Chế Lan Viên lấp lánh, rực rỡ những sắc màu, bồi hồi, xôn xao những xúc động. Nhà thơ đã diễn tả thật hóm hỉnh, độc đáo vào sâu sắc mối quan hệ khăng khít, sự gắn bó chặt chẽ giữa những người đang yêu. Nhưng tình yêu ở đây không chỉ giới hạn trong tình yêu đôi lứa của anh và em mà còn là sự kết tinh của những tình cảm sâu nặng với quê hương, đất nước. Mạch thơ tưởng như đột ngột rẽ sang một hướng khác, nhưng kì thực là khơi sâu thêm cái mạch suy nghĩ, triết luận của khổ thơ trước. Nói về tính yêu nhưng lại nói đến sự cắt nghĩa, lí giải, làm bừng sáng ý nghĩa của cả đoạn thơ. Chế Lan Viên đã nói tới phép màu của tình yêu. Chính tình yêu đã biến những miền đất xa lạ trở thành thân thiết như quê hương ta, hóa thành máu thịt tâm hồn ta: "Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở- Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn, Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương". Những câu thơ cô đúc như một châm ngôn chứa đựng những phát hiện sâu sắc về quy luật của tình cảm này không xuất phát, không lấy điểm tựa từ trí tuệ sắc sảo mà chủ yếu được Chế Lan Viên kiến tạo ra trên cái nền những xúc động của chính tâm hồn mình, lắng nghe tiếng lòng của chính mình mà chiêm nghiệm ra một chân lí phổ quát của đời sống tình cảm con người. Chính vì triết lí được rút ra từ tình cảm, cảm xúc chân thành, cho nên triết lí mà vẫn không khô khan, vẫn tự nhiên dung dị.
$3.$ Kết luận
Đoạn thơ trên là những câu thơ vào loại hay nhất của đời thơ Chế Lan Viên.
- Nó thể hiện sự hồi sinh của một hồn thơ đã rời khỏi "thung lũng đau thương" để đến với "cánh đồng vui" của cuộc đời, một hồn thơ đã biết gắn bó sâu sắc với nhân dân và đất nước.
- Đoạn thơ cũng tiêu biểu cho phong cách thơ Chế Lan Viên : giàu hình ảnh, kết hợp cảm xúc và trí tuệ, vừa tươi tắn vừa đậm chất triết lí.
|
|
|
Đăng bài 18-01-13 03:01 PM
Đức Vỹ
74
5
137K
807K
4K
0% được chấp nhận
|
|