Phân tích bài thơ Tỏ Lòng của Phạm Ngũ Lão.




Dàn ý:

I. Mở bài :

- Nhắc đến Phạm Ngũ Lão,chúng ta liền nhớ đến người anh hùng xuất thân ở tầng lớp bình dân,ngồi đa sọt mà lo việc nước.Về sau,chàng trai làng PHù Ủng ấy đã trở thành nhân vật lịch sử từng có công lớn trong kháng chiến chống quân Nguyên-Mông,giữ địa vị cao ở đời Trần.

- Phạm Ngũ Lão là người văn võ song toàn.Văn thơ của ông để lại không nhiều,nhưng Thuật hoài là bài thơ nổi tiếng hừng hực hào khí Đông A của lịch sử giai đoạn thế kỷ X đến XV.

II. Thân bài :

2.1. Hoàn cảnh sáng tác :

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, năm 1282 quân Nguyên đòi mượn đường đánh Chiêm Thành,nhưng thực ra định xâm lược nước ta.Trước tình hình ấy,vua Trần mở hội nghị Bình Than bàn kế hoạch đánh giặc.Sau đó,Phạm Ngũ Lão và một số vị tướng được cử lên biên ải phía Bắc đẻ trấn giữ đất nước.Hoàn cảnh lịch sử chắc chắn đã ảnh hưởng nhiều đến hào khí trong bài thơ.

2.2 Tựa đề:

- Thuật có nghĩa là bầy tỏ , hoài là mang trong lòng .Thuật hoài nghĩa là bầy tỏ khát vọng , hoài bão. Đây là đề tài quen thuộc trong thơ cổ. Điều đáng chú ý của baìo thơ này ở chỗ người tỏ lòng là một vị tướng đang giữ trọng trách nặng nề nơi biên ải.

2.3 Hai câu đầu:

- Câu 1 khắc hoạ hình ảnh người tráng sĩ qua tư thế và hành động .Hoành sóc nghĩa là cặp ngang ngọn giáo .Người trai càm giáo đã mấy thu sẵn sàng bảo vệ non sông đất nước . Tư thế ấy lại đặt trong không gian kỳ vĩ của giang san.Tất cả những chi tiết trên đã dựng lên bức chân dung oai phong lẫm liệt của người trai thời loạn.

- Câu 2 là hình ảnh ba quân.Ngày xưa ,quân lính thường chia làm ba đội gọi là tiền quân , trung quan ,hậu quan.Vì thế , câu thơ nói đến ba quân là ca ngợi sức mạnh của toàn dân tộc . Tam quân tì hổ khí thôn Ngưu ,câu thơ có thể hiểu theo hai cách.Khí thôn Ngưu là khí thế nuốt được cả con trâu (chú giải của sách giáo khoa),cũng có thể hiểu là nuốt cả con ngưu.Cả hai cách hiểu đều nói đến khí thế mạnh mẽ của dân tộc . Đây là hình ảnh ước lệ quen thuộc thường gặp trong thơ cổ nhưng đặt trong hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm ,hình ảnh này lại gợi lên những cảm xúc chân thực vì phản ảnh hào khí của thời đại.

- Hai câu thơ là hai hình ảnh bổ sung vẻ đẹp cho nhau.Thời đại hào hùng tạo nên những con người anh hùng , ngược lại mỗi cá nhân đóng góp sức mạnh làm nên hào khí của thời đại.Câu thơ bộc lộ niềm tự hào của tác giả về quân đội của mình , về con người và thời đại của mình.Tác giả nói về chính mình vừa nói tiếng nói cho cả thế hệ.

2.4 Hai câu sau:

- Đến đây bài thơ mới bầy tỏ hoài bão của nhân vật trữ tình . Đó là lập công danh nam tử, tức là công danh của đấng làm trai theo lý tưởng phong kiến .Người xưa quan niệm ,làm trai là phải có sự nghiệp và danh tiếng để lại muôn đời .Chí làm trai được coi là món nợ phải trả của đấng nam nhi .Phạm Ngũ Lão đã bầy tỏ khát vọng được đóng góp cho đất nước , xứng đáng là kẻ làm trai .Khát vọng thật đẹp và cao cả.

- Nhưng thật bất ngờ , câu kết bài thơ lại là nỗi thẹn:
Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu
(Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu)
         Vũ Hầu là Gia Cát Lượng , quân sư nổi tiếng đã giúp Lưu Bị khôi phục nhà Hán.Phạm Ngũ Lão thẹn vì thấy mình tài giỏi như Vũ Hầu để lập công giúp nước . Đây là nỗi thẹn cao cả , cái thẹn làm nên nhân cách .Vì sao? Phạm Ngũ Lão là người có công lớn trong sự nghiệp bảo vệ đất nước , đặc biệt trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông.Vậy mà ông vẫn còn cảm thấy mình vương nợ với đời , còn phải thẹn lhi nghe thuyết Vũ Hầu . Điều đó nói nên khát vọng muốn đóng góp nhiều hơn cho đất nước.

- Nếu hai câu đầu của bài thơ khắc hoạ chân dung người trai Đại Việt với vẻ đẹp oai phong bao năm bền bỉ bảo vệ đất nước thì hai cau sau bộc lộ chí lớn và cái tâm cao cả của người tráng sĩ.

III. Kết luận:

- Bài thơ súc tích , ít lời nhưng đã nói nên lí tưởng nhân sinh của kẻ làm trai: lập công danh không phải chỉ để vinh thân vì phì gia,mà vì đan tộc ;khi đã có công danh , còn phải phấn đấu vươn lên không ngừng.

- Bài thơ súc tích , lời ít , chi tiết có sức gợi , tiêu biểu quy luật kết tinh nghệ thuật của văn học trung đại
(Sưu tầm)

Thẻ

Lượt xem

8023

Lý thuyết liên quan

Chat chit và chém gió
  • duongvanpro99: hee_hee 10/9/2014 8:52:08 PM
  • duongvanpro99: t choj fifa nay 10/9/2014 8:55:26 PM
  • choconcpqn: chán quá!!có mem nào 99 lm quen cái đê rolling_on_the_floor 10/10/2014 9:09:55 PM
  • kieungan_99: 99 đây happy 10/10/2014 9:15:09 PM
  • kieungan_99: smug 10/10/2014 9:16:34 PM
  • tieuthuhoangtoc19: ^^ chào nhé, mình sinh năm 1999, đang học nên không nói chuyện với mọi người đc, dù sao cũng chúc 1 buổi tối vui vẻ nha mọi người, ^^ 10/10/2014 10:20:40 PM
  • tieuthuhoangtoc19: ối da, tin nhắn mình dài nhất sao? hahaha 10/10/2014 10:21:03 PM
  • tieuthuhoangtoc19: tạm biệt happy 10/10/2014 10:33:46 PM
  • duonganh_alone97: ai ôn thi đại học khối D và A1 kb vs tớ nhé wave 10/11/2014 3:11:32 PM
  • tieuthuthongminh12: có ai giup tui văn 6!!!!!!! 10/12/2014 11:59:29 AM
  • caothanhle1999: chào 10/12/2014 10:28:24 PM
  • ntt.thanhtung2699: toi cung sinh nam 99 ne 10/14/2014 8:55:35 PM
  • ntt.thanhtung2699: ban nao o bac ninh ko 10/14/2014 8:55:44 PM
  • ntt.thanhtung2699: tieuthuthongminh 12 : oke dua de day 10/14/2014 8:56:16 PM
  • ntt.thanhtung2699: @tieuthuthongminh12 : toi chuyen van day 10/14/2014 8:56:38 PM
  • ntt.thanhtung2699: 3 10/14/2014 8:59:37 PM
  • longmai285: co ai ko,,,hoiiiiiixi dc ko 10/19/2014 6:21:41 PM
  • huyson3108: có ai oln k 10/19/2014 8:37:18 PM
  • huyson3108: có ai oln k 10/19/2014 8:38:41 PM
  • huyson3108: có ai oln k 10/19/2014 9:20:41 PM
  • makon.lonton: há lổ :3 10/19/2014 9:25:39 PM
  • makon.lonton: transformer 10/19/2014 9:26:43 PM
  • makon.lonton: k ai onl à 10/19/2014 9:26:47 PM
  • tunglams229: hello 10/19/2014 9:26:47 PM
  • makon.lonton: lô tùng lâm 10/19/2014 9:27:12 PM
  • tunglams229: big_hug 10/19/2014 9:27:42 PM
  • makon.lonton: blushing 10/19/2014 9:28:19 PM
  • makon.lonton: rolling_on_the_floor) c nhiêu tuổi v? 10/19/2014 9:28:30 PM
  • tunglams229: 99 10/19/2014 9:28:39 PM
  • tunglams229: nerd 10/19/2014 9:29:03 PM
  • makon.lonton: trùng hợp vch 10/19/2014 9:29:18 PM
  • makon.lonton: t cũng 99 laughing 10/19/2014 9:29:31 PM
  • tunglams229: hurry_up 10/19/2014 9:29:32 PM
  • tunglams229: thoi hoc day 10/19/2014 9:29:44 PM
  • makon.lonton: ờm 10/19/2014 9:30:01 PM
  • tunglams229: hee_hee 10/19/2014 9:30:07 PM
  • longmai285: hoi m.n xi dc hom 10/19/2014 9:30:41 PM
  • longmai285: moi nguoi jup mk bai nay vs ,,,,,mk ko bk lm,,,,nek 10/19/2014 9:31:12 PM
  • makon.lonton: văn àh c 10/19/2014 9:31:26 PM
  • tunglams229: ? 10/19/2014 9:31:42 PM
  • longmai285: um.pn 10/19/2014 9:31:43 PM
  • makon.lonton: vậy t chịu haha broken_heart 10/19/2014 9:31:56 PM
  • tunglams229: chatterbox 10/19/2014 9:32:03 PM
  • tunglams229: rolling_on_the_floor 10/19/2014 9:32:13 PM
  • makon.lonton: worried 10/19/2014 9:32:41 PM
  • longmai285: nhung tac pham truoc the ki thu 14 the hien tinh yeu nuoc nhu the nao? văn học trước thế kỉ thứ 14 khac voi sau the ki 14 nhu the nao?những nghệ thuật trong văn học 10/19/2014 9:33:37 PM
  • longmai285: dok m.n.....jup mk vs ,,,,mk cm on nhiu lem akhappyhappy 10/19/2014 9:34:49 PM
  • tunglams229: kho vn 10/19/2014 9:34:49 PM
  • longmai285: ??? 10/19/2014 9:34:59 PM
  • tunglams229: at_wits_end 10/19/2014 9:35:19 PM
  • tunglams229: lop may vay 10/19/2014 9:35:31 PM
  • longmai285: 11 10/19/2014 9:35:36 PM
  • longmai285: pn 10/19/2014 9:35:39 PM
  • tunglams229: the thi thoi nhe 10/19/2014 9:35:45 PM
  • tunglams229: I_dont_know 10/19/2014 9:35:59 PM
  • longmai285: s zk,,,,pn k bk lm ak 10/19/2014 9:36:04 PM
  • longmai285: bn co wen ai gioi van ko,,,jup mk vs 10/19/2014 9:36:21 PM
  • tunglams229: sao ban ko len google ma` xem 10/19/2014 9:37:27 PM
  • longmai285: ko coa pn oiiii 10/19/2014 9:37:38 PM
  • makon.lonton: http://vnsharing.net/forum/showthread.php?t=49237 10/19/2014 9:38:03 PM
  • tunglams229: nail_biting 10/19/2014 9:38:12 PM
  • makon.lonton: thấy có vài dòng thôi c ạ 10/19/2014 9:38:18 PM
  • longmai285: ukm,,,, 10/19/2014 9:38:33 PM
  • longmai285: makon.lonton pn co bk ai joi van ko,,hoi jum mk cai dk ko pn 10/19/2014 9:39:40 PM
  • tunglams229: cha ai on nua dau 10/19/2014 9:40:03 PM
  • longmai285: s v 10/19/2014 9:41:07 PM
  • makon.lonton: câu khoai quá. cả lũ tịt -_- 10/19/2014 9:42:09 PM
  • makon.lonton: căn bản t kém văn :-dig chém đc 1 dòng thôi haha -_- 10/19/2014 9:42:52 PM
  • longmai285: ukm 10/19/2014 9:46:17 PM
  • dinhduye12: 99 day 10/21/2014 8:17:37 PM
  • minhkute141: 2 10/22/2014 8:33:35 AM
  • minhkute141: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi GIÚP VS 10/22/2014 8:37:40 AM
  • minhkute141: GIÚP VS http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi 10/22/2014 8:37:56 AM
  • minhkute141: có ai hk ?? 10/22/2014 9:30:31 PM
  • minhkute141: at_wits_end 10/22/2014 9:30:45 PM
  • minhkute141: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi 10/22/2014 9:30:53 PM
  • minhkute141: giúp vs 10/22/2014 9:31:04 PM
  • minhkute141: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi 10/22/2014 9:31:08 PM
  • minhkute141: cái phòng ngữ văn 1 đống người z để làm cảnh hả? shame_on_you 10/22/2014 9:54:25 PM
  • minhkute141: GIÚP BÀI NV ĐI M.N ƠI http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi NG giúp vs ạ! 10/22/2014 9:54:50 PM
  • minhkute141: fye45qw987py 10/22/2014 9:55:07 PM
  • suong.haivl: alo 10/22/2014 10:01:27 PM
  • lehuyentrang9874: 2 10/26/2014 7:46:10 PM
  • minhkute141: : GIÚP BÀI NV ĐI M.N ƠI http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi NG giúp vs ạ! 10/26/2014 8:48:42 PM
  • Con Gái MAFIA: cái neeyf chị chịu 10/26/2014 8:55:15 PM
  • lenhu204: Ak vler 10/27/2014 10:46:32 PM
  • tunglams229: ai on ko 10/28/2014 9:08:05 PM
  • tunglams229: ? 10/28/2014 9:08:09 PM
  • tunglams229: party 10/28/2014 9:08:28 PM
  • tronganh26qd: co ai o giup minh pai van vs 10/28/2014 10:13:59 PM
  • Sakura: giúp mình làm thơ 8 chữ với tiêu đề "tập làm thơ" hoặc về Bác Hồ hay gia đình........k đk thì các bạn tìm chủ đề khác cũng được... nhưng giúp mình với nha !!! 10/30/2014 7:32:18 PM
  • Sakura: có ai giúp mình vs??? 10/30/2014 7:32:31 PM
  • hophuongquoc87: lam sao de dang cau hoi hay bai tren hoctainha vay moi nhguoi 11/2/2014 9:43:55 PM
  • vylulee99: chán wa, sao hox dốt văn wa z nek, mai fai nộp oy mk vẫn chưa pk làm TT 11/5/2014 8:13:27 PM
  • vylulee99: doh 11/5/2014 8:14:08 PM
  • babaytapchat_love_you_1999: chán wá đi it_wasnt_me 11/17/2014 9:29:07 PM
  • babaytapchat_love_you_1999: có ai giúp mình bài văn này vs đc ko 11/17/2014 9:30:06 PM
  • babaytapchat_love_you_1999: Em hiểu thế nào về hạnh phúc gia đình 11/17/2014 9:31:00 PM
  • babaytapchat_love_you_1999: not_worthynot_worthynot_worthy 11/17/2014 9:35:55 PM
  • thymeonhoc131999: big_hug 11/23/2014 1:27:08 PM
Đăng nhập để chém gió cùng mọi người
  • Đỗ Quang Chính
  • Hỗ Trợ BQT
  • nguyenphuc423
  • Xusint
  • babylove_yourfriend_1996
  • watashitipho
  • thienthan_forever123
  • dangkhuong83
  • matanh_31121994
  • hatxihoiolala2000
  • thienhaxanh9898
  • quangtung237
  • vi_meo_2000
  • quybalamcam
  • milk_cake98
  • Phạm Anh Tuấn
  • ductoan933
  • nhile123456
  • tieuanngan
  • hoathuytien287_yt
  • hoanghuy321974
  • heocon97_cute
  • woodknight22
  • phmtho68
  • tuanhieu1997
  • trinhminhduc1998
  • nguyenducthien0197
  • babyhe0vip
  • nguyentranganh26
  • Angel
  • giapvancanhlls
  • Love_Chishikitori
  • sweetmilk1412
  • truongtram841
  • buiphuongok
  • judy
  • parkji99999
  • tranthiquyngoc96
  • thanhhai.dh.91
  • ckipcoi25
  • pupupun96
  • chjpchjp_xink_kut3
  • taolan96
  • sanghd099
  • phuongthanh320
  • trunghieu767
  • traitimbagza
  • lamtranghi
  • huongduong2603
  • ngondoisank
  • phuongsmile319
  • pelinh_ngocnghech_kute
  • thuylinhldb.1997
  • janiafwfg