1. Giới thiệu nữ thi sĩ Xuân Quỳnh và bài thơ Sóng
2. Phân tích nghệ thuật kết cấu của bài thơ
a) Bài thơ được kết cấu từ cơ sở nhận thức sự tương đồng, hòa hợp giữa hai hình tượng trữ tình: sóng và em - sóng nước xôn xao, triền miên vô tận gợi liên tưởng đến sóng lòng đang tràn đầy khao khát tình yêu đôi lứa. Khi yêu người ta thường thấy mình vượt ra khỏi cái tôi quen thuộc của chính mình để bước vào một thế giới mới lạ, lớn lao hơn. Cô gái đang yêu trong bài thơ đối diện với tình yêu như đối diện với biển cả bao la, cô ta tìm thấy sự đồng điệu giữa mình và con sóng, cô phân thân, hóa thân vào sống. Sóng giống như em, sóng cũng là em, luôn luôn xao động, tự biểu hiện mình để hiểu mình hơn.
b) Ở mỗi khổ thơ, sóng hiện lên một diện mạo, một ý nghĩa. Cả bài thơ sẽ đem lại ấn tượng tổng hợp về hình tượng con sóng giàu biến thái, có tính cách phức tạp nhiều khi khó hiểu nhưng lại luôn thống nhất ở bề sâu sự sống của thiên nhiên: sóng sinh ra từ biển, sóng là nỗi khát khao của biển, sóng ngàn năm ru vỗ bến bờ để biển bờ hòa nhập. Qua mỗi khá phá về sóng, em lại thấy mình trong đó.
- Hai khổ đầu: Con sóng không bình yêu, không tự bằng lòng với khuôn khổ chật hẹp, nó "tìm ra tận bể" để được biểu hiện mình, để được hiểu đúng với tầm vóc, bản chất của mình. Tính cách này của sóng giống như bản lĩnh chủ động, tính cách kiêu hãnh của người con gái khi yêu. Cũng như sóng, cô gái mang đến tình yêu nhiều trạng thái cảm xúc phong phú, nhiều khi trái ngược" lúc dữ dội, lúc dịu êm, khi ồn ào, khi lặng lẽ.. (Sự nhạy cảm của nữ giới đã khiến nhân loại tin rằng phụ nữ khó hiểu hơn nam giới, tính cách thất thường hơn nam giới). Mỗi trạng thái đó ẩn chứa một khát vọng tình yêu. Khát vọng không quá lớn không một trạng thái cụ thể nào chứa nổi, cho nên với em, yêu chính là tự nhận thức, là vươn tới cái cao rộng, lớn lao.
- Hai khổ tiếp theo: Khẳng định sự tương đồng giữa sóng và em - một cô gái trẻ đang yêu, cũng là khẳng định một "quy luật của muôn đời": nguồn gốc của sóng cũng như nguồn gốc của tình yêu đều rất lạ lùng, bí ẩn và đều kì diệu như tự nhiên. Ca dao xưa từng diễn tả rất hay cái bí ẩn khó về cắt nghĩa đó: " gió sao gió mát sau lưng / Dạ sao dạ nhớ người dưng thế này?". Trước Xuân Quỳnh hơn ba chục năm, Xuân Diệu cũng kêu lên: "Làm sao cắt nghĩa được tình yêu?". Nhưng chính sự bí ẩn lại có sức hấp dẫn, tohoi thúc con người khám phá, nhận thức. Xuân Quỳnh đã dùng liên tiếp hai câu hỏi tu từ vừa để nói cái trăn trở băn khoăn, vừa để khẳng định niềm đam mê không gì sánh được của tình yêu: cũng như sóng, như gió, tình yêu là sức mạnh tự nhiên, vẻ đẹp tự nhiên, sâu xa như tự nhiên.
- Các khổ còn lại vẫn nương theo cấu trúc song trùng, tương ứng, hòa nhập đắp đổi giữa em và song: tác giả tiếp tục phát hiện sóng là nỗi nhớ, là sự thủy chung khát vọng mãnh liệt , bất tử về tình yêu. Soi mình vào song, hóa thân vào sóng. cái tôi tác giả đã hồn nhiên, chân thành bộc lộ mình: một cái tôi đang yêu nồng nhiệt, sôi nổi, đầy chủ động, kiêu hãnh nhưng cũng thường trực nỗi khắc khoải tự nhận thức về mình, về hành trình hạnh phúc trong các quy luật muôn thở của cõi người.