1. Giới thiệu chung
- Đây mùa thu tới in trong tập Thơ thơ (1938) là bài thơ tiêu biểu của Xuân Diệu - nhà thơ "mới nhất trong các nhà thơ mới" (Hoài Thanh)
- bài thơ viết về một đề tài quen thuộc nhưng vẫn có nét mới mẻ, độc đáo: đó là mùa thu được cảm nhận với nỗi buồn cô đơn của cái tôi các nhân khát khao giao cảm với cuộc đời, là sức sống của tuổi trẻ với tình yêu thấm sâu trong từng cảnh vật được miêu tả. Tất cả thể hiện tập trung ngay ở khổ thơ đầu
2. Bình giảng khổ thơ
a. Hai câu đầu
- Khác với thơ ca truyền thống thường tả mùa thu bằng lá ngô đồng rụng, sen tàn, cúc nở hoa... Xuân Diệu nhận thấy tín hiệu của mùa thu ở rặng liễu đìu hiu. Cây liễ không được dùng như một ẩn dụ để biểu hiện vẻ yếu đuối của người con gái, mà lại được nhân hóa để gợi cái buồn sầu héo hắt của con người. Cách nói quá liễu đứng chịu tang gợi nỗi buồn nhân gian, nỗi buồn đồng vọng giữa thiên nhiên với con người
- Các nhà thơ xưa lấy hình ảnh thiên nhiên để tả vẻ đẹp của con người. Xuân Diệu lại dùng hình ảnh con người để tả vẻ đẹp của thiên nhiên: câu thơ thứ hai vừa tả thực cây liễ vừa qua biên pháp so sánh - nhân hóa mà gợi hình ảnh người thiếu nữ e ấp cúi đầu cho làn tóc đổ xuống, những dòng lệ tuôn rơi. Kỹ thuật lấy âm liễu đìu hiu... buồng buông xuống...tang - ngàn hàng tạo ra nhạc điệu chậm, buồn, vẻ buồn của mùa thu
b. Hai câu sau
- Với từ Đâu thật đột ngột, báo hiệu một phát hiện mới lạ, với điệp ngữ mùa thu tới - mùa thu tới liên tiếp, nhanh, câu thơ thứ ba như tiếng reo thầm trong tâm tưởng nhà thơ. Nó mang đến một niềm vui nhẹ nhàng, thanh thoát, niềm vui của tâm hồn yêu đời, rung động trước những vẻ đẹp của cuộc đời
- Đôi mắt trẻ trung của nhà thơ phát hiện ra vẻ đẹp của thiên nhiên: mùa thu tới không gợi sự tàn tạ mà có diện mạo mới rất thơ mộng. Vẻ đẹp ấy được lấy cảm hứng trong màu áo mơ phai, cách dùng biện pháp nhân hóa và định ngữ nghệ thuật với dệt lá vàng
3. Kết luận
- Mùa thu được cảm nhận như có dáng vóc, có tâm hồn, đẹp mà buồn
- Khổ thơ thể hiện quan niệm thẩm mĩ, bộc lộ tình yêu với niềm khao khát giao cảm với cuộc đời của Xuân Diệu, của các nhà thớ mới