Các ý chính:
$1$. Giới thiệu chung về tác giả Hồ Chí Minh, tác phẩm "Nhật ký trong tù" và hai bài thơ.
a) Hồ Chí Minh là nhà cách mạng vĩ đại đồng thời là tác giả văn học lớn. Sự nghiệp sáng tác của Người rất phong phú, đa dạng, gồm có ba bộ phận chính, trong đó thơ ca chiếm một vị trí nổi bật. "Nhật ký trong tù" (Ngục trung nhật ký) là tác phẩm thơ tiêu biểu, được viết trong khoảng thời gian từ mùa thu 1942 đến mùa thu 1943, tức là thời gian Hồ Chí Minh bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam tại Quảng Tây (Trung Quốc).
b) "Chiều tối" (Mộ) và " Giải đi sớm" (Tảo giải) là hai bài thơ rất có giá trị của tập "Nhật ký trong tù", vừa gợi được cảnh sống gian truân của Hồ Chí Minh trong những ngày bị giam cầm vừa mang tính chất tự biểu hiện sâu sắc. Qua hai bài thơ, ta có thể nhận ra những nét đẹp trong tâm hồn tác giả Hồ Chí Minh.
$2$. Những điểm cần phân tích ở bài "Chiều tối":
a) Dù lâm vào cảnh bị đọa đày, Hồ Chí Minh vẫn thể hiện tình cảm yêu nước thiết tha và thái độ đồng cảm, chia sẻ với tạo vật, thiên nhiên vùng sơn cước lúc chiều buông. Cách chim mỏi mệt "Quyện điểu" và chòm mây lẻ loi "cô vân" vừa là đối tượng của niềm thương cảm vừa chính là biểu hiện bên ngoài của nỗi buồn trong lòng người tù trên con đường đày ải, xa đất nước quê hương.
b) Sự chuyển cảnh ở nửa sau bài thơ cho thấy lòng yêu con người, yêu cuộc sống đặc biệt sâu sắc của Hồ Chí Minh. Người đã nói về hình ảnh cô gái xóm núi xay ngô với biết bao cảm xúc trìu mến. Hồ Chí Minh hiểu nỗi nhọc nhằn vất vả của người lao động (cụm từ " ma bao túc " được lặp lại theo trật tự đảo ngược ở câu $3$ và $4$ góp phần biểu đạt ý này) nhưng đồng thời cũng nhìn thấy nét đẹp riêng, chất thơ riêng ở những cảnh đời bình dị (điều ít gặp trong thơ cổ điển).
c) Ánh hồng của lò than được nhắc tới ở cuối bài (qua chữ "hồng" - "nhãn tự" trong tác phẩm) cho thấy tâm trạng Hồ Chí Minh đang chuyển biến từ buồn sang vui. Quan trọng hơn, nó giúp ta hiểu được niềm lạc quan đáng quý của nhà cách mạng. Rõ ràng trong hoàn cảnh nào, Hồ Chí Minh cũng hướng tới phần tươi sáng của cuộc đời.
$3$. Những điểm cần phân tích ở bài "Giải đi sớm":
a) GIải đi sớm cho thấy những gian truân của chuyến đi đày, thể hiện cái nhìn thấu suốt, điềm tĩnh của Hồ Chí Minh đối với hoàn cảnh. Tư thế của Hồ Chí Minh là tư thế người chiến sĩ, chủ động, sẵn sàng đương đầu cùng thử thách (được hình tượng hóa qua hình ảnh đêm tối, đường xa, hình ảnh những cơn giớ lạnh liên tiếp thổi tới) do ý thức được rất rõ những trở ngại tất yếu trên con đường mình đang dấn bước (chú ý phân tích khía cạnh biểu trưng của các hình ảnh " chinh nhân, chinh đồ ".
b) Vừa lên đường, tác giả đã hướng nhìn lên trời cao, tìm thấy ở trăng sao hình ảnh của người bạn đồng hành tin cậy (chú ý phân tích các từ "ôm" (ủng), "lên" (thướng) vừa thể hiện được quỹ đạo chuyển động của sự vật vừa thể hiện được niềm hứng khởi trong lòng người đi). Ở đây, lòng yêu thiên nhiên, sự nhạy cảm đối với cái đẹp, chút lãng mạn rất thi sĩ và tinh thần "thép" cùng được biểu lộ và thống nhất với nhau (phải có được sức mạnh tinh thần thế nào mới vui được với trăng sao trong hoàn cảnh ấy).
c) "Giải đi sớm" miêu tả cuộc đi đường trong ánh sáng bình minh rực rỡ, nối tiếp rất đẹp với bài thứ nhất nói về cuộc đi trong đêm tối và gió rét. Kiểu tư duy thơ luôn hương về ánh sáng, hướng về tương lai được thể hiện ở đây rất rõ. Ta nhận thấy có sự giao hòa tuyệt vời giữa Hồ Chí Minh với thiên nhiên tràn đầy sinh khí. Cái "nồng"của cảm xúc bên trong được nhóm lên nhờ hơi ấm (noãn khí) bên ngoài, nhưng đến lượt mình, chính nó như đã làm đất trời thêm phần ấm áp. Như vậy, trong bài thơ vừa có hình ảnh một vị "chinh nhân" cứng cỏi, vừa có hình ảnh một "thi nhân" tràn đầy cảm hứng về nét đẹp.
$4$. Khái quát về những nét đẹp trong tâm hồn tác giả Hồ Chí Minh được thể hiện qua hai bài thơ:
a) Hồ Chí Minh rất yêu thiên nhiên, luôn dạt dào cảm xúc thi ca trước mọi sắc thái đa dạng của nó (từ cảnh hiu hắt, tiêu sơ đến cảnh hoành tráng, lộng lẫy).
b) Hồ Chí Minh yêu con người, gắn bó trước hết với cuộc sống con người (nhất là cuộc sống người lao động); thường biểu lộ tình cảm một cách tự nhiên, bình dị; dễ hòa đồng với xung quanh.
c) Hồ Chí Minh có tinh thần "thép", ý thức rõ về đường đi của mình, kiên nghị trước thử thách, tự chủ trong mọi hoàn cảnh. Người luôn lạc quan, tràn đầy lòng tin vào cuộc sống, tương lai, vào xu thế vận động tích cực của sự vật.