Văn bản: "Bài ca ngất ngưỡng"
Vũ trụ nội mạc phi phận sự[1],
Ông Hy Văn[2] tài bộ đã vào lồng[3].
Khi Thủ khoa, khi Tham tán, khi Tổng đốc Đông[4],
Gồm thao lược đã nên tay ngất ngưởng.
5Lúc bình Tây[5], cờ đại tướng.
Có khi về Phủ doãn Thừa Thiên[6],
Đô môn giải tổ chi niên[7],
Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng.
Kìa núi nọ[8] phau phau mây trắng,
10Tay kiếm cung mà nên dạng từ bi.
Gót tiên theo đủng đỉnh một đôi dì[9],
Bụt cũng nực cười ông ngất ngưởng.
Được mất dương dương người thái thượng[10],
Khen chê phơi phới ngọn đông phong.
15Khi ca, khi tửu, khi cắc, khi tùng,
Không Phật, không Tiên, không vướng tục.
Chẳng Trái, Nhạc cũng vào phường Hàn, Phú[11],
Nghĩa vua tôi cho vẹn đạo sơ chung.
Trong triều ai ngất ngưởng như ông!
Chú thích
1. Mọi việc trong khoảng trời đất đều là phận sự của ta
2. Biệt hiệu của Nguyễn Công Trứ
3. Làm quan bị xem là giam hãm trong lồng, mất tự do
4. Nguyễn Công Trứ đỗ Giải nguyên kỳ thi Hương năm 1819, làm Tham tán quân vụ năm 1833, thăng Tham tán đại thần năm 1841, giữ chức Tổng đốc Hải An năm 1835
5. Nguyễn Công Trứ đánh dẹp khởi nghĩa ở miền Tây Nam Bộ những năm 1840 - 1841
6. Nguyễn Công Trứ làm Phủ doãn Thừa Thiên năm 1848
7. Năm ở kinh đô cởi trả ấn để về hưu
8. Núi Đại Nại gần thị xã Hà Tĩnh
9. Nguyễn Công Trứ thường đưa theo các cô hầu gái lên chùa Thiên Tượng trên núi Hồng
10. Người thời thượng cổ
11. Trái Nhạc thời Hán và ba người thời Tống: Nhạc Phi, Hàn Kì, Phú Bật là những người nổi tiếng có sự nghiệp hiển hách
|