Phân tích ngòi bút miêu tả đặc sắc của nhà văn Thạch Lam qua bức tranh phố huyện trong truyện ngắn "Hai đứa trẻ".
Gợi ý:

1. Giới thiệu nhà văn Thạch Lam và truyện ngắn Hai đứa trẻ
2. Phân tích ngồi bút miêu tả đặc sắc của nhà văn Thạch Lam qua bức tranh phố huyện
        a) Bức tranh phố huyện được nhà văn miêu tả theo trình tự thời gian (khi chiều xuống - lúc đêm về - lúc có chuyến tàu đêm khởi hành từ Hà Nội đi qua). Chọn trình tự này là hợp lí bởi với trình tự này, tác giả có thể thể hiện được không khí, nhịp điệu, biến thái của thiên nhiên, ngoại cảnh trong sự hòa hợp với tâm trạng, cảm xúc sâu kín thuộc về thế giới nội tâm của nhân vật chính qua từng thời khắc khác nhau.
      Theo đó, truyện có thể phân thành ba đoạn (ba cảnh):
       - Cảnh phố huyện lúc chiều xuống ("Tiếng trống thu không...").
       - Cảnh phố huyện lúc đêm về ("Trời đã bắt đầu đêm...").
       - Cảnh phố huyện lúc có chuyến tàu đêm đi qua ("Liên cũng trông thấy ngọn lửa xanh biếc...").
     b) Về cách quan sát, miêu tả: Những cảnh ấy dược nhìn, cảm nhận qua con mắt, tâm trạng của hai đứa trả mà tập trung chủ yêu là qua con mắt, tâm trạng của cô bé Liên, một thiếu nữ dịu hiền, nhân hậu, đa cảm. Điều này có một ý nghĩa khá đặc biệt.
     - Làm cho cảnh vật thấm đượm cảm xúc, tâm trạng và trở nên có hồn hơn.
     - Làm cho cảnh vốn đơn điệu, tẻ nhạt vẫn mang cái thi vị và sức sống riêng của nó.
     - Làm cho thế giới như được "lạ hóa" qua cảm giác, cảm tưởng của hai đứa trẻ.
c) Phân tích cụ thể bức tranh phố huyện:
     - Bức tranh phố huyện lúc chiều muộn thật êm ả nhưng thấm đượm một nỗi buồn như chính nỗi buồn trong tâm hồn của cô bé Liên. "Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen; đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào trong tâm hồn ngây thơ của chị; Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn".
     + Viết là " Liên không hiểu sao" nhưng thực ra, Thạch Lam đã đem "cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn" để giải thích cho cái cảm tưởng, cảm giác "thấy lòng buồn man mác trước giờ khắc của ngày tàn" của nhân vật này. Đây là chỗ tinh tế của văn chương Thạch Lam... Mọi hình ảnh đều gợi cảm giác buồn bâng khuâng, man mác.
    + Nhưng điều thú vị hơn là: Trong bức tranh chiều muộn nơi phố huyện hình như có một sự trộn lẫn giữa hai loại chi tiết, hình ảnh - hình ảnh êm đềm thi vị và hình ảnh gợi cái nghèo khó, lam lũ, sa sút. Chẳng hạn: "tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ; từng tiếng một vang ra để gọi buổi chiều" là thơ mộng, còn "tiếng ếch nhái kêu ra", "tiếng muỗi vo ve" thì hình như đã gợi cái lam lũ; "Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái...", hay mùi quen thuộc của đất dai, mùi vị của quê hương thi vị nhưng đến hình ảnh mặt trời tàn, cái chõng nát, phiên chợ vãn, những đứa trẻ con nhà nghèo lom khom nhặt nhạnh các thứ của những người bán hàng để lại trên bãi chợ... thì lại là những chi tiết, hình ảnh gợi cái buồn của buổi chiều quê" thấm thía vào tâm hồn", nhất là một tâm hồn thơ ngây như "hai đứa trẻ" của Thạch Lam. Thật ra, cũng khó mà nói cho rạch ròi nỗi buồn tư cảnh vật thấm vào lòng hay nỗi buồn trong tâm hồn ngây thơ lan tở ra, nhuốm vào cảnh vật; chỉ biết ở đây có một cái gì thật nhịp nhàng, hòa hợp, một nỗi buồn lây vào nhau, nhuốm sang nhau.
   + Trong bức tranh phố huyện lúc đêm về, có một sự hòa trộn đầy dụng ý: ánh sáng trộn vào bóng tối, hay ngược lại bóng tối trộn vào ánh sáng (không gian phố huyện có nhiều quần sáng, nhưng cũng nhiều khoảng tối, đến những hòn đá trên con đường vào làng cũng "mấp mô thêm vì những hòn đá nhỏ một bên sáng, một bên tối"...) mà sao bóng đêm thì vừa mênh mông, hiu quạnh vừa dày đặc (tối hết cả con đường ra sông, con đường vào làng, các ngõ càng thẫm đen hơn nữa, tối đến mức cả tiếng đàn bầu của bác xẩm và tiếng trống cầm canh của phố huyện tưởng chừng cũng không vang lên được). Điều này gợi một nỗi buồn đầy cảm thương, một nhận thức - dù còn rất mơ hồ - về những kiếp sống chìm khuất, lẻ loi, những thân phận như "bị bỏ quên" nơi ga xép phố huyện.
      - Có một sự tương phản rất nổi bật giữa hình ảnh đoàn tàu - chút "thế giới khác" mà chuyến tàu đêm mang qua phố huyện trong chốc lát rồi mang đi - và hình ảnh của sự trở về trạng thái sống lặng lẽ, tối tăm, không thay đổi nơi phố huyện.
       Một bên là "sự hoạt động náo nhiệt cuối cùng của đêm" và một bên là sự im lặng "mênh mông" trong đêm tối, trong giấcf ngủ (và cả trong sự lãng quên?). Chuyến tàu đêm đi qua "sáng rực, vui vẻ và huyên náo", đầy vẻ hấp dẫn nhưng lại mênh mang yên lặng và đầy bóng tối. Điều đó dường như làm cho nỗi buồn lại càng "thấm thía" hơn trong tâm hồn hai đứa trẻ.
      d) Tương ứng với mỗi cảnh là một sắc thái cảm xúc, tâm trạng: buồn man mác, mơ hồ, khó hieru trước bức tranh cuộc sống nghèo của phố huyện nghèo lúc chiều muộn; buồn khắc khoải trong cảnh đợi chờ, mong ước một cái gì tốt đẹp, tươi sang hơn cuộc sống nghèo khổ thường ngày; buồn thấm thía sâu xa về một cuộc sống quẩn quanh, không thể đổi thay và mọi cái tươi sáng, tốt đẹp chỉ là kì vọng xa xôi.
3. Kết luận: Nhà văn đã quan sát, miêu tả một cách tỉ mỉ, tinh tế với nhiều biến thái phong phú, tinh vi. Điều đó đã góp phần làm nổi bật bức tranh đời sống phố huyện nghèo và niềm khai khát một cuộc sống tươi sáng của "hai đứa trẻ".

Thẻ

Lượt xem

1054

Lý thuyết liên quan

Chat chit và chém gió
  • dung8amt:4/24/2014 10:02:02 PM
  • dung8amt:4/24/2014 10:02:09 PM
  • dung8amt:4/24/2014 10:02:11 PM
  • dung8amt: yawn 4/24/2014 10:02:43 PM
  • nmynhan: coffee 4/24/2014 10:08:25 PM
  • nmynhan: ngu som the moi nguoi.cho mjh lan we voi 4/24/2014 10:10:58 PM
  • angelfall98: chào mn 4/25/2014 10:19:34 PM
  • angelfall98: big_grin 4/25/2014 10:19:38 PM
  • thongoc201999: xin lỗi, có ai ko ạ 4/28/2014 4:19:55 PM
  • thongoc201999: tại sao ko thể đăng câu hỏi lên dc mn 4/28/2014 8:23:43 PM
  • Mít Tơ Đi: big_grin 4/28/2014 8:29:06 PM
  • khongcannhau7: hi, chao mn 4/28/2014 8:43:38 PM
  • tienni68: 222222222222222 4/29/2014 7:27:33 PM
  • cayto137: trường bạn thi chưa 4/30/2014 7:25:35 AM
  • tienni68: 22222222222222222 4/30/2014 8:27:52 AM
  • dovanhoan1979: cho em hỏi tại sao tố hữu đặt nhan đề la "khi con tu hú" mà không dặt là "tiếng chim tu hú,Hè dậy trong tù,Tâm tư trong tù, Khao khát tự do"? 5/1/2014 5:58:20 PM
  • dovanhoan1979: not_worthy 5/1/2014 5:59:05 PM
  • huethanh527: chao mn 5/1/2014 10:09:09 PM
  • huethanh527: cái này khó trả lời này.nhưng mk nghĩ nếu dùng những nhan đề kia thì làm lộ ý thơ 5/1/2014 10:42:07 PM
  • huethanh527: có còn ai thức ko vậy 5/2/2014 12:27:01 AM
  • vuthihuong167: happy chào mn, mình là thành viên mới, mong mọi người giúp đỡ! 5/2/2014 10:41:02 AM
  • chethi_trinh: hế lô mọi người 5/2/2014 3:15:54 PM
  • casauchua_nga: co 5/2/2014 9:46:39 PM
  • casauchua_nga: nihao 5/2/2014 9:46:49 PM
  • phamyennhi10cc: gan toi thi hk2 toi ui do cac ban co ai biet de hay chi cho minh zoi nha 5/3/2014 6:57:37 PM
  • huethanh527: có ai ko 5/3/2014 8:41:25 PM
  • hoanglelinh26: chao m.n..... 5/4/2014 3:26:59 PM
  • hoang.nhu.y.i.like.you: các bạn cho mìnhl m wen nhé! 5/4/2014 3:38:41 PM
  • hoang.nhu.y.i.like.you: có ai sinh năm 98 ko kb vs m đi! happy 5/4/2014 3:39:28 PM
  • somaly.161198: xin chào mọi người 5/4/2014 9:10:40 PM
  • somaly.161198: có tớ 98 nè 5/4/2014 9:11:34 PM
  • nthuylinh38: co ai thi hk2 chua vay 5/4/2014 9:59:21 PM
  • miumiu20737: 22222222222 5/5/2014 8:03:22 AM
  • nguyenvanloc144: loser có ai có bài viết thuyết minh về đoạn trích chí khí anh hùng ko vậy 5/5/2014 8:38:31 AM
  • nguyenvanloc144: chiều nay đi thi rồi sad 5/5/2014 8:38:39 AM
  • miumiu20737: ban tran binh trong phai ko 5/5/2014 8:47:33 AM
  • miumiu20737: mjnh nghi ko ra chi khi anh hung dau 5/5/2014 8:47:47 AM
  • miumiu20737: mjnh nghi ra chinh phu ngam ak 5/5/2014 8:48:12 AM
  • miumiu20737: BAI CHI KHI ANH HUNG http://loigiaihay.com/phan-tich-doan-trich-chi-khi-anh-hung-c37a1156.html 5/5/2014 8:49:57 AM
  • miumiu20737: good_luck 5/5/2014 8:54:04 AM
  • nguyenvanloc144: có bạn nào học lớp 10 ko 5/5/2014 8:55:09 AM
  • nguyenvanloc144: broken_heart 5/5/2014 8:55:17 AM
  • nguyenvanloc144: crying cứu mình với 5/5/2014 8:55:35 AM
  • nguyenvanloc144: nghị luận về một tư tưởng đạo lí thì cách làm bài như thế nào zậy mọi người pumpkinpumpkin 5/5/2014 8:56:21 AM
  • miumiu20737: theo nhu co minh noi la co the noi ve long nhan ai 5/5/2014 8:58:39 AM
  • miumiu20737: tinh yeu thuong giua con nguoi voi nguoi 5/5/2014 8:59:23 AM
  • miumiu20737: good_luck 5/5/2014 8:59:40 AM
  • nguyenvanloc144: cách làm bài nghị luận sao hả bạn ?? 5/5/2014 9:05:58 AM
  • nguyenvanloc144: bạn ơi sad 5/5/2014 9:06:10 AM
  • miumiu20737: nghi luan van hoc hay la nghi luan xa hoi 5/5/2014 9:06:29 AM
  • sakurako.9x: ai còn thức 5/6/2014 1:01:36 AM
  • confident_duck4: có ai không 5/6/2014 2:18:42 PM
  • buiphuongct98: hú hú 5/7/2014 3:17:20 PM
  • buiphuongct98: wave 5/7/2014 3:17:34 PM
  • buiphuongct98: rolling_on_the_floorcall_me 5/7/2014 3:17:46 PM
  • buiphuongct98: rock_on 5/7/2014 3:17:52 PM
  • mylove_98_xq: có ai học lớp 10 k 5/7/2014 7:53:25 PM
  • mylove_98_xq: ddik chusq mày 5/7/2014 7:54:12 PM
  • mylove_98_xq: đinh công mạnh nhà bọn mày 5/7/2014 7:54:30 PM
  • thiencr7147: clgt? 5/7/2014 8:23:57 PM
  • vunguyenhongna: happy 5/7/2014 9:02:47 PM
  • huethanh527: :wave 5/7/2014 9:03:30 PM
  • vunguyenhongna: @@ 5/7/2014 9:51:23 PM
  • tranmylinhh: ai đó làm mở bài CHí khí anh hùng dùm mình đc k :/ 5/7/2014 10:04:14 PM
  • diepvu.10a6: mai thi rồi..... nản quá các bác ơi 5/7/2014 10:09:45 PM
  • diepvu.10a6: ai e-tics kb lw cái nhể 5/7/2014 10:13:26 PM
  • vunguyenhongna: mai các ban thy tốt nhé 5/7/2014 10:25:24 PM
  • jamesbondmv007: ai làm mở bài kết bài Trao Duyên với Chí Khí Anh Khùng... à nhầm Anh Hùng giùm mình với 5/10/2014 11:35:24 AM
  • jamesbondmv007: whew nail_biting I_dont_know not_worthy 5/10/2014 11:37:20 AM
  • jamesbondmv007: cryingat_wits_endwaitingtime_outstraight_face 5/10/2014 11:38:33 AM
  • sheep9: mọi người qua câu hỏi lịch sử cho câu trả lời đúng giúp em với,em đang treo thưởng! 5/12/2014 5:44:57 PM
  • suunguyen1994: peace_sign 5/14/2014 12:05:05 AM
  • suunguyen1994: hello 5/14/2014 12:05:16 AM
  • suunguyen1994: tất cả 5/14/2014 12:05:20 AM
  • suunguyen1994: có ai chém hem 5/14/2014 12:05:58 AM
  • suunguyen1994: not_listening 5/14/2014 12:06:32 AM
  • casauchua_nga: chào su 5/15/2014 8:30:51 PM
  • lethihuong427: aloooooooo 5/18/2014 6:22:26 PM
  • lethihuong427: xin chào các b mih` là thah` viên ms laughing 5/18/2014 6:22:38 PM
  • lethihuong427: 0ở đây ai học giỏi toán và T.anh nhất zị ^^ 5/18/2014 6:23:18 PM
  • nguyentringlong: anh chị ơi... các anh chị năm ngoái thi viết văn nghị luận đề j` z ạ??? 5/21/2014 5:53:48 PM
  • casauchua_nga: yawn 5/21/2014 6:23:29 PM
  • thuxga712: xin chao 5/27/2014 8:00:38 PM
  • onchay02: có ai ko 5/30/2014 6:23:05 PM
  • duynguyencamau1996: co' ai người cà mau trong đây ko 6/1/2014 7:20:31 PM
  • lamquynh3004: big_grin 6/1/2014 9:13:22 PM
  • lamquynh3004: ở đây vắng vẻ nhỉ 6/1/2014 9:13:38 PM
  • huethanh527: câu viết về biển đảo mà 7 đ thì vui nhỉ 6/2/2014 1:18:17 PM
  • huethanh527: tha hồ mà chém 6/2/2014 1:18:34 PM
  • onchay02: thấy rồi 6/2/2014 2:09:07 PM
  • thongoc1994: alien 6/3/2014 10:51:13 AM
  • onchay02: hi 6/6/2014 8:08:23 AM
  • onchay02: peace_sign 6/10/2014 7:50:29 AM
  • pechuapitnoi999: not_listening 6/18/2014 12:33:20 PM
  • pechuapitnoi999: em đk 10đ môn văn ạ 6/18/2014 12:34:13 PM
  • onchay02: ghê thế 6/19/2014 6:49:17 PM
  • Con Gái MAFIA: big_grin 6/20/2014 7:30:51 PM
  • Con Gái MAFIA: big_grin 7/6/2014 8:31:27 PM
  • ngoctram311297: hjjwave 7/9/2014 7:44:29 PM
  • Con Gái MAFIA: devil 7/28/2014 8:27:10 PM
Đăng nhập để chém gió cùng mọi người
  • Đỗ Quang Chính
  • Đỗ Đức Vỹ
  • nguyenphuc423
  • Xusint
  • babylove_yourfriend_1996
  • watashitipho
  • thienthan_forever123
  • dangkhuong83
  • matanh_31121994
  • hatxihoiolala2000
  • thienhaxanh9898
  • quangtung237
  • vi_meo_2000
  • quybalamcam
  • milk_cake98
  • Phạm Anh Tuấn
  • ductoan933
  • nhile123456
  • tieuanngan
  • hoathuytien287_yt
  • hoanghuy321974
  • heocon97_cute
  • woodknight22
  • phmtho68
  • tuanhieu1997
  • trinhminhduc1998
  • nguyenducthien0197
  • babyhe0vip
  • nguyentranganh26
  • Death
  • giapvancanhlls
  • dungsi9611
  • sweetmilk1412
  • truongtram841
  • buiphuongok
  • judy
  • parkji99999
  • tranthiquyngoc96
  • thanhhai.dh.91
  • ckipcoi25
  • pupupun96
  • chjpchjp_xink_kut3
  • taolan96
  • sanghd099
  • phuongthanh320
  • trunghieu767
  • traitimbagza
  • lamtranghi
  • huongduong2603
  • ngondoisank
  • pelinh_ngocnghech_kute