Các ý chính:
- Việt Bắc là một trong số những bài thơ hay nhất của Tố Hữu và cũng là tác phẩm xuất sắc của văn học Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Phần đầu bài thơ tái hiện một giai đoạn gian khổ vẻ vang của cách mạng và kháng chiến ở chiến khu Việt Bắc. Nay đã trở thành kỷ niệm sâu sắc trong lòng người.
Đoạn thơ nằm ở phần một, phần nói về kỷ niệm kháng chiến. Đoạn thơ gợi lại những kỷ niệm thân thiết và đẹp đẽ nhất về cảnh và người Việt Bắc trong nỗi nhớ của người cán bộ cách mạng về xuôi và cũng là của nhà thơ.
- Phân tích đoạn thơ
a) Hai câu đầu giới thiệu chung về nội dung xúc cảm của đoạn thơ. Câu trên là hỏi người, còn câu dưới là giãy bày lòng mình. Vẻ đẹp của cảnh sắc thiên nhiên và con người Việt Nam đã trào dâng trong nỗi nhớ của người ra đi. Có thể nói, ngay từ đầu, đoạn thơ đã gợi lên cho người đọc vừa cảm nhận được vẻ đẹp của nghĩa tình vừa thấy được vẻ đẹp hòa quyện giữa thiên hiên và con người Việt Bắc.
b) Tám câu còn lại của đoạn thơ thể hiện nỗi nhớ cụ thể của người ra đi. Câu sáu là nỗi nhớ cảnh, còn câu tám là nỗi nhớ người. Cảnh và người trong mỗi cặp câu lục bát lại có đặc điểm sắc thái riêng. Vẻ đẹp nên thơ, đa dạng về đường nét, màu sắc, ánh sáng, âm thanh của bức tranh Việt Bắc lần lượt hiện lên sinh động trước mắt người đọc.
c) Phong cảnh mà tác giả gợi tả ở đây là phong cảnh núi rừng được thể hiện qua vẻ đẹp riêng của bốn mùa: xuân, hạ, đông. Mùa đông rừng xanh điểm đầy hoa chuối đỏ; mùa xuân rừng ngập trắng hoa mơ; mùa hạ tiếng ve ran rừng phách đổ vàng; mùa thu trăng rọi hòa bình và âm vang tiếng hát ân tình thủy chung. Bức tranh có buổi trưa tràn đầy ánh nắng, có bầu trời đêm mát dịu ánh trăng. Mùa nào cũng đẹp, cũng đáng yêu, mỗi mùa là một bức tranh riêng thơ mộng.
d) Nỗi nhớ thương cứ tăng dần, càng về cuối đoạn thơ càng trở nên tha thiết hơn. Điệp từ "nhớ" sử dụng trong đoạn thơ góp phần khẳng định điều đó. Nỗi nhớ người ra đi không chỉ đối với cảnh, mà còn rất đằm thắm đối với người Việt Bắc. Nỗi nhớ khi thì hướng về một đối tượng cụ thể: "nhớ người đan nón", "nhớ cô em gái", khi thì hướng về một đối tượng chung chung "nhớ ai tiếng hát" song lại chứa chan niềm nhớ thương về một con người cụ thể nào đó. Dù sắc thái cung bậc khác nhau nhưng bao giờ nỗi nhớ đó cũng hướng về những con người lao động cần cù, có tấm lòng son sắt thủy chung với cách mạng.
- Đoạn thơ được cấu trúc cân đối, hài hòa, có giá trị tạo hình
Cảnh và người được thể hiện trong đoạn thơ đều đẹp, đều đáng yêu. Nếu không thật sự gắn bó sâu sắc, không có tình yêu và nỗi nhớ Việt Bắc nồng nàn, tha thiết thì nhà thơ Tố Hữu không thể nào dựng được bức tranh quê hương cách mạng VIệt Bắc với vẻ đẹp tuyệt diệu và ấm áp tình người đến như vậy.