Câu 1: (2 điểm)
a. Yêu cầu nêu được nghĩa gốc, nghĩa chuyển của từ "Xuân" và cách cho điểm như sau:
- Từ "xuân" ở một câu a1 là nghĩa gốc: 0,25 điểm.
Nghĩa của từ xuân ở câu trên là mùa xuân :0,25 điểm.
- Từ "xuân" ở một câu a2 là nghĩa chuyển: 0,25 điểm.
Nghĩa của từ xuân ở đây là chỉ về tuổi trẻ: (tuổi xuân) :0,25 điểm.
b. Học sinh nêu được:
- Các tổ hợp từ đều là thành ngữ: 0,5 điểm.
- Nghĩa của từ ngữ "Nước mắt cá sấu" là muốn nói đến giọt nước mắt của những kẻ tỏ ra sự cảm thông, thương xót nhưng giả dối để đánh lừa người khác :0,25 điểm
Câu 2: (4 điểm)
Về kiến thức: Học sinh cảm nhận đoạn thơ và diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau, miễn sao tỏ ra hiểu được nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ. Trong bốn câu thơ, tách ra làm hai phần, cụ thể như sau:
a. Hai câu thơ trước: Vừa nói không gian, vừa gợi thời gian. Có thể trình bày theo một trong hai cách (cả hai đều chấp nhận).
- Cách 1: Bám sát vào giải thích để làm rõ nội dung.
Ngày xuân con én bay đi bay lại như chiếc thoi đưa. "Chiếc thoi đưa" nhằm nói thời gian trôi qua nhanh quá. "Thiều quang" chỉ ánh sáng đẹp, chỉ ánh sáng ngày xuân. Ý câu thơ là chỉ ba tháng mùa xuân có chín mươi ngày (chín chục) mà nay đã qua sáu mươi tuổi rồi, tức là đã hết tháng giêng, và tháng hai, đã bước sang tháng ba.
- Cách 2: Không bám vào giải thích thành ngữ, nhưng vẫn nêu được nội dung. Ngày xuân thấm thoắt trôi mau, tiết trời đã chuyển xang tháng ba tháng cuối mùa xuân. Những con chim én bay liệng như thoi dệt cửi chao qua đảo lại giữa bầu trời trong sáng. Ngoài việc tả cảnh ý thơ còn ngụ ý tiếc ngày xuân đi qua nhanh qua.
b. Hai câu sau:
Một màu cỏ non trải rộng mênh mông đến tận chân trời, trên cái nền màu xanh của mùa xuân ấy, điểm vài bông hoa lê trắng, làm cho cảnh vật không đơn điệu, nhưng trở nên thoáng nhẹ và hìa hòa, gợi nên một vẻ đẹp riêng của mùa xuân thanh thiết, khoát đạt.
Chỉ bốn câu thơ, chi tiết không nhiều, chấm phá đôi nét, khá chọn lọc. Có chim én bay, một vài bông hoa trắng, nền cỏ xanh, nhưng đã vẽ nên được cái hồn của bức tranh mênh mông, đầy sức sống.
Về kĩ năng:
- Bố cục bài viết rõ ràng, trình bày vấn đề mạch lạc.
- Văn viết trôi chảy, lập luận chặt chẽ, sắc sảo.
- Ít mắc lỗi chính tả và diễn đạt.
Cho điểm:
Điểm 4:
+ Bài làm nêu được yêu cầu ở đáp án.
+ Nếu xuất xứ đoạn thơ, cảm nhận tinh tế. Văn trong sáng, có hình ảnh.
+ Ít mắc lỗi chính tả và diễn đạt.
Điểm 2:
- Hiểu được nội dung ý nghĩa đoạn thơ còn sơ sài, nhưng sai sót về kiến thức không nghiêm trọng.
+ Văn viết tương đối rõ ý.
+ Mắc khoảng 4 - 5 lỗi chính tả và diễn đạt thông thường.
Điểm 1:
+ Nhìn chung, bài viết tuy có đề cập tới đoạn thơ. Văn viết lủng củng, đôi câu không rõ nghĩa, bố cục không rõ ràng. Chứ viết cẩu thả.
+ Mắc nhiều lỗi chính tả và lỗi diễn đạt thông thường.
Điểm 0"
+ Làm bài hoàn toàn lạc đề
+ Hoặc chỉ viết đôi ba câu nhập đề.
Câu 3 (4 điểm)
Về kiến thức: Đây là loại đề thuyết minh kết hợp với miêu tả là chính. Con đường đến trường với học sinh là hình ảnh quá quen thuộc, nhưng học sinh cư trú trên những địa bàn hoàn toàn không giống nhau (Thành phố, nông thôn, miền núi, miền biển . . .). Vì thế học sinh giới thiệu con đường đến trường rừng dài hun hút, vv . . . Nhưng dù ở góc độ nào học sinh cũng phải làm rõ được trong bài viết.
1. Hình dạng con đường và cảnh vật chung quanh (có thể con đường là một hẻm phố hai bên tường nhà sin sít với nhau, hoặc con đường đất ngang qua đồng lúa, ngoằn nghòe xuyên qua cánh rừng, lên dốc xuống đồi, . .. vv).
2. Những ấn tượng ngày tháng với những kỉ niệm nắng mưa, sớm chiều, bạn bè . . .
Về kĩ năng:
- Bố cục bài viết rõ ràng, trình bày vấn đề mạch lạc.
- Văn viết trôi chảy, lập luận chặt chẽ, sắc sảo.
- Ít mắc lỗi chính tả và diễn đạt.
Cho điểm:
Điểm 4:
+ Bài làm nêu được yêu cầu ở đáp án.
+ Biết làm bài kiểu thuyết minh kết hợp với miêu tả.tỏ rõ quan sát, tinh tế.
+ Văn trong sáng, có hình ảnh.
+ Ít mắc lỗi chính tả và diễn đạt.
Điểm 2:
+ Thuyết minh miêu tả còn sơ sài. Óc quan sát tỏ ra hời hợt. Hoàn toàn chưa đề cập đến nội dung về "ấn tượng tháng ngày với những kỉ niệm nắng mưa, sớm chiều, bè bạn hoặc ngược lại.
+ Văn viết tương đối rõ ý.
+ Mắc khoảng 4 -5 lỗi diễn đạt và chính tả thông thường.
Điểm 1:
+ Nhìn chung, bài viết tuy có đề cập tới đoạn thơ. Văn viết lủng củng, đôi câu không rõ nghĩa, bố cục không rõ ràng. Chứ viết cẩu thả.
+ Mắc nhiều lỗi chính tả và lỗi diễn đạt thông thường.
Điểm 0"
+ Làm bài hoàn toàn lạc đề
+ Hoặc chỉ viết đôi ba câu nhập đề.
Lưu ý: Cho cả câu 2 và 3
- Đáp án và biểu điểm đã cân nhắc để đánh giá yêu cầu tuyển sinh, nên giám khảo không được tự ý thay đổi. Nghĩa là giám khảo không được tự ý yêu cầu cao hơn hoặc hạ thấp hơn só với đáp án và biểu điểm.
- Bài làm của học sinh không yêu cầu phải viết dài, chỉ yêu cầu căn cứ vào sự chính xác và đầy đủ những nội dung cơ bản ở đáp án để cho điểm.
Những bài có nội dung chưa thật đầy đủ theo yêu cầu từng mốc điểm, nhưng văn viết trong sáng, diễn đạt trôi chảy, mạch lạc, dùng từ chính xác, chữ viết sạch đẹp, giám khảo cần xem xét kĩ để cho con điểm hợp lí nhất. Những bài viết đủ ý so với từng mốc điểm, nhưng chữ viết cẩu thả, mắc quá nhiều lỗi chính tả, lỗi diễn đạt, giám khảo cần xem xét cho con điểm ở giới hạn cuối hoặc thấp hơn mốc điểm. Ví dụ: Mốc điểm 4, giới hạn cuối là 3,5 hoặc thấp hơn giới hạn cuối là 3 ,. . . vv
- Điểm lẻ của bài làm văn là 0,5.
- Khi cộng điểm toàn bài, điểm lẻ không làm tròn số. Ví dụ như 5,25 vẫn giữ nguyên 5,25.