Phân tích bức tranh thiên nhiên và đời sống phố huyện; đồng thời nêu rõ tâm trạng của nhân vật chị em Liên ở cảnh thức đợi chuyến tàu đêm đi qua trong truyện ngắn "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam. Từ đó nêu lên ý nghĩa nhân đạo của tác phẩm.
Đáp án - Hướng dẫn làm bài
I. Giới thiệu vài nét về tác giả Thạch Lam và truyện ngắn "Hai đứa trẻ"
1. Thạch Lam (1910 - 1942) là một tác giả tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại, rất nổi tiếng với những truyện ngắn vừa mang đậm phong vị trữ tình vừa thể hiện cảm quan hiện thực sâu sắc.
2. "Hai đứa trẻ" (In trong tập "Nắng trong vườn" - 1938) là truyện ngắn thuộc loại tiêu biểu của Thạch Lam, đã miêu tả một cách đầy thi vị bức tranh thiên nhiên và đầy ám ảnh về bức tranh đời sống phố huyện nghèo lúc chiều tối, cũng như tâm trạng, nhất là tâm trạng đợi tàu của hai đứa trẻ.
II. Hình ảnh thiên nhiên ở phố huyện lúc chiều tối
1. Thiên nhiên với các biểu hiện cụ thể:
a. Hình ảnh và màu sắc: Hoàng hôn đỏ rực, dãy tre làng sẫm đen, ngàn sao lấp lánh, đom đóm bay nhấp nháy, bóng tối thăm thảm, dày đặc.
b. Hình ảnh âm thanh: "Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vắng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve", tiếng hoa bàng rụng khẽ từng loạt.
c. Hình ảnh mùi vị: "Một mùi ẩm mốc bốc lên, hơi nóng của ban ngày lẫn mùi cát bụi quen thân quá, khiến chị em Liên tưởng là mùi riêng của đất, của quê hương này.
d. Đặc điểm chung: Một bức tranh thiên nhiên giàu chất thơ êm ả, đượm buồn, thấm đẫm cảm xúc trìu mến, nâng niu nhà văn luôn luôn nặng tình với những gì là biểu hiện linh hồn nông thôn Việt Nam, hồn xưa dân tộc. "Trời đã bắt đầu đêm, một đêm mùa hạ êm như nhung và thoảng qua gió mát".
2. Vai trò của thiên nhiên
Hình ảnh thiên nhiên ở đây đã gợi đúng đặc trưng của không gian phố huyện và làm nền cho hoạt động của con người; gián tiếp thể hiện tâm trạng nhân vật, tạo chất trữ tình riêng biệt cho truyện.
3. Nghệ thuật mô tả của tác giả.
Thạch Lam đã đặt thiên nhiên dưới con mắt quan sát của Liên - một đứa trẻ; câu văn có nhịp điệu như thơ; hình ảnh bóng tối được láy đi láy lại như một mô tuýp đầy ám ảnh; âm thanh, màu sắc, mùi vị khéo hòa hợp với nhau.
III. Hình ảnh con người  ở phố huyện nghèo lúc chiều tối
1. Những hình ảnh về bức tranh đời sống
a. Cảnh chiều tàn: đã gợi nỗi buồn cho con người
b. Cảnh chợ tàn: Không có gì vui hơn cảnh chợ đông, không có gì buồn bằng cảnh chợ tàn. Hiện lên trên cái nền chợ tàn là hình ảnh những đứa trẻ bới rác "Nhặt nhạnh những thanh tre, thanh nứa hay bất kì cái gì có thể dùng được của những người bán hàng để lại gợi lên sự nghèo nàn của phố huyện".
c. Hình ảnh những kiếp người tàn tạ: hàng nước ế ẩm của chị Tí, gia đình bác Xẩm đầy buồn thương, ánh lửa leo lét của gánh phở bác Siêu, đặc biệt là hình ảnh bà cụ Thi nghiện rượu, hiện thân của một kiếp người tàn . . . những hình ảnh này lặp đi lặp lại hàng đêm thể hiện sự quẩn quanh, bế tắc của những kiếp sống nơi phố huyện.
d. Cuộc sống buồn tẻ, quẩn quanh ngưng trệ của chị em Liên "Cái cửa hàng của chị em Liên . . . là một cửa hàng tạp hóa nhỏ xíu . . . ngày phiên mà bán hàng cũng chẳng ăn thua gì".
2. Nhận xét về bức tranh miêu tả bức tranh đời sống
a. Bức tranh đời sống nơi phố huyện được miêu tả theo trình tự thời gian từ chiều muộn đến khuya qua sự cảm nhận của nhân vật Liên.
b. Những chi tiết, hình ảnh rất đỗi quen thuộc, bình dị trong cuộc sống hàng ngày nhưng lại có sức gợi cảm đầy ám ảnh. Nhất là hình ảnh ngọn đèn con nơi hàng nước của chị Tý được nhắc đi nhắc lại nhiều lần như một biểu tượng về những kiếp sống lay lắt của những cư dân nghèo nơi phố huyện.
c. Tác giả đã tạo được sự đối lập bóng tối và ánh sáng: ánh sáng thì yếu ớt, leo lét "Ngọn đèn vặn nhỏ; thưa thớt từng hột sáng lọt qua phiên nứa:. Bóng tối thì mỗi lúc một thêm dày đặc "Tối hết cả, con đường thăm thẳm ra sông, con đường qua chợ về nhà, các ngõ vào làng lại càng sẫm đen hơn nữa".
IV. Tâm trạng chị em Liên
1. Thấm một nỗi buồn tẻ, quạnh hiu của mình về cuộc đời của những người xung quanh của mình.
2. Nhớ về những kỉ niệm tươi sáng trước đây ở Hà Nội "Liên nhớ lại khi ở Hà Nội, chị được hưởng những thứ quà ngon lạ . . . được đi chơi bờ Hồ, uống những cốc nước lạnh xanh đỏ", . . . "một vùng sáng rực lấp lánh . . . Hà Nội nhiều đèn quá!".
3. Khao khát chờ đợi chuyến tàu như đón chờ một cuộc sống khác với cuộc sống hiện tại nơi phố huyện. Tâm trạng háo hức, hào hứng dõi theo những toa tàu rực rỡ ánh sáng, với những âm thanh rầm rộ có những con người Hà Nội "vui vẻ và huyên náo" cho đến khi đoàn tàu lại khuất hẳn.
4. Khi đoàn tàu đã đi xa, Liên trở về với tâm trạng man mác buồn trong đêm khuya tĩnh mịch và bóng tối "Chị gối đầu lên tay, nhắm mắt lại . . . Liên thấy mình sống giữa bao nhiêu sự xa xôi không biết như chiếc đèn con của chị Tý chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ . . . mắt chị nặng dần, rồi Liên ngập vào giấc ngủ yên tĩnh như đêm ở trên phố, tĩnh mịch và ngập đày bóng tối".
V.  Ý nghĩa nhân đạo
1. Qua bức tranh chiều tối ở phố huyện và cuộc sống con người nơi đây, tác giả đã phát biểu một tiếng nói kín đáo mà rất thấm thía. Đó là t tiếng nói đầy xót thương đối với những kiếp sống nhỏ bé, sống cơ cực, quẩn quanh, bế tắc trong xã hội cũ.
2. Từ đó, đánh thức niềm khát khao sống một cuộc sống tươi sáng, có ý nhĩa hơn, một cuộc sống xứng đáng với hình ảnh chữ con người.

Thẻ

Lượt xem

6033
Chat chit và chém gió
  • sanluoc_93: co ai chem gio ko 4/24/2014 9:26:56 PM
  • dung8amt:4/24/2014 10:02:02 PM
  • dung8amt:4/24/2014 10:02:09 PM
  • dung8amt:4/24/2014 10:02:11 PM
  • dung8amt: yawn 4/24/2014 10:02:43 PM
  • nmynhan: coffee 4/24/2014 10:08:25 PM
  • nmynhan: ngu som the moi nguoi.cho mjh lan we voi 4/24/2014 10:10:58 PM
  • angelfall98: chào mn 4/25/2014 10:19:34 PM
  • angelfall98: big_grin 4/25/2014 10:19:38 PM
  • thongoc201999: xin lỗi, có ai ko ạ 4/28/2014 4:19:55 PM
  • thongoc201999: tại sao ko thể đăng câu hỏi lên dc mn 4/28/2014 8:23:43 PM
  • Mít Tơ Đi: big_grin 4/28/2014 8:29:06 PM
  • khongcannhau7: hi, chao mn 4/28/2014 8:43:38 PM
  • tienni68: 222222222222222 4/29/2014 7:27:33 PM
  • cayto137: trường bạn thi chưa 4/30/2014 7:25:35 AM
  • tienni68: 22222222222222222 4/30/2014 8:27:52 AM
  • dovanhoan1979: cho em hỏi tại sao tố hữu đặt nhan đề la "khi con tu hú" mà không dặt là "tiếng chim tu hú,Hè dậy trong tù,Tâm tư trong tù, Khao khát tự do"? 5/1/2014 5:58:20 PM
  • dovanhoan1979: not_worthy 5/1/2014 5:59:05 PM
  • huethanh527: chao mn 5/1/2014 10:09:09 PM
  • huethanh527: cái này khó trả lời này.nhưng mk nghĩ nếu dùng những nhan đề kia thì làm lộ ý thơ 5/1/2014 10:42:07 PM
  • huethanh527: có còn ai thức ko vậy 5/2/2014 12:27:01 AM
  • vuthihuong167: happy chào mn, mình là thành viên mới, mong mọi người giúp đỡ! 5/2/2014 10:41:02 AM
  • chethi_trinh: hế lô mọi người 5/2/2014 3:15:54 PM
  • casauchua_nga: co 5/2/2014 9:46:39 PM
  • casauchua_nga: nihao 5/2/2014 9:46:49 PM
  • phamyennhi10cc: gan toi thi hk2 toi ui do cac ban co ai biet de hay chi cho minh zoi nha 5/3/2014 6:57:37 PM
  • huethanh527: có ai ko 5/3/2014 8:41:25 PM
  • hoanglelinh26: chao m.n..... 5/4/2014 3:26:59 PM
  • hoang.nhu.y.i.like.you: các bạn cho mìnhl m wen nhé! 5/4/2014 3:38:41 PM
  • hoang.nhu.y.i.like.you: có ai sinh năm 98 ko kb vs m đi! happy 5/4/2014 3:39:28 PM
  • somaly.161198: xin chào mọi người 5/4/2014 9:10:40 PM
  • somaly.161198: có tớ 98 nè 5/4/2014 9:11:34 PM
  • nthuylinh38: co ai thi hk2 chua vay 5/4/2014 9:59:21 PM
  • miumiu20737: 22222222222 5/5/2014 8:03:22 AM
  • nguyenvanloc144: loser có ai có bài viết thuyết minh về đoạn trích chí khí anh hùng ko vậy 5/5/2014 8:38:31 AM
  • nguyenvanloc144: chiều nay đi thi rồi sad 5/5/2014 8:38:39 AM
  • miumiu20737: ban tran binh trong phai ko 5/5/2014 8:47:33 AM
  • miumiu20737: mjnh nghi ko ra chi khi anh hung dau 5/5/2014 8:47:47 AM
  • miumiu20737: mjnh nghi ra chinh phu ngam ak 5/5/2014 8:48:12 AM
  • miumiu20737: BAI CHI KHI ANH HUNG http://loigiaihay.com/phan-tich-doan-trich-chi-khi-anh-hung-c37a1156.html 5/5/2014 8:49:57 AM
  • miumiu20737: good_luck 5/5/2014 8:54:04 AM
  • nguyenvanloc144: có bạn nào học lớp 10 ko 5/5/2014 8:55:09 AM
  • nguyenvanloc144: broken_heart 5/5/2014 8:55:17 AM
  • nguyenvanloc144: crying cứu mình với 5/5/2014 8:55:35 AM
  • nguyenvanloc144: nghị luận về một tư tưởng đạo lí thì cách làm bài như thế nào zậy mọi người pumpkinpumpkin 5/5/2014 8:56:21 AM
  • miumiu20737: theo nhu co minh noi la co the noi ve long nhan ai 5/5/2014 8:58:39 AM
  • miumiu20737: tinh yeu thuong giua con nguoi voi nguoi 5/5/2014 8:59:23 AM
  • miumiu20737: good_luck 5/5/2014 8:59:40 AM
  • nguyenvanloc144: cách làm bài nghị luận sao hả bạn ?? 5/5/2014 9:05:58 AM
  • nguyenvanloc144: bạn ơi sad 5/5/2014 9:06:10 AM
  • miumiu20737: nghi luan van hoc hay la nghi luan xa hoi 5/5/2014 9:06:29 AM
  • sakurako.9x: ai còn thức 5/6/2014 1:01:36 AM
  • confident_duck4: có ai không 5/6/2014 2:18:42 PM
  • buiphuongct98: hú hú 5/7/2014 3:17:20 PM
  • buiphuongct98: wave 5/7/2014 3:17:34 PM
  • buiphuongct98: rolling_on_the_floorcall_me 5/7/2014 3:17:46 PM
  • buiphuongct98: rock_on 5/7/2014 3:17:52 PM
  • mylove_98_xq: có ai học lớp 10 k 5/7/2014 7:53:25 PM
  • mylove_98_xq: ddik chusq mày 5/7/2014 7:54:12 PM
  • mylove_98_xq: đinh công mạnh nhà bọn mày 5/7/2014 7:54:30 PM
  • thiencr7147: clgt? 5/7/2014 8:23:57 PM
  • vunguyenhongna: happy 5/7/2014 9:02:47 PM
  • huethanh527: :wave 5/7/2014 9:03:30 PM
  • vunguyenhongna: @@ 5/7/2014 9:51:23 PM
  • tranmylinhh: ai đó làm mở bài CHí khí anh hùng dùm mình đc k :/ 5/7/2014 10:04:14 PM
  • diepvu.10a6: mai thi rồi..... nản quá các bác ơi 5/7/2014 10:09:45 PM
  • diepvu.10a6: ai e-tics kb lw cái nhể 5/7/2014 10:13:26 PM
  • vunguyenhongna: mai các ban thy tốt nhé 5/7/2014 10:25:24 PM
  • jamesbondmv007: ai làm mở bài kết bài Trao Duyên với Chí Khí Anh Khùng... à nhầm Anh Hùng giùm mình với 5/10/2014 11:35:24 AM
  • jamesbondmv007: whew nail_biting I_dont_know not_worthy 5/10/2014 11:37:20 AM
  • jamesbondmv007: cryingat_wits_endwaitingtime_outstraight_face 5/10/2014 11:38:33 AM
  • sheep9: mọi người qua câu hỏi lịch sử cho câu trả lời đúng giúp em với,em đang treo thưởng! 5/12/2014 5:44:57 PM
  • suunguyen1994: peace_sign 5/14/2014 12:05:05 AM
  • suunguyen1994: hello 5/14/2014 12:05:16 AM
  • suunguyen1994: tất cả 5/14/2014 12:05:20 AM
  • suunguyen1994: có ai chém hem 5/14/2014 12:05:58 AM
  • suunguyen1994: not_listening 5/14/2014 12:06:32 AM
  • casauchua_nga: chào su 5/15/2014 8:30:51 PM
  • lethihuong427: aloooooooo 5/18/2014 6:22:26 PM
  • lethihuong427: xin chào các b mih` là thah` viên ms laughing 5/18/2014 6:22:38 PM
  • lethihuong427: 0ở đây ai học giỏi toán và T.anh nhất zị ^^ 5/18/2014 6:23:18 PM
  • nguyentringlong: anh chị ơi... các anh chị năm ngoái thi viết văn nghị luận đề j` z ạ??? 5/21/2014 5:53:48 PM
  • casauchua_nga: yawn 5/21/2014 6:23:29 PM
  • thuxga712: xin chao 5/27/2014 8:00:38 PM
  • onchay02: có ai ko 5/30/2014 6:23:05 PM
  • duynguyencamau1996: co' ai người cà mau trong đây ko 6/1/2014 7:20:31 PM
  • lamquynh3004: big_grin 6/1/2014 9:13:22 PM
  • lamquynh3004: ở đây vắng vẻ nhỉ 6/1/2014 9:13:38 PM
  • huethanh527: câu viết về biển đảo mà 7 đ thì vui nhỉ 6/2/2014 1:18:17 PM
  • huethanh527: tha hồ mà chém 6/2/2014 1:18:34 PM
  • onchay02: thấy rồi 6/2/2014 2:09:07 PM
  • thongoc1994: alien 6/3/2014 10:51:13 AM
  • onchay02: hi 6/6/2014 8:08:23 AM
  • onchay02: peace_sign 6/10/2014 7:50:29 AM
  • pechuapitnoi999: not_listening 6/18/2014 12:33:20 PM
  • pechuapitnoi999: em đk 10đ môn văn ạ 6/18/2014 12:34:13 PM
  • onchay02: ghê thế 6/19/2014 6:49:17 PM
  • Con Gái MAFIA: big_grin 6/20/2014 7:30:51 PM
  • Con Gái MAFIA: big_grin 7/6/2014 8:31:27 PM
  • ngoctram311297: hjjwave 7/9/2014 7:44:29 PM
Đăng nhập để chém gió cùng mọi người
  • Đỗ Quang Chính
  • Đỗ Đức Vỹ
  • nguyenphuc423
  • Xusint
  • babylove_yourfriend_1996
  • watashitipho
  • thienthan_forever123
  • dangkhuong83
  • matanh_31121994
  • hatxihoiolala2000
  • thienhaxanh9898
  • quangtung237
  • vi_meo_2000
  • quybalamcam
  • milk_cake98
  • Phạm Anh Tuấn
  • ductoan933
  • nhile123456
  • tieuanngan
  • hoathuytien287_yt
  • hoanghuy321974
  • heocon97_cute
  • woodknight22
  • phmtho68
  • tuanhieu1997
  • trinhminhduc1998
  • nguyenducthien0197
  • babyhe0vip
  • nguyentranganh26
  • Death
  • giapvancanhlls
  • dungsi9611
  • sweetmilk1412
  • truongtram841
  • buiphuongok
  • judy
  • parkji99999
  • tranthiquyngoc96
  • thanhhai.dh.91
  • ckipcoi25
  • pupupun96
  • chjpchjp_xink_kut3
  • taolan96
  • sanghd099
  • phuongthanh320
  • trunghieu767
  • traitimbagza
  • lamtranghi
  • huongduong2603
  • ngondoisank
  • pelinh_ngocnghech_kute