Phân tích bức tranh thiên nhiên và đời sống phố huyện; đồng thời nêu rõ tâm trạng của nhân vật chị em Liên ở cảnh thức đợi chuyến tàu đêm đi qua trong truyện ngắn "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam. Từ đó nêu lên ý nghĩa nhân đạo của tác phẩm.
Đáp án - Hướng dẫn làm bài
I. Giới thiệu vài nét về tác giả Thạch Lam và truyện ngắn "Hai đứa trẻ"
1. Thạch Lam (1910 - 1942) là một tác giả tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại, rất nổi tiếng với những truyện ngắn vừa mang đậm phong vị trữ tình vừa thể hiện cảm quan hiện thực sâu sắc.
2. "Hai đứa trẻ" (In trong tập "Nắng trong vườn" - 1938) là truyện ngắn thuộc loại tiêu biểu của Thạch Lam, đã miêu tả một cách đầy thi vị bức tranh thiên nhiên và đầy ám ảnh về bức tranh đời sống phố huyện nghèo lúc chiều tối, cũng như tâm trạng, nhất là tâm trạng đợi tàu của hai đứa trẻ.
II. Hình ảnh thiên nhiên ở phố huyện lúc chiều tối
1. Thiên nhiên với các biểu hiện cụ thể:
a. Hình ảnh và màu sắc: Hoàng hôn đỏ rực, dãy tre làng sẫm đen, ngàn sao lấp lánh, đom đóm bay nhấp nháy, bóng tối thăm thảm, dày đặc.
b. Hình ảnh âm thanh: "Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vắng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve", tiếng hoa bàng rụng khẽ từng loạt.
c. Hình ảnh mùi vị: "Một mùi ẩm mốc bốc lên, hơi nóng của ban ngày lẫn mùi cát bụi quen thân quá, khiến chị em Liên tưởng là mùi riêng của đất, của quê hương này.
d. Đặc điểm chung: Một bức tranh thiên nhiên giàu chất thơ êm ả, đượm buồn, thấm đẫm cảm xúc trìu mến, nâng niu nhà văn luôn luôn nặng tình với những gì là biểu hiện linh hồn nông thôn Việt Nam, hồn xưa dân tộc. "Trời đã bắt đầu đêm, một đêm mùa hạ êm như nhung và thoảng qua gió mát".
2. Vai trò của thiên nhiên
Hình ảnh thiên nhiên ở đây đã gợi đúng đặc trưng của không gian phố huyện và làm nền cho hoạt động của con người; gián tiếp thể hiện tâm trạng nhân vật, tạo chất trữ tình riêng biệt cho truyện.
3. Nghệ thuật mô tả của tác giả.
Thạch Lam đã đặt thiên nhiên dưới con mắt quan sát của Liên - một đứa trẻ; câu văn có nhịp điệu như thơ; hình ảnh bóng tối được láy đi láy lại như một mô tuýp đầy ám ảnh; âm thanh, màu sắc, mùi vị khéo hòa hợp với nhau.
III. Hình ảnh con người  ở phố huyện nghèo lúc chiều tối
1. Những hình ảnh về bức tranh đời sống
a. Cảnh chiều tàn: đã gợi nỗi buồn cho con người
b. Cảnh chợ tàn: Không có gì vui hơn cảnh chợ đông, không có gì buồn bằng cảnh chợ tàn. Hiện lên trên cái nền chợ tàn là hình ảnh những đứa trẻ bới rác "Nhặt nhạnh những thanh tre, thanh nứa hay bất kì cái gì có thể dùng được của những người bán hàng để lại gợi lên sự nghèo nàn của phố huyện".
c. Hình ảnh những kiếp người tàn tạ: hàng nước ế ẩm của chị Tí, gia đình bác Xẩm đầy buồn thương, ánh lửa leo lét của gánh phở bác Siêu, đặc biệt là hình ảnh bà cụ Thi nghiện rượu, hiện thân của một kiếp người tàn . . . những hình ảnh này lặp đi lặp lại hàng đêm thể hiện sự quẩn quanh, bế tắc của những kiếp sống nơi phố huyện.
d. Cuộc sống buồn tẻ, quẩn quanh ngưng trệ của chị em Liên "Cái cửa hàng của chị em Liên . . . là một cửa hàng tạp hóa nhỏ xíu . . . ngày phiên mà bán hàng cũng chẳng ăn thua gì".
2. Nhận xét về bức tranh miêu tả bức tranh đời sống
a. Bức tranh đời sống nơi phố huyện được miêu tả theo trình tự thời gian từ chiều muộn đến khuya qua sự cảm nhận của nhân vật Liên.
b. Những chi tiết, hình ảnh rất đỗi quen thuộc, bình dị trong cuộc sống hàng ngày nhưng lại có sức gợi cảm đầy ám ảnh. Nhất là hình ảnh ngọn đèn con nơi hàng nước của chị Tý được nhắc đi nhắc lại nhiều lần như một biểu tượng về những kiếp sống lay lắt của những cư dân nghèo nơi phố huyện.
c. Tác giả đã tạo được sự đối lập bóng tối và ánh sáng: ánh sáng thì yếu ớt, leo lét "Ngọn đèn vặn nhỏ; thưa thớt từng hột sáng lọt qua phiên nứa:. Bóng tối thì mỗi lúc một thêm dày đặc "Tối hết cả, con đường thăm thẳm ra sông, con đường qua chợ về nhà, các ngõ vào làng lại càng sẫm đen hơn nữa".
IV. Tâm trạng chị em Liên
1. Thấm một nỗi buồn tẻ, quạnh hiu của mình về cuộc đời của những người xung quanh của mình.
2. Nhớ về những kỉ niệm tươi sáng trước đây ở Hà Nội "Liên nhớ lại khi ở Hà Nội, chị được hưởng những thứ quà ngon lạ . . . được đi chơi bờ Hồ, uống những cốc nước lạnh xanh đỏ", . . . "một vùng sáng rực lấp lánh . . . Hà Nội nhiều đèn quá!".
3. Khao khát chờ đợi chuyến tàu như đón chờ một cuộc sống khác với cuộc sống hiện tại nơi phố huyện. Tâm trạng háo hức, hào hứng dõi theo những toa tàu rực rỡ ánh sáng, với những âm thanh rầm rộ có những con người Hà Nội "vui vẻ và huyên náo" cho đến khi đoàn tàu lại khuất hẳn.
4. Khi đoàn tàu đã đi xa, Liên trở về với tâm trạng man mác buồn trong đêm khuya tĩnh mịch và bóng tối "Chị gối đầu lên tay, nhắm mắt lại . . . Liên thấy mình sống giữa bao nhiêu sự xa xôi không biết như chiếc đèn con của chị Tý chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ . . . mắt chị nặng dần, rồi Liên ngập vào giấc ngủ yên tĩnh như đêm ở trên phố, tĩnh mịch và ngập đày bóng tối".
V.  Ý nghĩa nhân đạo
1. Qua bức tranh chiều tối ở phố huyện và cuộc sống con người nơi đây, tác giả đã phát biểu một tiếng nói kín đáo mà rất thấm thía. Đó là t tiếng nói đầy xót thương đối với những kiếp sống nhỏ bé, sống cơ cực, quẩn quanh, bế tắc trong xã hội cũ.
2. Từ đó, đánh thức niềm khát khao sống một cuộc sống tươi sáng, có ý nhĩa hơn, một cuộc sống xứng đáng với hình ảnh chữ con người.

Thẻ

Lượt xem

6809
Chat chit và chém gió
  • ntt.thanhtung2699: ban nao o bac ninh ko 10/14/2014 8:55:44 PM
  • ntt.thanhtung2699: tieuthuthongminh 12 : oke dua de day 10/14/2014 8:56:16 PM
  • ntt.thanhtung2699: @tieuthuthongminh12 : toi chuyen van day 10/14/2014 8:56:38 PM
  • ntt.thanhtung2699: 3 10/14/2014 8:59:37 PM
  • longmai285: co ai ko,,,hoiiiiiixi dc ko 10/19/2014 6:21:41 PM
  • huyson3108: có ai oln k 10/19/2014 8:37:18 PM
  • huyson3108: có ai oln k 10/19/2014 8:38:41 PM
  • huyson3108: có ai oln k 10/19/2014 9:20:41 PM
  • makon.lonton: há lổ :3 10/19/2014 9:25:39 PM
  • makon.lonton: transformer 10/19/2014 9:26:43 PM
  • makon.lonton: k ai onl à 10/19/2014 9:26:47 PM
  • tunglams229: hello 10/19/2014 9:26:47 PM
  • makon.lonton: lô tùng lâm 10/19/2014 9:27:12 PM
  • tunglams229: big_hug 10/19/2014 9:27:42 PM
  • makon.lonton: blushing 10/19/2014 9:28:19 PM
  • makon.lonton: rolling_on_the_floor) c nhiêu tuổi v? 10/19/2014 9:28:30 PM
  • tunglams229: 99 10/19/2014 9:28:39 PM
  • tunglams229: nerd 10/19/2014 9:29:03 PM
  • makon.lonton: trùng hợp vch 10/19/2014 9:29:18 PM
  • makon.lonton: t cũng 99 laughing 10/19/2014 9:29:31 PM
  • tunglams229: hurry_up 10/19/2014 9:29:32 PM
  • tunglams229: thoi hoc day 10/19/2014 9:29:44 PM
  • makon.lonton: ờm 10/19/2014 9:30:01 PM
  • tunglams229: hee_hee 10/19/2014 9:30:07 PM
  • longmai285: hoi m.n xi dc hom 10/19/2014 9:30:41 PM
  • longmai285: moi nguoi jup mk bai nay vs ,,,,,mk ko bk lm,,,,nek 10/19/2014 9:31:12 PM
  • makon.lonton: văn àh c 10/19/2014 9:31:26 PM
  • tunglams229: ? 10/19/2014 9:31:42 PM
  • longmai285: um.pn 10/19/2014 9:31:43 PM
  • makon.lonton: vậy t chịu haha broken_heart 10/19/2014 9:31:56 PM
  • tunglams229: chatterbox 10/19/2014 9:32:03 PM
  • tunglams229: rolling_on_the_floor 10/19/2014 9:32:13 PM
  • makon.lonton: worried 10/19/2014 9:32:41 PM
  • longmai285: nhung tac pham truoc the ki thu 14 the hien tinh yeu nuoc nhu the nao? văn học trước thế kỉ thứ 14 khac voi sau the ki 14 nhu the nao?những nghệ thuật trong văn học 10/19/2014 9:33:37 PM
  • longmai285: dok m.n.....jup mk vs ,,,,mk cm on nhiu lem akhappyhappy 10/19/2014 9:34:49 PM
  • tunglams229: kho vn 10/19/2014 9:34:49 PM
  • longmai285: ??? 10/19/2014 9:34:59 PM
  • tunglams229: at_wits_end 10/19/2014 9:35:19 PM
  • tunglams229: lop may vay 10/19/2014 9:35:31 PM
  • longmai285: 11 10/19/2014 9:35:36 PM
  • longmai285: pn 10/19/2014 9:35:39 PM
  • tunglams229: the thi thoi nhe 10/19/2014 9:35:45 PM
  • tunglams229: I_dont_know 10/19/2014 9:35:59 PM
  • longmai285: s zk,,,,pn k bk lm ak 10/19/2014 9:36:04 PM
  • longmai285: bn co wen ai gioi van ko,,,jup mk vs 10/19/2014 9:36:21 PM
  • tunglams229: sao ban ko len google ma` xem 10/19/2014 9:37:27 PM
  • longmai285: ko coa pn oiiii 10/19/2014 9:37:38 PM
  • makon.lonton: http://vnsharing.net/forum/showthread.php?t=49237 10/19/2014 9:38:03 PM
  • tunglams229: nail_biting 10/19/2014 9:38:12 PM
  • makon.lonton: thấy có vài dòng thôi c ạ 10/19/2014 9:38:18 PM
  • longmai285: ukm,,,, 10/19/2014 9:38:33 PM
  • longmai285: makon.lonton pn co bk ai joi van ko,,hoi jum mk cai dk ko pn 10/19/2014 9:39:40 PM
  • tunglams229: cha ai on nua dau 10/19/2014 9:40:03 PM
  • longmai285: s v 10/19/2014 9:41:07 PM
  • makon.lonton: câu khoai quá. cả lũ tịt -_- 10/19/2014 9:42:09 PM
  • makon.lonton: căn bản t kém văn :-dig chém đc 1 dòng thôi haha -_- 10/19/2014 9:42:52 PM
  • longmai285: ukm 10/19/2014 9:46:17 PM
  • dinhduye12: 99 day 10/21/2014 8:17:37 PM
  • minhkute141: 2 10/22/2014 8:33:35 AM
  • minhkute141: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi GIÚP VS 10/22/2014 8:37:40 AM
  • minhkute141: GIÚP VS http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi 10/22/2014 8:37:56 AM
  • minhkute141: có ai hk ?? 10/22/2014 9:30:31 PM
  • minhkute141: at_wits_end 10/22/2014 9:30:45 PM
  • minhkute141: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi 10/22/2014 9:30:53 PM
  • minhkute141: giúp vs 10/22/2014 9:31:04 PM
  • minhkute141: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi 10/22/2014 9:31:08 PM
  • minhkute141: cái phòng ngữ văn 1 đống người z để làm cảnh hả? shame_on_you 10/22/2014 9:54:25 PM
  • minhkute141: GIÚP BÀI NV ĐI M.N ƠI http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi NG giúp vs ạ! 10/22/2014 9:54:50 PM
  • minhkute141: fye45qw987py 10/22/2014 9:55:07 PM
  • suong.haivl: alo 10/22/2014 10:01:27 PM
  • lehuyentrang9874: 2 10/26/2014 7:46:10 PM
  • minhkute141: : GIÚP BÀI NV ĐI M.N ƠI http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi NG giúp vs ạ! 10/26/2014 8:48:42 PM
  • Con Gái MAFIA: cái neeyf chị chịu 10/26/2014 8:55:15 PM
  • lenhu204: Ak vler 10/27/2014 10:46:32 PM
  • tunglams229: ai on ko 10/28/2014 9:08:05 PM
  • tunglams229: ? 10/28/2014 9:08:09 PM
  • tunglams229: party 10/28/2014 9:08:28 PM
  • tronganh26qd: co ai o giup minh pai van vs 10/28/2014 10:13:59 PM
  • Sakura: giúp mình làm thơ 8 chữ với tiêu đề "tập làm thơ" hoặc về Bác Hồ hay gia đình........k đk thì các bạn tìm chủ đề khác cũng được... nhưng giúp mình với nha !!! 10/30/2014 7:32:18 PM
  • Sakura: có ai giúp mình vs??? 10/30/2014 7:32:31 PM
  • hophuongquoc87: lam sao de dang cau hoi hay bai tren hoctainha vay moi nhguoi 11/2/2014 9:43:55 PM
  • vylulee99: chán wa, sao hox dốt văn wa z nek, mai fai nộp oy mk vẫn chưa pk làm TT 11/5/2014 8:13:27 PM
  • vylulee99: doh 11/5/2014 8:14:08 PM
  • babaytapchat_love_you_1999: chán wá đi it_wasnt_me 11/17/2014 9:29:07 PM
  • babaytapchat_love_you_1999: có ai giúp mình bài văn này vs đc ko 11/17/2014 9:30:06 PM
  • babaytapchat_love_you_1999: Em hiểu thế nào về hạnh phúc gia đình 11/17/2014 9:31:00 PM
  • babaytapchat_love_you_1999: not_worthynot_worthynot_worthy 11/17/2014 9:35:55 PM
  • thymeonhoc131999: big_hug 11/23/2014 1:27:08 PM
  • hoasen972: Có ai lm hộ mk bài văn k hả các thiên tài 11/28/2014 10:32:14 AM
  • ~Kezo~: big_grin 11/29/2014 3:20:50 PM
  • misschpro: happy 12/6/2014 9:31:50 PM
  • lequynhmai54: tớ ôn khối B D này 12/7/2014 3:02:35 PM
  • thuciu1999: 2wave 12/8/2014 12:27:04 PM
  • tidytiendung: hurry_up 12/9/2014 8:37:15 PM
  • catherinelinton99: moi nguoi co gang giup minh nha minh sap thi hoc ki roi ma chang biet gi ve van hoc nuoc ngoai 12/10/2014 4:00:43 PM
  • huongphu98: ''Một nhà văn dù muốn hay không đều thể hiện mình một cách đặc biệt qua tác phẩm." Chứng minh bằng tác phẩm của Nam Cao. 12/12/2014 9:32:42 PM
  • huongphu98: giúp mình với 12/12/2014 9:32:52 PM
  • catherinelinton99: giup minh voi 12/14/2014 6:06:56 PM
  • nguyenngocthanhxuan98: có ai hem chỉ mk vs văn 11 phân tích nhân vật liên và qa đó e hãy cho biết sự chờ đợi trong cuộc sốngpraying 12/17/2014 9:13:47 PM
  • Bi L-Lăng cmn N-Nhăng: hê lô.thành viên mới chào cả nhà 12/18/2014 10:03:49 PM
Đăng nhập để chém gió cùng mọi người
  • Đỗ Quang Chính
  • Hỗ Trợ BQT
  • nguyenphuc423
  • Xusint
  • babylove_yourfriend_1996
  • watashitipho
  • thienthan_forever123
  • dangkhuong83
  • matanh_31121994
  • hatxihoiolala2000
  • thienhaxanh9898
  • quangtung237
  • vi_meo_2000
  • quybalamcam
  • milk_cake98
  • Phạm Anh Tuấn
  • ductoan933
  • nhile123456
  • tieuanngan
  • hoathuytien287_yt
  • hoanghuy321974
  • heocon97_cute
  • woodknight22
  • phmtho68
  • tuanhieu1997
  • trinhminhduc1998
  • nguyenducthien0197
  • babyhe0vip
  • nguyentranganh26
  • Angel
  • giapvancanhlls
  • Love_Chishikitori
  • sweetmilk1412
  • truongtram841
  • buiphuongok
  • judy
  • parkji99999
  • tranthiquyngoc96
  • thanhhai.dh.91
  • ckipcoi25
  • pupupun96
  • chjpchjp_xink_kut3
  • taolan96
  • sanghd099
  • phuongthanh320
  • trunghieu767
  • traitimbagza
  • lamtranghi
  • huongduong2603
  • ngondoisank
  • phuongsmile319
  • pelinh_ngocnghech_kute
  • thuylinhldb.1997
  • janiafwfg
  • quynhpro12351
  • pethanh01101999