Phân tích bức tranh thiên nhiên và đời sống phố huyện; đồng thời nêu rõ tâm trạng của nhân vật chị em Liên ở cảnh thức đợi chuyến tàu đêm đi qua trong truyện ngắn "Hai đứa trẻ" của Thạch Lam. Từ đó nêu lên ý nghĩa nhân đạo của tác phẩm.
Đáp án - Hướng dẫn làm bài
I. Giới thiệu vài nét về tác giả Thạch Lam và truyện ngắn "Hai đứa trẻ"
1. Thạch Lam (1910 - 1942) là một tác giả tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại, rất nổi tiếng với những truyện ngắn vừa mang đậm phong vị trữ tình vừa thể hiện cảm quan hiện thực sâu sắc.
2. "Hai đứa trẻ" (In trong tập "Nắng trong vườn" - 1938) là truyện ngắn thuộc loại tiêu biểu của Thạch Lam, đã miêu tả một cách đầy thi vị bức tranh thiên nhiên và đầy ám ảnh về bức tranh đời sống phố huyện nghèo lúc chiều tối, cũng như tâm trạng, nhất là tâm trạng đợi tàu của hai đứa trẻ.
II. Hình ảnh thiên nhiên ở phố huyện lúc chiều tối
1. Thiên nhiên với các biểu hiện cụ thể:
a. Hình ảnh và màu sắc: Hoàng hôn đỏ rực, dãy tre làng sẫm đen, ngàn sao lấp lánh, đom đóm bay nhấp nháy, bóng tối thăm thảm, dày đặc.
b. Hình ảnh âm thanh: "Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vắng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve", tiếng hoa bàng rụng khẽ từng loạt.
c. Hình ảnh mùi vị: "Một mùi ẩm mốc bốc lên, hơi nóng của ban ngày lẫn mùi cát bụi quen thân quá, khiến chị em Liên tưởng là mùi riêng của đất, của quê hương này.
d. Đặc điểm chung: Một bức tranh thiên nhiên giàu chất thơ êm ả, đượm buồn, thấm đẫm cảm xúc trìu mến, nâng niu nhà văn luôn luôn nặng tình với những gì là biểu hiện linh hồn nông thôn Việt Nam, hồn xưa dân tộc. "Trời đã bắt đầu đêm, một đêm mùa hạ êm như nhung và thoảng qua gió mát".
2. Vai trò của thiên nhiên
Hình ảnh thiên nhiên ở đây đã gợi đúng đặc trưng của không gian phố huyện và làm nền cho hoạt động của con người; gián tiếp thể hiện tâm trạng nhân vật, tạo chất trữ tình riêng biệt cho truyện.
3. Nghệ thuật mô tả của tác giả.
Thạch Lam đã đặt thiên nhiên dưới con mắt quan sát của Liên - một đứa trẻ; câu văn có nhịp điệu như thơ; hình ảnh bóng tối được láy đi láy lại như một mô tuýp đầy ám ảnh; âm thanh, màu sắc, mùi vị khéo hòa hợp với nhau.
III. Hình ảnh con người  ở phố huyện nghèo lúc chiều tối
1. Những hình ảnh về bức tranh đời sống
a. Cảnh chiều tàn: đã gợi nỗi buồn cho con người
b. Cảnh chợ tàn: Không có gì vui hơn cảnh chợ đông, không có gì buồn bằng cảnh chợ tàn. Hiện lên trên cái nền chợ tàn là hình ảnh những đứa trẻ bới rác "Nhặt nhạnh những thanh tre, thanh nứa hay bất kì cái gì có thể dùng được của những người bán hàng để lại gợi lên sự nghèo nàn của phố huyện".
c. Hình ảnh những kiếp người tàn tạ: hàng nước ế ẩm của chị Tí, gia đình bác Xẩm đầy buồn thương, ánh lửa leo lét của gánh phở bác Siêu, đặc biệt là hình ảnh bà cụ Thi nghiện rượu, hiện thân của một kiếp người tàn . . . những hình ảnh này lặp đi lặp lại hàng đêm thể hiện sự quẩn quanh, bế tắc của những kiếp sống nơi phố huyện.
d. Cuộc sống buồn tẻ, quẩn quanh ngưng trệ của chị em Liên "Cái cửa hàng của chị em Liên . . . là một cửa hàng tạp hóa nhỏ xíu . . . ngày phiên mà bán hàng cũng chẳng ăn thua gì".
2. Nhận xét về bức tranh miêu tả bức tranh đời sống
a. Bức tranh đời sống nơi phố huyện được miêu tả theo trình tự thời gian từ chiều muộn đến khuya qua sự cảm nhận của nhân vật Liên.
b. Những chi tiết, hình ảnh rất đỗi quen thuộc, bình dị trong cuộc sống hàng ngày nhưng lại có sức gợi cảm đầy ám ảnh. Nhất là hình ảnh ngọn đèn con nơi hàng nước của chị Tý được nhắc đi nhắc lại nhiều lần như một biểu tượng về những kiếp sống lay lắt của những cư dân nghèo nơi phố huyện.
c. Tác giả đã tạo được sự đối lập bóng tối và ánh sáng: ánh sáng thì yếu ớt, leo lét "Ngọn đèn vặn nhỏ; thưa thớt từng hột sáng lọt qua phiên nứa:. Bóng tối thì mỗi lúc một thêm dày đặc "Tối hết cả, con đường thăm thẳm ra sông, con đường qua chợ về nhà, các ngõ vào làng lại càng sẫm đen hơn nữa".
IV. Tâm trạng chị em Liên
1. Thấm một nỗi buồn tẻ, quạnh hiu của mình về cuộc đời của những người xung quanh của mình.
2. Nhớ về những kỉ niệm tươi sáng trước đây ở Hà Nội "Liên nhớ lại khi ở Hà Nội, chị được hưởng những thứ quà ngon lạ . . . được đi chơi bờ Hồ, uống những cốc nước lạnh xanh đỏ", . . . "một vùng sáng rực lấp lánh . . . Hà Nội nhiều đèn quá!".
3. Khao khát chờ đợi chuyến tàu như đón chờ một cuộc sống khác với cuộc sống hiện tại nơi phố huyện. Tâm trạng háo hức, hào hứng dõi theo những toa tàu rực rỡ ánh sáng, với những âm thanh rầm rộ có những con người Hà Nội "vui vẻ và huyên náo" cho đến khi đoàn tàu lại khuất hẳn.
4. Khi đoàn tàu đã đi xa, Liên trở về với tâm trạng man mác buồn trong đêm khuya tĩnh mịch và bóng tối "Chị gối đầu lên tay, nhắm mắt lại . . . Liên thấy mình sống giữa bao nhiêu sự xa xôi không biết như chiếc đèn con của chị Tý chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ . . . mắt chị nặng dần, rồi Liên ngập vào giấc ngủ yên tĩnh như đêm ở trên phố, tĩnh mịch và ngập đày bóng tối".
V.  Ý nghĩa nhân đạo
1. Qua bức tranh chiều tối ở phố huyện và cuộc sống con người nơi đây, tác giả đã phát biểu một tiếng nói kín đáo mà rất thấm thía. Đó là t tiếng nói đầy xót thương đối với những kiếp sống nhỏ bé, sống cơ cực, quẩn quanh, bế tắc trong xã hội cũ.
2. Từ đó, đánh thức niềm khát khao sống một cuộc sống tươi sáng, có ý nhĩa hơn, một cuộc sống xứng đáng với hình ảnh chữ con người.

Thẻ

Lượt xem

5676
Chat chit và chém gió
  • heoconbiban: o` 2/14/2014 7:55:58 PM
  • heoconbiban: minh dang kiem bai phan tich doan 1 bai phu song bach dang 2/14/2014 7:56:21 PM
  • heoconbiban: voi doan 1 binh ngo dai cao 2/14/2014 7:56:40 PM
  • hienly_97: ??? 2/17/2014 7:33:40 PM
  • ongcuitay_chosoituyet: hey 2/18/2014 8:19:02 PM
  • ongcuitay_chosoituyet: 2 2/18/2014 8:26:18 PM
  • Chie: hừmmm 2/18/2014 9:16:04 PM
  • Chie: cho e hỏi với ạ 2/18/2014 9:16:08 PM
  • tommy_gunny: hoi gi z ban 2/18/2014 9:25:44 PM
  • Choco*Pie: big_grin 2/19/2014 3:32:07 PM
  • pikpapon: a lo có ai k 2/20/2014 3:28:47 PM
  • minhphanngc: hjhj 2/21/2014 6:55:38 PM
  • jerry.letuyen: viết văn là một hoạt động tiêu tốn rất nhiều calo ở não 2/21/2014 8:59:36 PM
  • anhpro588: her 2/22/2014 10:37:55 PM
  • anhpro588: tốn calo và chi cần lên mạng chép là xong 2/22/2014 10:38:32 PM
  • anhpro588: ô 2/23/2014 7:51:20 AM
  • anhpro588: thumbs_up 2/23/2014 8:59:36 AM
  • Choco*Pie: big_grin 2/23/2014 1:51:12 PM
  • loctienbui: chào mấy thím happy 2/23/2014 7:53:14 PM
  • congchuayeukieu_12345_hd: co ai lam ho minh bai van moipuppy_dog_eyes 2/26/2014 8:35:26 PM
  • congchuayeukieu_12345_hd: thumbs_up 2/26/2014 8:41:02 PM
  • soidongco98: star 2/26/2014 10:32:03 PM
  • lehang123.gauto: 2 2/26/2014 10:42:37 PM
  • lehang123.gauto: Mấy bạn ơi cho mình hỏi cái trang hoctainha này có tốt cho việc tham khảo để thi đại học không ạ 2/26/2014 10:43:35 PM
  • ckipcoi25: 22 2/26/2014 10:45:57 PM
  • ckipcoi25: lehang mình xem rồi có thể tham khảo được 2/26/2014 10:46:29 PM
  • nhok.kitty96: m thay hay ma 2/27/2014 2:58:38 PM
  • nhok.kitty96: dung thu di 2/27/2014 2:58:45 PM
  • mi.tran12: hjhappy 2/27/2014 8:31:39 PM
  • mi.tran12: co aj dag chat hok 2/27/2014 8:32:16 PM
  • mi.tran12: sad 2/27/2014 8:33:01 PM
  • ckipcoi25: mi.tran12: 2 2/27/2014 10:25:15 PM
  • mi.tran12: hj 2/28/2014 7:54:27 PM
  • mi.tran12: ckipcoi25:2 2/28/2014 7:56:13 PM
  • mi.tran12: happy 2/28/2014 8:23:45 PM
  • phuongthanh320: chao moi nguoi.ai biet nam nay thj tot nghiep mon tieng anh nhu the nao k nhj?jup minh voi 3/2/2014 8:53:38 PM
  • newbin89: co thánh văn nào kh6ng 3/2/2014 10:17:51 PM
  • newbin89: not_worthy 3/2/2014 10:18:10 PM
  • nin_x0an: đề j vậy bạn.? 3/3/2014 1:46:33 PM
  • nth11097: helu 3/4/2014 10:04:24 AM
  • hachau1993: helo có ai ko cho chém gió với mấy bợm 3/4/2014 5:50:07 PM
  • cá riếc: 2 3/4/2014 8:09:57 PM
  • votinhnhe: nan qaaaaaaa 3/5/2014 10:08:52 PM
  • ẩn ngư: yawn 3/6/2014 10:30:58 AM
  • ẩn ngư: yawn 3/6/2014 10:32:42 AM
  • o0opyn.ng0ko0o: chào mọi người 3/20/2014 8:28:19 PM
  • o0opyn.ng0ko0o: mọi người cho mình làm quen nhá 3/20/2014 8:28:33 PM
  • loctrang78: 2 m.n 3/20/2014 9:10:50 PM
  • phuongthanh320: co ai khong vay???/ 3/21/2014 6:48:01 PM
  • trunghieu767: có ai koo 3/21/2014 7:35:37 PM
  • trunghieu767: cho mình hỏi đề văn chút 3/21/2014 7:35:54 PM
  • phuongthanh320: happy 3/21/2014 9:03:27 PM
  • ckipcoi25: trunghieu bạn hỏi đi 3/22/2014 8:17:05 PM
  • phuongthao_nguyenthi24: 222222222222 3/23/2014 9:32:24 PM
  • gaingeothuychung37: hiwave 3/24/2014 1:37:40 PM
  • gaingeothuychung37: lam wen nhe may ban 3/24/2014 1:38:42 PM
  • trunghieu767: ai bít :a^2+b^2+c^2+#=2(a+b+c) kooooooooo 3/24/2014 9:43:12 PM
  • thanhtmt2: chatterbox 3/24/2014 10:01:41 PM
  • thanhtmt2: bring_it_on 3/24/2014 10:01:50 PM
  • Lã Phụng Tiên: các bạn giúp mình với đang cần gấp quá mai nộp cho cô rồicrying 3/26/2014 2:32:39 PM
  • Lã Phụng Tiên: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/1968/nho-moi-nguoi-giup-do-dang-can-gap-gan-thi-roi 3/26/2014 2:32:45 PM
  • ckipcoi25: Lã Phụng Tiên: bạn chép lại đề đi 3/26/2014 2:51:50 PM
  • bongbi9996: hế lu 3/26/2014 3:44:54 PM
  • Lã Phụng Tiên: đề cô cho mình như vậy đó bạn ạ 3/26/2014 3:45:47 PM
  • Lã Phụng Tiên: mọi người giúp mình với ạ mai nộp rồicrying 3/26/2014 8:01:21 PM
  • Lã Phụng Tiên: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/1968/nho-moi-nguoi-giup-do-dang-can-gap-gan-thi-roi 3/26/2014 8:01:23 PM
  • lelinhh41.1: Moi nguoi oi 3/26/2014 10:29:28 PM
  • lelinhh41.1: ý nghĩa nhan đề chiếc thuyền ngoài xa như thế nào ạaa sad 3/26/2014 10:29:54 PM
  • lelinhh41.1: sigh 3/26/2014 10:30:33 PM
  • Lã Phụng Tiên: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/1968/nho-moi-nguoi-giup-do-dang-can-gap-gan-thi-roi 3/27/2014 8:16:41 PM
  • Lã Phụng Tiên: ko ai giúp mình à đề khó quá gần phải nộp rồi 3/28/2014 9:12:08 PM
  • Lã Phụng Tiên: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/1968/nho-moi-nguoi-giup-do-dang-can-gap-gan-thi-roi 3/28/2014 9:12:11 PM
  • khanghy.com.vn: sssssssssssssss 3/31/2014 9:40:00 PM
  • khanghy.com.vn: ai học lớp 10 ko 3/31/2014 9:40:10 PM
  • trand414: chj z pan 4/1/2014 8:22:51 PM
  • trand414: ?? 4/1/2014 8:22:59 PM
  • be.cutie98: có ai thuyết minh bài Hồi Trống Cổ Thành với Tình lẻ loi của người chinh phụ chưa? 4/5/2014 9:54:43 AM
  • be.cutie98: Mình học lớp 10 này >.< 4/5/2014 9:54:58 AM
  • ♂Vitamin_Tờ♫: help me. 4/6/2014 10:05:53 AM
  • maiquynh1106: hypnotized 4/6/2014 3:32:17 PM
  • maiquynh1106: có tớ này1 4/6/2014 3:38:25 PM
  • ♂Vitamin_Tờ♫: câu hỏi tớ đăng ý. giúp với 4/6/2014 6:59:07 PM
  • thaihoapro88: cac ban oi 4/6/2014 9:55:38 PM
  • chutbuonlongtoi: f 4/7/2014 6:20:11 PM
  • chutbuonlongtoi: ? 4/7/2014 7:47:51 PM
  • johnnyle0512: ... 4/8/2014 5:20:21 PM
  • buichithanh456hp: partybig_hugrolling_on_the_floorcoolrose 4/10/2014 8:31:45 PM
  • buichithanh456hp: clownbig_hugwhewpartynail_bitingcowboythumbs_upit_wasnt_mepirateangelI_dont_knownot_worthy 4/10/2014 8:32:49 PM
  • buichithanh456hp: transformertime_outwaitingrolling_on_the_floor 4/10/2014 8:42:32 PM
  • tttnhu1998: 2 m.n 4/10/2014 9:03:43 PM
  • phuongthanh320: chao cac ban 4/10/2014 9:53:31 PM
  • thanhkute15101995: vbvbat_wits_end 4/11/2014 2:01:25 PM
  • thanhkute15101995: no_talking 4/11/2014 2:21:56 PM
  • xilicaloan10: hello !!! 4/12/2014 10:25:56 AM
  • xilicaloan10: các pạn ơi các pạn cko mih hỏi dàn bài phân tích đoạn thơ trao duyên của Nguyễn Du nha!!!!!!!!! 4/12/2014 10:32:19 AM
  • minhyeuv6: cao thủ chém gió mô hết rồi 4/14/2014 2:49:42 PM
  • minhyeuv6: rolling_on_the_floor 4/14/2014 2:50:01 PM
  • mashimaro.baby225: @@ 4/14/2014 6:07:02 PM
  • mashimaro.baby225: có ai k v =]]~ 4/14/2014 6:07:15 PM
  • nhoxpinzcodon: h ngồi coi đi coi lại mấy cái nghị luận lớp 8 mà nhớ trường ghê rock_on 4/15/2014 7:52:45 AM
Đăng nhập để chém gió cùng mọi người
  • Đỗ Quang Chính
  • Đỗ Đức Vỹ
  • nguyenphuc423
  • Xusint
  • babylove_yourfriend_1996
  • watashitipho
  • thienthan_forever123
  • dangkhuong83
  • matanh_31121994
  • hatxihoiolala2000
  • thienhaxanh9898
  • quangtung237
  • vi_meo_2000
  • quybalamcam
  • milk_cake98
  • Phạm Anh Tuấn
  • ductoan933
  • nhile123456
  • tieuanngan
  • hoathuytien287_yt
  • hoanghuy321974
  • heocon97_cute
  • woodknight22
  • phmtho68
  • tuanhieu1997
  • trinhminhduc1998
  • nguyenducthien0197
  • babyhe0vip
  • nguyentranganh26
  • Death
  • giapvancanhlls
  • dungsi9611
  • sweetmilk1412
  • truongtram841
  • buiphuongok
  • parkji99999
  • tranthiquyngoc96
  • thanhhai.dh.91
  • ckipcoi25
  • pupupun96
  • chjpchjp_xink_kut3
  • taolan96
  • sanghd099
  • phuongthanh320
  • trunghieu767