Đề thi tuyển sinh cao đẳng năm 2009, khối : C, D
Câu I: Nêu hoàn cảnh ra đời và giải thích ý nghĩa nhan đề truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân. (2 điểm)
1. Hoàn cảnh ra đời. (1,0 điểm)
- Vợ nhặt là truyện ngắn xuất sắc của Kim Lân viết về nạn đói khủng khiếp năm 1945. (0,5 điểm)
- Tiền thân của Vợ nhặt là tiểu thuyết Xóm ngụ cư được viết ngay sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nhưng dang dở và thất lạc bản thảo. Sau khi hòa bình lặp lại (1954), tác giả dựa vào một phần cốt truyện cũ để viết truyện ngắn Vợ nhặt. (0,5 điểm)
2. Ý nghĩa nhan đề (1,0 điểm)
- Vợ nhặt hiểu theo nghĩa đen là nhặt được vợ. Nhan đề ấy tạo được ấn tượng, kích thích sự chú ý của người đọc và cái giá của con người quá rẻ rúng. (0,5 điểm)
- Qua nhan đề Vợ nhặt, Kim Lân đã phản ánh được tình cảnh thê thảm và thân phận tủi nhục của người nông dân nghèo trong một nạn đói khủng khiếp; sự đen tối; bế tắc của xã hội Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám. (0,5 điểm)
Câu II:Suy nghĩ về câu nói: Một ngày so với một đời người là quá ngắn ngủi, nhưng một đời người lại là do mỗi ngày tạo nên. (3 điểm)
1. Giải thích ý kiến . (0,5 điểm)
- Câu nói so sánh sự đối lập giữa thời gian rất dài của đời người và thời gian rất ngắn của một ngày để nhấn mạnh: giá trị cuộc sống của mỗi ngày là cơ sở để tạo nên chất lượng, ý nghĩa cuộc sống của một đời người. (0,5 điểm)
- Thực chất ý nghĩa câu nói: trong cuộc đời con người mỗi ngày là rất quan trọng, quí giá, đừng để lãng phí thời gian.(0,2điểm)
2. Suy nghĩ về câu nói (2 điểm)
- Thời gian là một điều kiến quan trọng để tạo nên cuộc sống của con người. Ai cũng ước được sống để làm việc, cống hiến, tận hưởng niềm hạnh phúc . . .. (0,5 điểm)
- Một ngày rất ngắn ngủi nhưng con người có thể làm được nhiều việc có ích cho bản thân, cho xã hội: học tập, lao động; có những phát minh, công trình khoa học được tìm ra trong khoảng thời gian rất ngắn. (0,5 điểm)
- Sự so sánh đối lập giữa một ngày và một đời người còn thể hiện ý nghĩa sâu sắc về mối quan hệ giữa việc nhỏ và việc lớn; có rất nhiều việc nhỏ xem ra không đáng quan tâm, nhưng là cơ sở để tạo thành những sự việc lớn. (0,5 điểm)
- Phê phán hiện tượng lười biếng trong công việc, hoạt động sống hàng ngày. (0,5 điểm)
3. Bài học nhận thức và hành động. (0,5 điểm)
- Cuộc đời con người là hữu hạn nên phải biết quí trọng thời gian, đừng để thời gian trôi đi một cách nhanh chóng. (0,25 điểm)
- Biết trân trọng những giá trị của việc làm, những niềm vui, hạnh phúc thường ngày trong cuộc sống. (0,25 điểm)
Câu III.a Cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh.(5 điểm)
1. Vài nét về tác giả, tác phẩm .(5 điểm)
- Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng người phụ nữ nhiều trắc ẩn; vừa hồn nhiên tươi tắn, vừa chân thành, đằm thắm và luôn da diết trong khát vọng về hạnh phúc bình dị, đời thường .(0,25 điểm)
- Sóng được sáng tác năm 1967, là bài thơ xuất sắc viết về tình yêu, rất tiêu biểu cho phong trào thơ Xuân Quỳnh .(0,25 điểm)
2.Vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong bài thơ Sóng (4 điểm)
- Qua hình tượng sóng, Xuân Quỳnh đã diễn tả cụ thể, sinh động những trạng thái, cung bậc tình cảm khác nhau của người phụ nữ nhân hậu, khao khát yêu thương và hướng tới tình yêu cao cả, lớn lao. (0,5 điểm)
- Thể hiện tình yêu sôi nổi, mãnh liệt, một nỗi nhớ da diết (chiếm lĩnh cả thời gian và không gian; chiều rộng và chiều sâu . . .). Con sóng trên mặt nước/ Ôi con sóng nhớ bờ/ Ngày đêm không ngủ được/ Lòng em nhớ đến anh/ Cả trong mơ còn thức. (1,0 điểm)
- Luôn hướng về một tình yêu thủy chung, son sắt.Nơi nào em cũng nghĩ/ Hướng về anh - một phương. (1,0 điểm)
- Khát vọng có được một tình yêu vĩnh hằng, bất tử.Làm sao được tan ra/ Thành trăm con sóng nhỏ/ Giữa biển lớn tình yêu/ Ðể ngàn năm còn vỗ.(1,0 điểm)
- Đặc sắc nghệ thuật: ẩn dụ (mượn hình tượng sóng để thể hiện tình yêu một cách sinh động, gợi cảm); thể thơ năm chữ với nhịp điệu linh hoạt, nhịp nhàng gợi âm vang của sóng; ngôn từ giản dị, trong sáng, hình ảnh thơ giàu sức gợi .(0,5 điểm)
3. Đánh giá chung (0,5 điểm)
Bài thơ thể hiện được nét đẹp tâm hồn của người phụ nữa trong tình yêu; một tình yêu hiện đại, mới mẻ những vẫn không tách rời được truyền thống. (0,5 điểm)
Câu III.b Phân tích những đặc sắc nghệ thuật trong truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân. (5 điểm)
1. Vài nét về tác giả, tác phẩm .(5 điểm)
- Nguyễn Tuân là nhà văn lớn, độc đáo, tài năng. Ông nổi tiếng từ trước Cách mạng tháng Tám với những tác phẩm tiêu biểu như: Thiếu quê hương, Chiếc lư đồng bắt cua, Vang bóng một thời. . . (0,5 điểm)
- Truyện ngắn Chữ người tử tù lúc đầu có tên là Dòng chữ cuối cùng, tin năm 1938, sau đó được in lại trong tập Vang bóng một thời (1940) và đổi tên thành Chữ người tử tù.
2. Nhữngđặc sắc nghệ thuật trong truyện ngắn Chữ người tử tù (4,0 điểm)
- Nghệ thuật tạo tình huống truyện độc đáo. Đó là cuộc gặp gỡ giữa Huấn Cao và tên quản ngục trong chốn lao tù. Xét trên bình diện xã hội, họ là kẻ thù, nhưng trên bình diện nghệ thuật họ là tri âm, tri kỉ. Thông qua tình huống truyện, tính cách các nhân vật được khắc họa rõ nét và chủ đề tác phẩm được tô đậm. (1,0 điểm)
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: Nhân vật được nhìn nhận từ phương diện tài hao nghệ sĩ, được xây dựng bằng bút phát lãng mạn; Huấn Cao và quản ngục được đặt trong mối quan hệ tương phản, soi sáng lẫn nhau; cách miêu tả gián tiếp . . .(1 điểm)
- Nghệ thuật tạo dựng cảnh cho chữ: "Một cảnh tượng xưa nay chưa từng có". Trong cảnh này, thủ pháp nghệ thuật đối lập được sử dụng một cách triệt để, góp phần khắc họa đậm nét tính cách nhân vật.(1 điểm)
- Nghệ thuật tạo không khí cổ kính bằng những chi tiết chọn lọc, câu văn có nhịp điệu thong thả, đĩnh đạc, ngôn ngữ sử dụng nhiều từ Hán Việt . . .(1 điểm)
3. Đánh giá chung (0,5 điểm)
Khẳng định thàng công của truyện ngắn Chữ người tử tù và tài năng của nhà văn Nguyễn Tuân. (0,5 điểm)