1. Hoàn cảnh sáng tác bài thơ Tâm tư trong tù
Cuối tháng 4-1939 Tố Hữu bị chính quyền thực dân bắt ở Huể trong một đợt khủng bố Đảng Cộng sản
Bài thơ được viết trong những ngày đầu tien nhà thơ bị giam ở nhà lao Thừa Thiên (Huế) bài thơ này mở đầu cho phần thơ viết trong tù,phần Xiềng xích của tập Từ ấy (1937 - 1946)
2. Tâm trạng của người chiến sĩ lần đầu bị giam
- Trong tù,trước hết tâm trạng của tác giả là sự cô đơn,buồn bã với bốn bức tường vôi khắc khổ,âm u
- Tiếp theo là lòng khát khao một cuộc sống tự do. Nhà thơ lắng nghe và đón nhận tất cả những âm thanh bên ngoài lọt vào trong nhà tù (chim reo,gió mạnh,thủy triều,tiếng dơi,tiếng lạc ngựa,tiếng guốc đi về...) Đó là một tâm hồn trẻ trung,yêu đời,khao khát tự do và hoạt động,một tâm hồn yêu thiên nhiên,yêu cuộc sống con người