NGỮ VĂN 6

      Ngôi trường thân yêu của tôi có rất nhiều loại cây cho bóng mát. Nhưng có lẽ không cây nào có bóng tre rợp mát bằng cây bàng. Nó đứng sừng sững giữa sân trường này không biết từ bao giờ chỉ biết từ khi tôi đặt chân đến trường đã thấy bàng rồi.

       Nhìn từ xa, cây bàng như một chiếc ô khổng lồ nhiều tầng xoè tán chùm bóng mát cả một khoảng sân trường rộng cho chúng tôi vui chơi giải trí sau mỗi giờ học căng thẳng. Lại gần cây bàng tròn, thẳng mầu nâu sẫm như dãi giầu qua nhiều năm tháng. Cây bàng là một loại cây rất nhậy cảm với sự thay đổi của bốn mùa. Nhìn lá bàng người ta có thể nhận biết chính xác các mùa trong năm. 

       Vào mùa thu, khi tiết trời se lạnh những chiếc lá bàng to như hai bàn tay người lớn vốn mầu xanh đâm chuyển sang mầu vàng gạch quăn dần mép lá rồi vồng lên như hình mo cau. Lúc này nó đó biến sang mầu đỏ tía và khi những chị gió thu tinh nghịch thổi đến nó vội vã bứt ra khỏi cành chao liệng giữa không trung i hệt những cánh tay vẫy chào tạm biệt nơi đã sinh ra mình. Nhìn những chiếc lá bàng nằm trải dài trên sân trường trông mới tuyệt làm sao! 

      Cứ thế, những chiếc lá bàng chuyển dần mầu sắc cho đến khi những cơn gió lạnh buốt từ phương Bắc tràn về thì cây bàng không còn một chiếc lá nào nữa. Còn lại những cành trơ trụi trông có vẻ khẳng khiu gông mình chịu đựng cái rét lạnh buốt của mùa đông nhưng trong những cành khẳng khiu ấy vẫn trần trề nhựa sống. 

      Rồi tiết trời như ấm lại, xuân đã về. Chỉ một tuần thôi thì những trồi non xanh li ti đã điểm hết những cành to, cành nhỏ. Thoáng cái đã thấy mầu xanh non bao phủ lấy toàn thân cây và chuyển dần sang mầu xanh đậm. Những chiếc lá của tầng thấp, tầng cao phát triển nhanh đến kì lạ. Từ bé bằng bàn tay trẻ nhỏ mà nay đã phè phè như cái quạt mo. 

       Cho đến khi mùa hạ về, lá vàng rợp mát cả một khoảng sân và đây là thời điểm mà tụi nhỏ chúng tôi tụm năm tụm bẩy vui đùa nhảy nhót hết sức thỏa mái vào những giờ chơi dưới gốc bàng mát rượi thân yêu này. Bàng còn là nơi gọi chim về tụ hội ca hát nhảy múa trong vòm lá. Càng tô điểm cho cây vẻ đẹp mĩ miều. 

      Tụi nhỏ chúng tôi yêu cây bàng này lắm bởi nó đã gắn bó với ngôi trường tôi. Nó còn là nơi chứng kiến bao kỉ niệm vui buồn của chúng tôi. Dù mai này có phải xa mái trường, xa cây bàng yêu dấu này thì hình ảnh về cây bàng mãi mãi in đâm trong tâm trí tôi. 

     Không bằng lòng trước lòng tham vô đáy của mụ vợ ông lão đánh cá, cá vàng quẫy đuôi lặn xuống biển. Ông lão trở về nhà. Từ xa, ông đã nhìn thấy mụ vợ đang ngồi bên cái máng lợn sứt quen thuộc ngày nào. Mọi thứ đều trở lại như xưa.

       Ông lão dừng lại, ngập ngừng không biết nên đi tiếp về nhà hay quay ra biển. Lúc này, lòng ông ngổn ngang và rối bời, ông cũng chưa biết sẽ phải nói gì với bà lão. Nhưng nhìn thấy vợ mình đang ngồi rầu rĩ bên cái máng lợn sứt, tự nhiên ông thấy thương bà lão quá. Ông tiến lại gần bà lão nhẹ nhàng ngồi xuống bên cạnh và im lặng. Bà lão cũng ngồi im, không nói gì. Một lúc sau, bà lão quay sang, đôi mắt buồn rầu của bà nhìn ông và nói: "Ông đừng nói gì cả, trái tim nhân hậu của ông không bao giờ tôi quên. Tôi chỉ giận mình vì lòng tham đã trở nên mù quáng. Tôi đã không biết đâu là phải, đâu là trái nữa. Tôi thật đáng trách". Lòng ông lão trĩu nặng, ông không còn giận bà mặc dù có những lúc bà đối xử tàn tệ với ông, không coi ông là chồng. Nhưng ông chỉ muốn làm cho bà vui. Vì ông biết bà cũng chịu nhiều đau khổ. Bà đã đi quá đà và giờ lòng bà đầy hối hận. Bà tự dằn vặt và trách mình. Nếu bà cứ như thế này, chắc bà sẽ ốm mất. Ông thấy rất lo cho bà. Ông nhẹ nhàng đặt tay lên vai bà. Ông nói: "Bà đừng tự trách mình. Giờ đây, khi bà đã nhận ra được sai lầm của mình bà sẽ không bao giờ mắc phải nữa. Bà vẫn là bà lão yêu quý của tôi". Mắt bà lão rớm rớm. Bà quay sang nhìn ông và nói: "Tôi xin lỗi". Ông lão hiểu rằng, bà vợ của mình đã trở lại như xưa. Bà đã quay trở về với đúng bản chất của một bà lão hiền lành và đôn hậu. Mọt bà lão ở nhà chăm lo cho gia đình. Ông cảm thấy vô cùng sung sướng. Ông biết lòng ông không hề giận bà. Bà lão của ông chỉ vì lòng tham, long tham đã làm mờ mắt bà lão khiến bà không còn nhận ra được chính mình. Chỉ một chút nữa, bà lão đã đánh mất mình. Ông lão cũng buồn biết bao khi nhìn thấy điều đó. Vì ông biết tại ông quá chiều bà lão mà thôi. Nhưng mọi sóng gió đã qua, bên ông không còn là nữ hoàng quyền uy, không còn là mụ vợ tham lam và quá quắt mà chỉ là bà lão hiền lành, chất phác. Ông quay sang mỉm cười, nụ cười đôn hậu và nhìn bà lão: "Mọi thứ đã qua rồi. Tôi và bà hãy coi như chưa có chuyện gì xảy ra, tất cả chỉ là một giấc mơ. Một giấc mơ thật đáng sợ. Bà vẫn luôn là bà lão chất phác, nhân hậu của tôi." Ông lão cười và nói đùa: "Cái máng lợn tuy sứt nhưng vẫn còn tốt chán. Đầy nhà còn không có cả cái máng lợn nữa cơ. Dưới bàn tay chăm sóc của bà, lũ lợn sẽ được vỗ béo nhanh thôi. Và chúng ta sẽ có tiền mua cái màng mới."

     Ông lão nghĩ: "Nhất định mai ta sẽ ra biển để cảm ơn cá vàng. Ta sẽ kể cho cá nghe câu chuyện vừa rồi. Hẳn cá vàng sẽ rất vui."

      Trong cuộc sống em đã được chứng kiến rất nhiều câu chuyện giàu tình cảm. Đó là những câu chuyện gợi lên tình thương yêu và sự đùm bọc của con người. Nhưng có lẽ câu chuyện làm em cảm động nhất lại đến từ một lần em được chứng kiến tình thương yêu của mẹ con bầy chim sẻ.

     Ngày xưa, lúc em còn học lớp ba, em ham chơi lắm. Trò gì của lũ trẻ ở nông thôn em cũng đều biết cả nhưng trò mà em và anh Tùng (anh trai của em) thích nhất là trò bắt những đàn chim sẻ về nuôi. Nuôi để làm gì ư? Chẳng để làm gì, chỉ nuôi cho thích. Thú thực đã không ít lần mải vui em đã bỏ đói khiến những con chim sẻ chết thật là tội nghiệp.

     Hôm ấy không biết thế nào mà chỉ sau mỗi buổi trưa, anh Tùng đã mang về cho em hai chú chim non vừa mọc xong lông cánh. Hai chú chim non rìa mỏ còn vàng rộm, đúng lúc tập chuyền trông đến là thích mắt. Em bắt hai chú chim non đem thả vào lồng nhưng chúng cứ bay loạn xạ và kêu nháo nhác. Hơn một ngày chúng chẳng chịu ăn gì, cứ vỗ cánh phành phạch và tìm đường trốn chạy trong tuyệt vọng. Hình như một chú chim đã bắt đầu mệt mỏi, nằm im ở góc lồng, mắt lim dim. Dỗ chúng ăn mãi không được em tức quá bỏ đi chơi. Buổi tối đi chơi về muộn em cũng chẳng để ý gì. Ăn cơm xong em leo lên giường ngủ sớm. Sáng hôm sau tỉnh dậy em thấy ái ngại vô cùng. Hình như hai chú chim non đang hấp hối, nhưng biết làm sao bây giờ, chỉ còn mười lăm phút nữa là vào giờ học.

     Buổi học hôm ấy thật dài. Trên đường về, em tin chắc hai chú chim non đã chết. Nhưng không, ở trong lồng kia hai chú chim non đang nhảy nhót, ở đáy lồng em còn thấy có hai chú cào cào đang bị ăn dở dang. Chưa kịp hiểu chuyện gì thì em thấy một chú sẻ già cứ chao đi chao lại trên đầu, miệng kêu ríu rít. Em chợt nghĩ ra chắc là do chim sẻ mẹ.

      Buổi chiều em cho hai chú chim ăn nhưng chúng lại không ăn và chỉ vỗ cánh phành phạch. Sáng hôm sau em lại đến trường và lại thấy hai chú chim non đang chờ chết. Nhưng kì lạ! buổi trưa về hai con chim sẻ lại khỏe mạnh rất giống hôm qua và trên kia chim sẻ mẹ vẫn kêu rối rít như giận dỗi như van lơn. Em bắt đầu hiểu chuyện. Lũ chim non quyết định không ăn bởi nếu không được tự do, chúng thà chịu chết còn hơn. Còn chim sẻ mẹ, một mặt dỗ dành an ủi các con, mặt khác cứ ríu rít kêu cầu mong em thả bầy con cho nó. Khi đã hiểu ra, em quyết định mở cánh cửa lồng. Ba mẹ con đàn chim sẻ bay tung nhưng còn lộn qua lộn lại ba vòng trước khi bay mất, không bao giờ quay trở lại.

    Từ ngày ấy không bao giờ em chơi chim sẻ nữa. Không ngờ mẹ con loài vật bé nhỏ kia đã dạy cho em rất nhiều điều. Trong đó điều quan trọng nhất là sự yêu thương đùm bọc lẫn nhau và hơn nữa, khát vọng tự do luôn là khát vọng vĩnh viễn của muôn loài.

     Ở thôn Gióng Mốt, xã Phù Đổng có một dấu chân khổng lồ in trên một tảng đá lớn. Đó là dấu chân ông Đổng về hái cà trong một đêm mưa gió.

     Tục truyền rằng ông Đổng cao lớn lạ thường: đầu đội trời, chân đạp đất, vai chạm mây. Ông cào đất thành đồng ruộng, vun đá thành đồi gò, xẻ cát thành sông bãi. Ông bước chân dài từ đỉnh núi này sang đỉnh núi khác. Dấu chân ông lún cả đá, thủng cả đất. Tiếng nói ông vang ầm ầm thành sấm. Mắt ông sáng lóe chớp lửa. Hơi thổ phun ra mây đen, gió bão và mưa giông. Ông hay hiện lên trong những ngày đầu hè có giông, lúc cà đã đậu trái, lúc chiếp sắp trổ đồng. Ông đi đủ mọi chiều, lúc tốc thẳng, lúc xoáy vòng. Ông đi đàng tây sang đàng đông là bão tây. Ông đi đàng đông sang đàng tây là bão đông. Ồng làm dập hết lửa, rụng hết cà và gẫy bật bao nhiêu là tre pheo, đa đề.

       Ngày nay, dấu chân ông Đổng còn thấy ở nhiều nơi, gò làng Bình Tân, núi Dạm, núi Khám, bờ giếng làng Bưởi Nội, đỉnh núi Sóc và đặc biệt là làng Gióng Mốt.

        Mồng 9 tháng Tư âm lịch, vào tiết mưa dông đầu hè, ông Đổng về hái cà, gây nên gió bão, sấm chớp và mưa to.

Có một người đàn bà xấu xí, nghèo khổ tuổi đã muộn màng nhưn con cái không có. Bà phải sống một mình trong một túp lều tranh. Ngày ngày bà chăm bón luống cà cạnh nhà và ra đồng bắt ốc mò cua để đổi gạo nuôi thân. Một đêm mưa to gió lớn, ông Đổng về hái cà để lại một dấu chân vừa tày năm gang, trong vườn cà của bà lão. Bà dẫm vào dấu chân ấy, tự nhiên thấy tâm thần rung động, về nhà thì thụ thai. Bà bỏ lên rừng Trại Mòn, rồi đẻ ra ông Đổng con dưới gốc cây, trên một cái gò nổi giữa đầm. Trời bỗng cho nhiều cua ốc, nhiều cá để bà lấy sữa nuôi con. Trời cũng đẽo đá thành đống để bà tắm rửa cho con, thành liềm để bà cắt rốn cho con, và thành chõng để bà đặt con nằm. Trong ba năm liền “ ông Đổng con” cứ nằm im trên chõng đá cho đến lúc mở to mắt “ sáng như sao” và cất tiếng đầu tiên “ầm vang như sấm”, đòi ra đánh giặc Ân. Đến lúc đó “ông Đổng con” mới rời chõng đá, đứng phắt dậy, vươn mình thành người khổng lồ như Đổng cha. Vì vậy, về sau nhân dân có câu hát:

(Người anh hùng làng Gióng – Cao Huy Đỉnh)

Hùng thân mến!

       Dạo này cậu có khoẻ không? Mình nhớ từ lần về quê ấy đến giờ có lẽ cũng đã đến một năm. Chắc cả cậu và quê mình đổi thay nhiều lắm. Cậu cho tớ gửi lời hỏi thăm tới tụi bạn cùng quê mình nhé. Hùng à! Tụi mình vừa mới chuyển ra trường mới đây. Ngôi trường cũ đã bị phá rồi. Trường mới đẹp và trang trọng lắm.

        Trường mới của chúng mình được xây trên một khu đất rộng gần quốc lộ. Trường gồm hai khu chính: khu lớp học và khu hiệu bộ, chưa kể khu nhà xe và khu tập thể của cán bộ giáo viên. Nhà hiệu bộ với các phòng bạn được thiết kế hiện đại và sang trọng, có phòng vi tính, phòng thí nghiệm và thư viện, lúc nào cũng luôn sẵn sàng chào đón các bạn học sinh yêu tri thức và khoa học. Khu lớp học có hai dãy nhà cao tầng nằm đối diện nhau với gần bốn chục phòng. Phòng học nào cũng gọn gàng ngăn nắp và được trang bị khá đầy đủ tiện nghi.

        Nhưng cậu biết không, điều mà bọn mình cảm thấy hài lòng nhất ở khu trường mới là tổng thể khuôn viên thẩm mỹ. Khách đến trường, sau khi bước qua cổng chính sẽ cảm thấy rất ấn tượng khi được chiêm ngưỡng khu công viện của trường mình. Đó là một tiểu khu hình tròn được tạo bởi những bồn hoa và những hàng ghế đá. Khu công viên được bác lao công chăm sóc rất tận tình nên chẳng lúc nào thiếu vắng sắc hoa. Sân trường mình không giống như những trường bên cạnh. Phần lối đi thẳng vào khu hiệu bộ được dành cho đủ lớn, còn lại được chia thành những hàng thẳng tắp trồng toàn cây xanh. Đây thật sự là một ấn tượng rất riêng của trường mình. Chẳng thế mà, mỗi khi tập trung, chúng mình lại có cảm giác như đang được ngồi dưới những gốc cây râm mát.

Sâu vào bên trong, trước đại sảnh của khu hiệu bộ là hai hàng cau vua thẳng tắp dang vươn mình lên cao. Phia dưới điểm đều những bồn cây cảnh được cắt tỉa tỷ mỷ trông rất đẹp. ấn tượng nhất là dù ở ngay giữa thủ đô nhưng trường mình vẫn trồng được hai cây mai tứ quý. Đến mùa xuân chắc chúng mình sẽ có dịp ngắm những cánh mai vàng ngay giữa thủ đô. Trồng xen giữa hai bồn cây cảnh ven đại sảnh là hai cây lộc vừng khá lớn. Vào mùa này cây lại rải xuống những chùm hoa đỏ tía trông thật là đẹp mắt.

       Thế đấy Hùng ạ! So vớingôi trường cũ của mình, nơi mà cậu đã có dịp tới thăm thì ngôi trường hiện đại đẹp hơn gấp mấy lần. Những gì mình kể cho cậu hôm nay cũng chỉ nói lên được phần nào cảnh ây. Mình tin chắc rằng khi nào cậu đến thăm, cậu sẽ thấy trên thực tế nó còn hấp dẫn hơn. Từ khi ra trường mới phấn khởi tụi mình càng học tập tốt hơn. Mà năm nay, tớ cũng sẽ đi thi học sinh giỏi môn Toán cho trường Hùng ạ!
       Thôi! có lẽ trong một thời gian ngắn ngủi mình không thể kể cho cậu nghe nhiều hơn những điều thú vị của trường mình. Trước khi dừng bút, mình chân thành mời cậu ra thủ đô lần nữa thăm mình và bố mẹ. Mình hứa, ngày đó mình sẽ là tình nguyện viên đưa cậu đi thăm khắp ngôi trường mới. Thôi chào cậu nhé. Chúc cậu ngày càng học giỏi hơn

Bạn thân

-Tôi là cây lúa. Họ hàng nhà lúa chúng ttooi có mặt ở nhiều nơi trên thế giới đã mấy ngàn năm nay.

-Cuộc đời cây lúa chúng tôi gắn liền với niềm vui, nỗi buồn của con người.

*Diễn biến câu chuyện

-Chúng tôi lớn lên từ những hạt thóc giống chín mẩy, vàng ươm.

-Từ hạt thóc chúng tôi nảy mầm và được gieo trên những luống đất để thành mạ.

-Nhờ các bác nông dân chăm sóc kĩ nên chúng tôi lớn nhanh như thổi, chẳng mấy chốc đã ra dáng cây mạ trưởng thành.

-Vài tuần sau chúng tôi được nhổ lên, bó thành từng bó. Từ đó, chị em chúng tôi bước sang một giai đoạn mới của cuộc đời: từ cây mạ biến thành cây lúa.

-Cứ vài ba dảnh mạ được cấy thành một gốc. Gốc này cách gốc kia mỗi chiều chừng ba tấc.

-Phải mất chừng hơn tuần, chúng tôi mới bắt đầu bén rễ trên đất mới. Màu xanh của lá thẫm dần và thân thể chúng tôi cứng cáp hẳn lên.

-Dần dà, chúng tôi đã trở thành những bụi lúa đầy đặn và tươi tốt.

-Ngày tháng trôi qua, chúng tôi đã thành lúa thì con gái và được chăm sóc kĩ lưỡng hơn.

-Các cô bác nông dân thường xuyên nhổ cỏ, bón phân, xịt thuốc trừ sâu rầy phá hoại lúa nên sức khỏe chúng tôi rất tốt.

-Chẳng mấy chốc chúng tôi làm đòng. Nhình niềm vui của các bác nông dân chúng tôi thấy mình không phụ công họ.

-Tháng năm, mùa lúa chín, cả cánh đồng phủ một màu vàng rực như kén tằm. Màu vàng của nắng, màu vàng của lúa làm sáng cả một vùng quê thanh bình, gợi cảm giác ấm no, sung túc.

-Đoàn người tay liềm, tay hái đổ ra đồng gặt lúa. Tiếng cắt lúa soàn soạt, tiếng máy tuốt lúa rào rào xen lẫn tiếng nói cười rộn rã.

-Theo chân người, chúng tôi về với từng sân phơi. Tới đâu tôi cũng thấy những đống lúa như những đống vàng cao ngất – sảm phẩm của một vụ mùa bội thu. Quang cảnh xóm làng thật nhộn nhịp và trong lòng chúng tôi cũng trào dâng một niềm vui khó tả.

-Sau mấy ngày phơi mình dưới ánh nắng vàng chói chang, chúng tôi được quạt sạch rồi đổ vào bồ, vào vựa.

-Chính chúng tôi đã tạo nên những ngôi nhà ngói mới, thay thế hững mái tranh nghèo. Bộ mặt nông thôn ngày càng tươi đẹp lên là nhờ đóng góp của họ hàng nhà lúa chúng tôi.

-Chúng tôi vui sướng vì đã giúp ích cho con người.

-Chúng tôi xin gửi đến những bạn học sinh lời nhắn nhủ chân thành đã có cách đây hàng ngàn năm:

“Ai ơi bưng bát cơm đầy

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần”

Giới thiệu về cảnh đẹp mà em định tả:

-cảnh đẹp đó là cảnh nào, ở đâu?

-Nếu đó là một danh lam thắng cảnh nổi tiềng thì em đã đến đó trong dịp nào? Nếu đó là một cảnh đẹp của quê hương thì đó có phải là cảnh tiêu biểu của quê hương em không?

* Nếu đó là danh lam thắng cảnh:

-Vị trí địa lí của địa danh: Nơi đó nằm ở đâu, tỉnh nào? Là miền biển hay đồi núi, đồng bằng? Có thuận lợi cho việc đi lại không?

-Cảnh đẹp trên đường đi: cảnh thiên nhiên, con người cũng như sự biến đổi của cảnh vậy.

-Khung cảnh thiên nhiên nơi đó nhìn khái quát, tổng thể: từ xa đã thấy những ngôi nhà mái đỏ lấp ló dưới những tán cây kề trên biển xanh tít tắp / những hòn đảo lô nhô/ những ngọn núi xanh hùng vĩ,…Suy nghĩ, tình cảm của em về cảnh đẹp đó:đây là vùng biển / khu nghỉ mát đẹp nhất mà em từng đến, đọng lại trong em nhiều cảm xúc…

* Nếu đó là cảnh đẹp của quê hương em:

-Tả bao quát khung cảnh thiên nhiên.

-Tả cụ thể cảnh vật thiên nhiên: hình dáng, màu sắc, sự biến đổi của cảnh vật thiên nhiên ( nếu có )

Chẳng hạn: những ngọn núi được cây cối tươi xanh tô màu, ( tả hình dáng, tư thế ngọn núi, tả cây cối, chim chóc,…) / nước biển trong xanh như màu ngọc bích (sự biến đổi của màu sắc nước biển trong ngày theo sự biến đổi của ánh sáng) / đồng lúa rập rờn tươi xanh,( tả những bông lúa trĩu nặng, lá lúa ngả vàng, tiếng chim tu hú…),…

-Suy nghĩ, tình cảm của em về cảnh đẹp đó: đây là vẻ đẹp bình dị của quê hương mà em gắn bó,…

Ý thức trách nhiệm của bản thân đối với việc giữ gìn và phát huy những giá trị của cảnh đẹp đất nước.