Phân tích tình huống truyện “Vợ nhặt” của nhà văn Kim Lân

Dàn ý chi tiết :

A. Mở bài:
        Giới thiệu Kim Lân, kể tên ba tác phẩm, xuất xứ Vợ nhặt, giới thiệu tình huống truyện (Một trong những  đặc sắc của truyện Vợ nhặt là Kim Lân đã sáng tạo một tình huống truyện vô cùng độc đáo)

B. Thân bài
a. Khái niệm "tình huống truyện"
    - Khái niệm: Tình huống truyện là sự kiện đặc biệt của đời sống được nhà văn sáng tạo theo lối lạ hóa. Đó là môi trường, hoàn cảnh để nhân vật xuất hiện, tính cách phát triển và dụng ý của nhà văn được bộc lộ sắc nét.
Nhà văn Nguyễn Minh Châu từng cho rằng: "Tình huống truyện là lát cắt, là khúc  cua đời sống, nhưng qua đó, ta hiểu được trăm năm của đời thảo mộc"
b. Các ý cần đạt
      1. Nhan đề Vợ nhặt cũng là một nét độc đáo: Tình huống truyện của tác phẩm này thể hiện ngay ở nhan đề "Vợ nhặt". Một anh nông dân "nhặt" được vợ. Thật là một chuyện khó tin. Bởi theo quan niệm truyền thống, ông cha cho rằng:
                                  Tậu trâu, lấy vợ, làm nhà,
                                  Trong ba việc ấy thực là khó khăn.
     Vậy mà đọc tác phẩm chúng ta nhận thấy, Anh cu Tràng- một gã trai thô kệch, nghèo khổ lại là dân ngụ cư- chỉ "tầm phơ tầm phào" mấy câu mà có vợ theo về giữa lúc nạn đói khủng khiếp đang hoành hành. Sức hấp dẫn của tình huống truyện trước hết là ở đó. Và phải chăng tình huống trong tác phẩm này là một tình huống hành động, có lẽ đúng hơn là tình huống tâm trạng.
       2. Mở đầu truyện là bức tranh xám ngắt về ngày đói: (đưa bức tranh ngày đói vào - ngắn gọn nhé)
      3. Đó là tình huống một anh cu Tràng nghèo khổ xấu trai, ế vợ đang đứng ngấp nghé bên bờ vực của cái chết vì đói khát lại nhặt được vợ trong nạn đói khủng  khiếp 1945.
      + Thật ra, ban đầu Tràng không chủ tâm tìm vợ. Tràng cũng thừa biết, người như hắn thì không thể có vợ. Khi đẩy xe bò mệt mỏi anh chỉ hò một câu cho vui " Muốn ăn cơm trắng mấy giò này/ Lại đây mà đẩy xe bò với anh nì". Tràng chỉ muốn hò để xua đi mỏi mệt trong người. Anh cũng chẳng có ý chòng ghẹo ai cả. Ai ngờ có người đàn bà đói xông xáo đến đẩy xe thật. Nhưng vì đùa vui nên Tràng đã không giữ đúng thỏa thuận của câu hò. Nhưng Tràng cảm thấy hạnh phúc biết bao khi gặp được cái "cười tít mắt của thị" bởi "từ xưa đến giờ có ai cười với hắn một cách tình tứ như vậy đâu".
     + Hôm sau gặp lại: Khi Tràng đang ngồi nghỉ trước cổng chợ tỉnh thì bất ngờ có người đàn bà sầm sập chạy đến, cong cớn, sưng sỉa với hắn " Điêu, người thế mà điêu". Tràng không nhận ra người đàn bà ngày trước đẩy xe cho mình. Trước mặt hắn là một người đàn bà thảm hại đã bị cái đói tàn hại cả nhan sắc lẫn nhân cách. Thị gầy sọp hẳn đi, ngực gầy lép, khuôn mặt lưỡi cày hốc hác, quần áo rách như tổ đỉa. Thấy người đàn bà đói, rách rưới thảm hại. Tràng động lòng thương. Có ai ngờ được rằng trong con người thô kệch ấy lại có một tấm lòng thương người cao cả. Thế rồi Tràng cho người đàn bà kia ăn, không chỉ ăn mà còn cho ăn rất nhiều " bốn bát bánh đúc". Đó chính là lòng thương một con người đói khát hơn mình chứ Tràng không hề có ý định lợi dụng hoặc chòng ghẹo.
       Vốn tính hay đùa, Tràng lại tầm phơ tầm phào "Nói đùa chứ có về với tớ thì ra khuân đồ lên xe rồi về". Nói đùa thế thôi, ai ngờ thị về thật. Lúc đầu Tràng phảng phất lo sợ về cái đói và cái chết"mới đầu anh cũng chợn, nghĩ: thóc gạo này đến cái thân mình cũng chả biết có nuôi nổi không, lại còn đèo bòng". Đó là nỗi sợ hãi có thật nhất lại là thời đói kém như thế này. Nhưng có lẽ tình thương người và khát vọng hạnh phúc đã lớn hơn nỗi sợ hãi nên sau đó anh chặc lưỡi " Chậc kệ!" . Chỉ một từ "kệ" thôi, Tràng như đã bỏ lại sau lưng mình tất cả nỗi sợ hãi, mọi lo nghĩ để vun vén cho cái hạnh phúc của mình.
       Bình luận: Tràng và người đàn bà kia như hai cành củi khô nhưng họ đã chụm vào nhau để nhen lên ngọn lửa. Tội nghiệp thay, người này thì cần hạnh phúc còn người kia thì lại cần chỗ dựa. Một người vì tình yêu, người kia vì miếng ăn. Nói tóm lại là họ LIỀU, nhưng cái Liều kia của họ làm người ta bật khóc. Bây giờ thì họ là người dũng cảm, dũng cảm bởi vì họ dám nắm tay nhau để bước qua ranh giới của sự sống và cái chết. Họ làm ta khâm phục và kính trọng, phải chăng hai con người khốn khổ ấy là niềm tin của Kim Lân về một giống nòi sẽ tiếp nối sẽ sinh sôi khi mà cả dân tộc đang đứng trước sự diệt vong của nạn đói ?
        4. Tình huống truyện làm bộc lộ sâu sắc tâm trạng, tính cách nhân vật. Tình huống này đã gây ngạc nhiên cho cả xóm ngụ cư, cho mẹ Tràng, và cả bản thân của Tràng nữa, vì hai lí do:
        Một là, Tràng - một người nghèo túng, xấu xí, dân ngụ cư (bị người làng khinh bỉ) xưa nay đàn bà con gái chẳng ai thèm để ý. Vả lại không có tiền cưới vợ, vậy mà bỗng dưng lấy được vợ, lại là vợ theo hẳn hoi.
        Hai là, giữa lúc đói kém này, người như Tràng, chỉ làm nghề đẩy xe bò thuê kiếm sống qua ngày, đến nuôi thân còn không nổi lại còn đèo bòng vợ với con.
       Trong cái thời tao đoạn ấy, việc Tràng lấy vợ quả là một tình huống oái oăm. Ta sẽ mừng hay lo, buồn hay vui cho cặp vợ chồng này?
      Trước hết là sự ngạc nhiên của cả xóm ngụ cư: Nhìn theo bóng Tràng và người đàn bà, mỗi người một suy nghĩ khác nhau, ai cũng ngạc nhiên, phân vân "ai đấy nhỉ ? Hay là người nhà bà cụ Tứ dưới quê lên", có người cười " hay là vợ anh cu Tràng ?",  có người thương hại "Biết có nuôi nổi nhau qua cái thời đói khát này không ?"
      Bà cụ Tứ: biết tin anh cu Tràng lấy vợ, lòng bà ngổn ngang trăm mối. Bà vô cùng ngạc nhiên, rồi vừa mừng vừa lo, vừa vui vừa tủi. Bà trở nên đổi khác "Cái mặt bủng beo u ám hằng ngày bỗng trở nên rạng rỡ hẳn lên". Chính bà là ngọn lửa nhen lên giữa cái nền thảm đạm của nạn đói làm ấm lên hạnh phúc của Tràng và cô vợ nhặt.
     Tràng: Tâm trạng của anh cũng khá phức tạp. Nhưng về cơ bản, anh lo ít vui nhiều. Mới đầu Tràng cũng "chợn", nhưng liền sau đó chặc lưỡi "kệ !".Trên đường đưa vợ về nhà, thấy người ta tò mò nhìn ngó, "hắn lại lấy vậy làm thích ý lắm, cái mặt cứ vênh lên tự đắc với mình". Niềm vui át hẳn nỗi lo, đến nỗi anh ta không hiểu được tại sao vợ lại buồn, mẹ lại khóc "chán quá, chẳng đâu vào đâu tự nhiên cũng khóc!". Bỗng nhiên "nhặt" được vợ, hạnh phúc đến với Tràng quá lớn và quá đột ngột. Mãi đến sáng hôm sau anh ta vẫn còn thấy "trong người êm ái lửng lơ như người vừa ở trong giấc mơ đi ra". Và cùng với niềm vui, ý thức về bổn phận, về trách nhiệm đối với cái tổ ấm của mình cũng nảy sinh. Anh ta thấy thương yêu gắn bó với mọi người, với ngôi nhà một cách lạ lùng."Bỗng nhiên hắn thấy hắn thương yêu gắn bó với cái nhà của hắn lạ lùng...Một nguồn vui sướng, phấn chấn đột ngột tràn ngập trong lòng. Bây giờ hắn thấy hắn mới nên người". Tràng biết quan tâm đến chuyện chính trị. Biết nghĩ suy về lá cờ đỏ và đoàn người kéo nhau đi phá kho thóc nhật. Đây chính là sự chiếu rọi của cách mạng tới sự giác ngộ của Tràng.
      Cô vợ nhặt: Cái đói đã đẩy người đàn bà đến chỗ chẳng còn biết xấu hổ là gì, mất đi lòng tự trọng, mất cả nữ tính.  Thị không hơn gì cái rơm cái rác, người ta có thể nhặt được nơi đầu đường xó chợ. Giá của người đàn bà chỉ bằng bốn bát bánh đúc, hai hào dầu, một cái thúng con... thị cho không Tràng chính bản thân mình chỉ vì muốn được sống. Sau đêm tân hôn thị trở thành con người khác hẳn. Là nàng dâu hiền thảo, biết quan tâm vun vén hạnh phúc gia đình, khác với vẻ "chao chát - chỏng lỏn - sưng sỉa" mà Tràng đã gặp ngoài chợ.
      5. Tình huống truyện thể hiện thái độ của nhà văn đối với con người và thực trạng xã hội đương thời.
      Nhà văn lên án tội ác của bọn phát xít Nhật, thực dân Pháp và phong kiến tay sai đã gây ra nạn đói khủng khiếp năm 1945. Đẩy dân tộc ta vào cảnh túng đói quay quắt, kinh hoàng "Người chết như ngả rạ". Lịch sử còn ghi lại nạn đói ghê sợ ấy, từ Lạng Sơn đến Quảng Trị, hơn hai triệu đồng bào ta chết đói.
     Thái độ cuả nhà văn đối với con người:
     Nhà văn xót xa và cảm thương sâu sắc với nỗi khổ của người dân lành. KimLân thực sự xót xa, ái ngại khi nhận thấy con người phải đối diện với đói rét, khi con người bị rẻ rúng, coi thường.
     Kim Lân trân trọng, tôn vinh những phẩm chất tốt đẹp của người dân nghèo: Dù đối mặt với hoàn cảnh sống ngặt nghèo, tăm tối, người dân nghèo vẫn luôn thương yêu, đùm bọc, cưu mang nhau. Thậm chí càng gieo neo, khốn khó, họ càng thương yêu nhau. Thật đúng với tinh thần"Thương người như thể thương thân", "Lá lành đùm lá rách"...đầy tính nhân văn của dân tộc ta. Quan trọng hơn, nhà văn muốn ngợi ca niềm tin, niềm lạc quan yêu sống của con người Việt Nam. Bởi mấp mé bên vực thẳm của cái chết, người dân ngụ cư vẫn không hề bi quan, không buông xuôi, phó mặc sự sống mà rất yêu sống, ham sống. Thật đúng là "còn da lông mọc, còn chồi nảy cây".
Kết bài
    Tình huống truyện trong Vợ nhặt thật độc đáo. Là hạt nhân của cấu trúc thể loại, tình huống truyện trong Vợ nhặt đóng vai trò rất quan trọng. Qua tình huống truyện, nhà văn không chỉ dựng được chân dung các nhân vật, mà quan trọng hơn, thái độ của nhà văn được thể hiện thật tự nhiên và sâu sắc.
(Sưu tầm)


Thẻ

Lượt xem

1286

Lý thuyết liên quan

Chat chit và chém gió
  • chethi_trinh: hế lô mọi người 5/2/2014 3:15:54 PM
  • casauchua_nga: co 5/2/2014 9:46:39 PM
  • casauchua_nga: nihao 5/2/2014 9:46:49 PM
  • phamyennhi10cc: gan toi thi hk2 toi ui do cac ban co ai biet de hay chi cho minh zoi nha 5/3/2014 6:57:37 PM
  • huethanh527: có ai ko 5/3/2014 8:41:25 PM
  • hoanglelinh26: chao m.n..... 5/4/2014 3:26:59 PM
  • hoang.nhu.y.i.like.you: các bạn cho mìnhl m wen nhé! 5/4/2014 3:38:41 PM
  • hoang.nhu.y.i.like.you: có ai sinh năm 98 ko kb vs m đi! happy 5/4/2014 3:39:28 PM
  • somaly.161198: xin chào mọi người 5/4/2014 9:10:40 PM
  • somaly.161198: có tớ 98 nè 5/4/2014 9:11:34 PM
  • nthuylinh38: co ai thi hk2 chua vay 5/4/2014 9:59:21 PM
  • miumiu20737: 22222222222 5/5/2014 8:03:22 AM
  • nguyenvanloc144: loser có ai có bài viết thuyết minh về đoạn trích chí khí anh hùng ko vậy 5/5/2014 8:38:31 AM
  • nguyenvanloc144: chiều nay đi thi rồi sad 5/5/2014 8:38:39 AM
  • miumiu20737: ban tran binh trong phai ko 5/5/2014 8:47:33 AM
  • miumiu20737: mjnh nghi ko ra chi khi anh hung dau 5/5/2014 8:47:47 AM
  • miumiu20737: mjnh nghi ra chinh phu ngam ak 5/5/2014 8:48:12 AM
  • miumiu20737: BAI CHI KHI ANH HUNG http://loigiaihay.com/phan-tich-doan-trich-chi-khi-anh-hung-c37a1156.html 5/5/2014 8:49:57 AM
  • miumiu20737: good_luck 5/5/2014 8:54:04 AM
  • nguyenvanloc144: có bạn nào học lớp 10 ko 5/5/2014 8:55:09 AM
  • nguyenvanloc144: broken_heart 5/5/2014 8:55:17 AM
  • nguyenvanloc144: crying cứu mình với 5/5/2014 8:55:35 AM
  • nguyenvanloc144: nghị luận về một tư tưởng đạo lí thì cách làm bài như thế nào zậy mọi người pumpkinpumpkin 5/5/2014 8:56:21 AM
  • miumiu20737: theo nhu co minh noi la co the noi ve long nhan ai 5/5/2014 8:58:39 AM
  • miumiu20737: tinh yeu thuong giua con nguoi voi nguoi 5/5/2014 8:59:23 AM
  • miumiu20737: good_luck 5/5/2014 8:59:40 AM
  • nguyenvanloc144: cách làm bài nghị luận sao hả bạn ?? 5/5/2014 9:05:58 AM
  • nguyenvanloc144: bạn ơi sad 5/5/2014 9:06:10 AM
  • miumiu20737: nghi luan van hoc hay la nghi luan xa hoi 5/5/2014 9:06:29 AM
  • sakurako.9x: ai còn thức 5/6/2014 1:01:36 AM
  • confident_duck4: có ai không 5/6/2014 2:18:42 PM
  • buiphuongct98: hú hú 5/7/2014 3:17:20 PM
  • buiphuongct98: wave 5/7/2014 3:17:34 PM
  • buiphuongct98: rolling_on_the_floorcall_me 5/7/2014 3:17:46 PM
  • buiphuongct98: rock_on 5/7/2014 3:17:52 PM
  • mylove_98_xq: có ai học lớp 10 k 5/7/2014 7:53:25 PM
  • mylove_98_xq: ddik chusq mày 5/7/2014 7:54:12 PM
  • mylove_98_xq: đinh công mạnh nhà bọn mày 5/7/2014 7:54:30 PM
  • thiencr7147: clgt? 5/7/2014 8:23:57 PM
  • vunguyenhongna: happy 5/7/2014 9:02:47 PM
  • huethanh527: :wave 5/7/2014 9:03:30 PM
  • vunguyenhongna: @@ 5/7/2014 9:51:23 PM
  • tranmylinhh: ai đó làm mở bài CHí khí anh hùng dùm mình đc k :/ 5/7/2014 10:04:14 PM
  • diepvu.10a6: mai thi rồi..... nản quá các bác ơi 5/7/2014 10:09:45 PM
  • diepvu.10a6: ai e-tics kb lw cái nhể 5/7/2014 10:13:26 PM
  • vunguyenhongna: mai các ban thy tốt nhé 5/7/2014 10:25:24 PM
  • jamesbondmv007: ai làm mở bài kết bài Trao Duyên với Chí Khí Anh Khùng... à nhầm Anh Hùng giùm mình với 5/10/2014 11:35:24 AM
  • jamesbondmv007: whew nail_biting I_dont_know not_worthy 5/10/2014 11:37:20 AM
  • jamesbondmv007: cryingat_wits_endwaitingtime_outstraight_face 5/10/2014 11:38:33 AM
  • sheep9: mọi người qua câu hỏi lịch sử cho câu trả lời đúng giúp em với,em đang treo thưởng! 5/12/2014 5:44:57 PM
  • suunguyen1994: peace_sign 5/14/2014 12:05:05 AM
  • suunguyen1994: hello 5/14/2014 12:05:16 AM
  • suunguyen1994: tất cả 5/14/2014 12:05:20 AM
  • suunguyen1994: có ai chém hem 5/14/2014 12:05:58 AM
  • suunguyen1994: not_listening 5/14/2014 12:06:32 AM
  • casauchua_nga: chào su 5/15/2014 8:30:51 PM
  • lethihuong427: aloooooooo 5/18/2014 6:22:26 PM
  • lethihuong427: xin chào các b mih` là thah` viên ms laughing 5/18/2014 6:22:38 PM
  • lethihuong427: 0ở đây ai học giỏi toán và T.anh nhất zị ^^ 5/18/2014 6:23:18 PM
  • nguyentringlong: anh chị ơi... các anh chị năm ngoái thi viết văn nghị luận đề j` z ạ??? 5/21/2014 5:53:48 PM
  • casauchua_nga: yawn 5/21/2014 6:23:29 PM
  • thuxga712: xin chao 5/27/2014 8:00:38 PM
  • onchay02: có ai ko 5/30/2014 6:23:05 PM
  • duynguyencamau1996: co' ai người cà mau trong đây ko 6/1/2014 7:20:31 PM
  • lamquynh3004: big_grin 6/1/2014 9:13:22 PM
  • lamquynh3004: ở đây vắng vẻ nhỉ 6/1/2014 9:13:38 PM
  • huethanh527: câu viết về biển đảo mà 7 đ thì vui nhỉ 6/2/2014 1:18:17 PM
  • huethanh527: tha hồ mà chém 6/2/2014 1:18:34 PM
  • onchay02: thấy rồi 6/2/2014 2:09:07 PM
  • thongoc1994: alien 6/3/2014 10:51:13 AM
  • onchay02: hi 6/6/2014 8:08:23 AM
  • onchay02: peace_sign 6/10/2014 7:50:29 AM
  • pechuapitnoi999: not_listening 6/18/2014 12:33:20 PM
  • pechuapitnoi999: em đk 10đ môn văn ạ 6/18/2014 12:34:13 PM
  • onchay02: ghê thế 6/19/2014 6:49:17 PM
  • Con Gái MAFIA: big_grin 6/20/2014 7:30:51 PM
  • Con Gái MAFIA: big_grin 7/6/2014 8:31:27 PM
  • ngoctram311297: hjjwave 7/9/2014 7:44:29 PM
  • Con Gái MAFIA: devil 7/28/2014 8:27:10 PM
  • nhulanhothi18: sleepy 8/19/2014 4:06:08 PM
  • thanhloan161: hj 8/21/2014 8:23:43 PM
  • thanhloan161: tony mô ôi 8/21/2014 8:23:53 PM
  • thanhloan161: nail_biting 8/21/2014 8:24:10 PM
  • thanhloan161: êk 8/21/2014 8:29:00 PM
  • thanhloan161: kn tê đâu ruui 8/21/2014 8:30:28 PM
  • thanhloan161: crying 8/21/2014 8:31:44 PM
  • thanhloan161:8/21/2014 8:31:47 PM
  • thanhloan161: xùy 8/21/2014 8:33:25 PM
  • thanhloan161: hj 8/21/2014 8:34:40 PM
  • thanhloan161: hj 8/21/2014 8:34:45 PM
  • thanhloan161: hello 8/21/2014 8:36:53 PM
  • thanhloan161: chào các bạn 8/21/2014 8:43:31 PM
  • thanhloan161: cho minh làm wen ha 8/21/2014 8:43:43 PM
  • thanhloan161: hj 8/21/2014 8:50:07 PM
  • thanhloan161: huhu 8/21/2014 9:24:41 PM
  • thanhloan161: huhu 8/21/2014 9:24:55 PM
  • thanhloan161: chào 8/22/2014 6:50:10 PM
  • thanhloan161: wave 8/22/2014 6:50:35 PM
  • thanhloan161: hj 8/22/2014 6:51:35 PM
  • duyvo8832: có ai giúp mình vs 8/22/2014 9:02:50 PM
Đăng nhập để chém gió cùng mọi người
  • Đỗ Quang Chính
  • Đỗ Đức Vỹ
  • nguyenphuc423
  • Xusint
  • babylove_yourfriend_1996
  • watashitipho
  • thienthan_forever123
  • dangkhuong83
  • matanh_31121994
  • hatxihoiolala2000
  • thienhaxanh9898
  • quangtung237
  • vi_meo_2000
  • quybalamcam
  • milk_cake98
  • Phạm Anh Tuấn
  • ductoan933
  • nhile123456
  • tieuanngan
  • hoathuytien287_yt
  • hoanghuy321974
  • heocon97_cute
  • woodknight22
  • phmtho68
  • tuanhieu1997
  • trinhminhduc1998
  • nguyenducthien0197
  • babyhe0vip
  • nguyentranganh26
  • Death
  • giapvancanhlls
  • dungsi9611
  • sweetmilk1412
  • truongtram841
  • buiphuongok
  • judy
  • parkji99999
  • tranthiquyngoc96
  • thanhhai.dh.91
  • ckipcoi25
  • pupupun96
  • chjpchjp_xink_kut3
  • taolan96
  • sanghd099
  • phuongthanh320
  • trunghieu767
  • traitimbagza
  • lamtranghi
  • huongduong2603
  • ngondoisank
  • pelinh_ngocnghech_kute
  • janiafwfg