1. Giới thiệu vài nét về tác giả và tác phảm
- Tô Hoài là nhà văn nổi tiếng trên văn đàn từ trước năm 1945. Trong kháng chiến chống Pháp, ông chủ yếu hoạt động ở lĩnh vực báo chí những vẫn có một số thành tựu quan trọng trong sáng tác văn học, nhất là về đề tài miền núi
- Truyện Vợ chồng A Phủ in trong tập Truyện Tây Bắc, là kết quả của chuyến Tô Hoài đi cùng bộ đội vào giải phóng Tây Bắc (1952), đánh dấu độ chín của phong cách nghệ thật Tô Hoài. Tác phẩm viết về cuộc sống tăm và khát vọng sống mãnh liệt của người dân miền núi dưới ách thống trị của thực dân phong kiến, Mị là nhân vật chính, là linh hồn của tác phẩm
2. Tâm trạng và hành động của nhân vật Mị trong đêm cứu A Phủ
- Từ vô cảm đến đồng cảm: những đêm trước nhìn thấy cảnh A Phủ bị trói đứng Mị hoàn toàn vô cảm, dửng dưng. Đêm ấy, dòng nước mắt của A Phủ đã đánh thức và làm hồi sinh lòng thương người trong Mị (gợi cho Mị nhớ về quá khứ đau đớn của mình, Mị thấy thương xót cho người cùng cảnh ngộ)
- Nhận ra sự độc ác và bất công: từ cảnh ngộ của mình và những người đàn bà bị hành hạ ngày trước, đến cảnh đau đớn và bất lực của A Phủ trước mắt. Mị nhận thấy chúng nó thật độc ác, thấy người kia việc gì mà phải chết
- Hành động cứu người: Mị nhớ lại đời mình, lại tưởng tượng cảnh A Phủ tự trốn thoát, nghĩ thế Mị...cũng không thấy sợ, lại tưởng tượng cảnh A Phủ đã có ai giúp. Mị có sức mạnh để quyết định cứu người và liều mình cắt dây trói cứu A Phủ
- Tự giải thoát cuộc đời mình: đối mặt với hiểm nguy Mị cũng hốt hoảng...lòng ham sống mãnh liệt đã thúc giục Mị chạy theo A Phủ
3. Ý nghĩa của việc miêu tả tâm trạng và hành động của Mị
- Tạo tình huống truyện độc đáo, hấp dẫn; cách miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật tài tình, hợp lí đã tạo nên sự thay đổi số phận nhân vật một cách thuyết phục
- Thể hiện giả trị nhân đạo: phát hiện và miêu tả sức sống mãnh liệt, khát vọng tự do của người lao động bị áp bức trong xã hội cũ