1. Vài nét về tác giả, tác phẩm
- Nguyễn Trung Thành là nhà văn trưởng thành trong hai cuộc kháng chiến, gắn bó mật thiết với vùng đất Tây Nguyên
- Rừng xà nu (1965) là tác phẩm văn xuôi tiêu biểu cho những sáng tác thời kì chống Mỹ cứu nước của tác giả
2. Hình tượng Rừng xà nu
a. Về nội dung
- Rừng xà nu tiêu biểu cho vẻ đẹp của núi rừng Tây Nguyên (qua dáng vóc, hình khối, hương thơm,...)
- Hình ảnh cánh rừng xà nu bị tàn phá là biểu tượng cho nỗi đau thương, mất mát của người dân Tây Nguyên trong chiến tranh
+ Rừng xà nu là đối tượng của sự hủy diệt, mọi sự suy tồn đang đứng trước mối đe dọa của diệt vong (làng ở trong tầm địa bác của đồn giặc, hầu hết đạn đại bác đều rơi vào ngọn đồi xà nu).
+ Nối đau thương hiện ra trong nhiều vẻ: có cái xót xa của những cây con (nhựa còn trong, chất dầu còn loãng,...), có cái đau dữ dội trên những thân cây đang trưởng thành (bị chặt đứt ngang nửa thân mình...), có nỗi đau chung của cả một cánh rừng (hàng vạn cây không có cây nào không bị thương...)
- Rừng xà nu mang sức sống mãnh liệt tượng trưng cho tinh thần kiên cường bất khuất của con người Tây Nguyên
+ Là loại cây khao khát sống, khao khát tự do, luôn vươn lên cao để tiếp nhận ánh sáng mặt trời (phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nẳng)
+ Rừng xà nu bất khuất trước bom đạn: các thế hệ cây xà nu vẫn cường tráng, mạnh mẽ vươn lên, nối tiếp nhau thách thức kẻ thù (cạnh một cây xà nu mới ngã gục đã có bốn năm cây con mọc lên; hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời; ưỡn tấm ngực lớn che chở cho làng; những đồi xà nu nối tiếp tới chân trời...)
b. Về nghệ thuật
- Các biện pháp tu từ nhân hóa, so sánh, ẩn dụ
- Lời văn giàu sức tạo hình, giàu nhạc điệu
- Sự hài hòa về màu sắc, đường nét, hình khối trong bút pháp miêu tả hình tượng góp phần làm cho đoạn văn mang âm hưởng sử thi
3. Đánh giá chung
- Hình tượng rừng xà nu nổi bật trong đoạn trích và xuyên suốt tác phẩm, tạo nên một không gian nghệ thuật đặc sắc, vừa bi tráng, vừa giàu chất thơ
- Đoạn trích tiêu biểu cho phong cách văn xuôi Nguyễn Trung Thành