1. Giới thiệu chung:
Nguyễn Tuân là một nhà văn tài hoa - khí phách. Ngay từ trước cách mạng tháng Tám, ngòi bút ấy đã biết hướng thiện, hướng mỹ để tìm ra và lưu giữ lại cho đời những vẻ đẹp của một thời vang bóng. Trong nhiều vẻ đẹp của Vang bóng một thời (1940), nổi lên vẻ đẹp chói lóa, rực rỡ, vẻ đpẹ của nhân vật Huấn Cao trong truyện ngắn Chữ người tử tù của ông
2. Phân tích:
a. Huấn Cao là một con người tài hoa: Ông viết chữ rất đẹp. Đây là chữ Hán, một nghệ thuật, một thúc chơi tao nhã mà người xưa gọi là thư pháp
Huấn Cao là nghệ sĩ trong nghệ thuật thư pháp: "Tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp" của ông nổi tiếng một vùng tỉnh Sơn. Ngay cả quản ngục của một huyện nhỏ cũng biết "Chữ ông Huấn Cao đẹp lắm, vuông lắm(...). Có được chữ ông Huấn Cao mà treo là một báu vật trên đời". Cho nên, :SỞ nguyện của viên cai ngục này là một ngày kia treo ở nhà riêng của mình một câu đối do tay ông Huấn Cao viết". Để có được chữ ông Huấn Cao, viên quản ngục không chỉ kiên trì, mà còn phải liều mạng. Bởi vì, biệt đãi Huấn Cao, một kẻ tử tù, là việc làm nguy hiểm, có khi phải trả bằng tính mạng của mình
b. Huấn Cao là một người có khí phách: MỘt tử tù chỉ đợi đến ngày ra pháp trường mà không hề nao núng, vẫn ung dung, đàng hoàng "Đến cái cảnh chết chém, ông còn chẳng sợ mà còn cố tình làm ra khinh bạc đến điều. Trong lời nói của mình với viên quản ngục, ông trả lời thẳng: "Người hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Là ngươi đừng đặt chân vào đây". Một tử tù mà đáp lại lời cầu xin của một ngục quan như vậy, xưa nay thật hiếm
c. Huấn Cao là một người có "thiên lương" trong sáng, có cái tâm cao cả: Tiền bạc và quyền thế không lung lay được ông. Ngay cả việc cho chữ cũng vậy, ông đã nói: "Ta nhất sinh không vì vàng ngọc hay vì quyền thế mà ép mifnhvieets câu đối bao giờ". CHo nên khi tưởng rằng viên quản ngụccó âm mưu gì đen tối biệt đại mình, ông tỏ thái độ khinh bạc. Nhưng khi hiểu rằng y thành tâm xin chữ, ông liền thay đổi thái đô và sẵn lòng cho chữ. Việc Huấn Cao cho chữ viên quản ngục không chỉ vì mục đích chơi chữ mà hcir yếu cho chữ để cứu người, cứu một con người đã lầm đường lạc lối
d. Tóm lại: Ba vẻ tài hoa, khí phách, thiên lương của nhân vật đã được đẩy lên đến đỉnh cao và bộc lộ sáng lòa trong hình tượng lẫm liệt của Huấn Cao. Cảnh cho chữ được nhà văn ddawtcj tả thành "một cảnh tượng xưa nay chưa từng có" có ở chốn lao tù đã được tôn cao vẻ đẹp của nhân vật và bộc lộ sâu sắc chủ đề của tác phẩm
e. Nghệ thật xây dựng nhân vật
- Để làm nổi bật vẻ đeph của Huấn Cao, Nguyễn Tuân đã đặt nhân vật vào trong một tình huống truyện độc đáo: cuộc gặp gỡ giữa Huấn Cao và viên quản ngục
- Để làm nổi bật sự chiến thắng của cái tài, cái đẹp, cái tâm và khí phách ngang tàng, Nguyễn Tuân đã sử dụng thủ pháp tương phản, đối lập: giữa ánh sáng và bóng tối, giữa cái đẹp và cái cao cả với phàm tục, dơ bẩn; có sự đối lập tương phản giữa việc cho chữ giữa phong thái của người cho chữ và tư thế của người nhận chữ
- Ngôn ngữ miêu tả nhân vật giàu chất tạo hình. SỬ dụng nhiều từ Hán Việt, lời ăn tiếng nói mang khẩu khí của người xưa làm tăng thêm vẻ đẹp của :một thời vang bóng" ở hình tượng Huấn Cao
3. Kết luận
- Nhân vật Huấn Cao thể hiện tài năng nghệ thuật của Nguyễn Tuân. Đó là biểu tượng cho sự chiến thắng của cái tài, cái đẹp, cái tâm trước cái phàm tục, dơ bẩn của khí phách ngang tàng đối với thói quen nô lệ. Đây là lý tưởng thẩm mỹ của nhà văn, là lý tưởng của hình tượng
- Hình tượng Huấn Cao được xây dựng trên cơ sở nguyên mẫu Cao Bá Quát. Xây dựng nhân vật Huấn Cao, Nguyễn Tuân bộc lộ tình cảm yêu nước và tinh thần dân tộc thầm kín của mình