Đề 10: Phân tích - bình giảng bài thơ của Bác Hồ "Tảo Giải" ( Giải đi sớm)
I
Nhất thứ kê đề dạ vị lan 
Quần tinh ủng nguyệt thướng thu san 
Chinh nhân dĩ tại chinh đồ thượng 
Nghênh diện thu phong trận trận hàn. 
II
 Đông phương bạch sắc dĩ thành hồng 
U ám tàn dư tảo nhất không 
Noãn khí bao la toàn vũ trụ 
Hành nhân thi hứng hốt gia nồng.
Dịch thơ: 
I
Gà gáy một lần đêm chửa tan, 
Chòm sao nâng nguyệt vượt lên ngàn; 
Người đi cất bước trên đường thẳm, 
Rát mặt, đêm thu, trận gió hàn. 
II
 Phương đông màu trắng chuyển sang hồng, 
Bóng tối đến tàn, quét sạch không; 
Hơi ấm bao la trùm vũ trụ, 
Người đi, thi hứng bỗng thêm nồng.
Đáp án - Hướng dẫn làm bài
Mở bài: 
1: Thơ của Bác Hồ là thơ của một thi sĩ có hồn thơ rất vui, rất khỏe, luôn luôn có sự vận động từ bóng tối đến ánh sáng, từ đêm đen đến bình minh.
2. Những bài thơ tả cảnh thiên nhiên của Người lại càng thể hiện rõ nét phong cách đặc sắc ấy.
3. Bài thơ "Giải đi sớm" là một trong những bài thơ đó.
Thân bài
(Ý 1: Hoàn cảnh tác giả: Xem đề 10)
Chính hoàn cảnh ấy giúp cho ta hiểu sâu hơn các ý thơ, hình ảnh thơ. Hình ảnh thơ rất sinh động, lấp lánh ánh sáng, ý thơ có sự vận động khỏe khoắn, đột ngột từ đêm đen đến bình minh. Bài thơ viết về sự chuyển lao mà nổi bật lên trong bài thơ là hình ảnh một thi nhân đang đi tìm thi hứng.
Phân tích khổ 1:
Câu 1: Câu thứ nhất là một câu thơ tả thực nói về tiếng gà gáy vang vọng giữa canh khuya, xuất hiện trong một không gian tĩnh mịch. Người đọc dễ hình dung một cảnh tượng vắng vẻ, quanh hiu, cô đơn, lạnh giá xẽ vây bủa lấy người tù nơi đất lạ. Hình ảnh thơ gợi lên một tình thế đối lập giữa con người và thiên nhiên. Tình cảm nhân vật trữ tình dễ trở thành lời than thở về nỗi khổ cực của kẻ bị lưu đày.
Câu 2: Nhưng sang câu thơ thứ hai, ý thơ bỗng nhiên đột ngột tỏa sáng. Thiên nhiên qua tâm hồn bác trở nên sống động, ấm áp bởi chúng như quấn quýt với nhau và lấp lánh ánh sáng phía trước (chú ý phân tích thêm chữ "quần" và "ủng" và hình ảnh "thu san" trong nguyên tác. Không có cơ sở nào để hiểu câu thơ theo nghĩa tượng trưng). Câu thơ chủ yếu được viết theo bút pháp tả thực. Đây có thể xem là một tứ thơ cải tạo hoàn cảnh, biến đổi tinh tế. Bác đã tìm thấy trong thế đối lập có sự hài hòa.
Câu 3,4: Hình ảnh người tù trên đường chuyển lao tuy đầy gian khổ nhưng luôn luôn ở tư thế chủ động, tự tin đón nhận khó khăn:
"Người đi cất bước trên đường thẳm
Rát mặt đêm thu trận gió hàn"
Hoàn cảnh chuyển lao khốc liệt như muốn nhấn chìm tù nhân. Nhưng ở đây, tù nhân - chiến sixvaaxn thể hiện trong tư thế "nghênh diện" - tư thế hiên ngang chủ động tự tin vững vàng đày khí phách của một người tù vĩ đại (Chú ý phân tích điệp từ "chinh" và "trận" trong nguyên tác. Chúng nhịp với nhau diễn tả cái khốc liệt của hoàn cảnh chuyển lao, vừa tạo nên một âm hưởng khỏe khoắn trầm hùng. Còn bản dịch dùng từ "cất bước" và đường thẳm", giá hàn" làm đánh mất cái âm hưởng ấy và gợi lên trong ta mộ tư thế bị động của người tù, đồng thời có cái gì đó giống như một lời than thở).
 - Hình ảnh người tù - Chiến sĩ cách mạng luôn ở tư thế chủ động và vươn lên trên hoàn cảnh khắc nghiệt, không cho nó lấn át mình. Đó cũng chính là chất thép đắc sắc biểu hiện ở khổ thơ này.
Phân tích khổ II:
Tiếp tục phát triển ý thơ ở khổ thơ 1, tác giả đã dựng lên một bức tranh mô tả cảnh bình minh tươi sáng với cả bầu trời ửng hồng thay thế cho bóng đêm âm u lạnh giá.
Câu 1: Thiên nhiên qua ngòi bút của Bác dường như đã có sự chuyển biến vô cùng đột ngột, mạnh mẽ và mau lẹ. Cả vũ trụ, cả phương Đông vừa mới đây còn đầy bóng tối bỗng chốc bừng sáng, toàn cảnh thơ rực rỡ cả một màu hồng (Chú ý bình chữ "hồng" có vai trò như một "nhãn tự", vừa có ý nghĩa cụ thể, vừa mang tính chất đặc trưng).
Câu 2: Màu "hồng" ấy trong khoảnh khắc đã quét "sạch không" những bóng tối của đêm còn sót lại và tỏa hơi ấm bao trùm vũ trụ, xua tan khí lạnh u ám đêm đen. Đây là một hình ảnh thơ rất khỏe, nhộm màu sắc thần thoại.
Câu 3: Phải có hơi ấm từ trái tim dầy nhiệt huyết và niềm tin của nhà thơ - chiến sĩ tở vào đất trời thì vũ trụ mới bao la và nồng ấm nhanh đến thế!
Câu 4: Chú ý câu thơ nguyên tác cả Bác có từ "gia", nghĩa là thêm vào thì ra thi hứng của một tù nhân - thi nhân khoogn phải giờ đây trước thiên nhiên rộng mở mới xuất hiện, mà trái lại đã "nồng" lên từ lúc mới cất bước lên đường "gà gáy một lần đên chửa tan".
 - Thế là người tù bỗng chốc đã trở thành nhà thơ từ lúc nào và trong tâm hồn đang dào dạt thi hứng.
 - Từ khổ thơ thứ nhất đến khổ thơ này, "hình tượng thơ đã có sự vận động từ lạnh giá đến ấm áp, từ đêm đen đến bình minh - mộ bình minh bao la hùng vĩ tạo nên một niềm lạc quan hứng khởi trước một ngày mới, khiến cho cảnh bình minh trong một ngày bỗng có cái khí thế của cảnh bình minh cho một thời đại" (Hoài Thanh).
Kết luận" Bài thơ viết về chuyện chuyển lao nhưng không nói chuyện đọa đày mà chủ yếu mở ra bức tranh của buổi ban mai tràn đầy ánh sáng và nổi lên trên bức tranh là hình ảnh một thi nhân với phong thái ung dung, tâm hồn dào dạt thi hứng như một người đi ngoại cảnh. Đây chính là cái nét đặc sắc, cái chất cộng sản Hồ Chí Minh đã tạo nên "cái hay vô song cho bài thơ" (ý Xuân Diệu).

Thẻ

Lượt xem

2871

Lý thuyết liên quan

Chat chit và chém gió
  • ­: chị đưa lại pass cho straight_face 7/23/2016 3:21:46 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: oi 7/23/2016 3:21:55 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: chị đưa đi 7/23/2016 3:22:00 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: chị ơi k dc 7/23/2016 3:23:46 PM
  • ­: -_- 7/23/2016 3:24:01 PM
  • ­: sao lại thế nhỉ sad straight_face 7/23/2016 3:24:10 PM
  • ­: rõ ràng hqua đưa cho 2 đứa như vậy mà sad 7/23/2016 3:24:24 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: sao tinh bị thế z nhỉ 7/23/2016 3:24:34 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: h wa em cũng vào dc mà 7/23/2016 3:24:40 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: n h k vào dc 7/23/2016 3:24:44 PM
  • ­: sad hic 7/23/2016 3:24:50 PM
  • ­: thôi kệ đi em big_grin 7/23/2016 3:25:00 PM
  • ­: cùng lắm bay nốt nick này big_grin 7/23/2016 3:25:09 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: h bay lick là chuyện thường vs chị oi 7/23/2016 3:25:28 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: k sao big_grin 7/23/2016 3:25:34 PM
  • ­: nhỡ straight_face 7/23/2016 3:25:38 PM
  • ­: h chị dùng nick cũ straight_face 7/23/2016 3:25:44 PM
  • ­: bay nốt laughing 7/23/2016 3:25:49 PM
  • ­: khỏi chơi straight_face 7/23/2016 3:25:57 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: laughing 7/23/2016 3:25:59 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: sao bay nhiu thế nhỉ 7/23/2016 3:26:21 PM
  • ­: chị không biết nữa sad 7/23/2016 3:26:28 PM
  • ­: nick đó mới lập hqua laughing 7/23/2016 3:26:37 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: laughing 7/23/2016 3:26:46 PM
  • ­: bay nhanh quá straight_face 7/23/2016 3:27:01 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: suốt ngày bay 7/23/2016 3:28:03 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: chịu lun 7/23/2016 3:28:06 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: straight_face 7/23/2016 3:28:08 PM
  • ­: sad straight_face 7/23/2016 3:30:15 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: straight_face 7/23/2016 3:30:59 PM
  • ­: big_grin 7/23/2016 3:32:17 PM
  • ­: inb nhiều chút big_grin 7/23/2016 3:32:27 PM
  • ­: chắc nick này sắp bay nốt laughing 7/23/2016 3:32:35 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: laughing 7/23/2016 3:32:52 PM
  • ­: có nên qua Toán chơi không nhỉ laughing 7/23/2016 3:33:41 PM
  • ­: cbi tưởng niệm 1 nick sắp bay rolling_on_the_floor 7/23/2016 3:33:50 PM
  • ๖ۣۜSnowღ: laughing 7/23/2016 3:34:03 PM
  • ­: 2 đứa straight_face 7/24/2016 12:28:16 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: big_grin 7/24/2016 12:35:37 AM
  • ­: big_grin 7/24/2016 12:36:00 AM
  • ­: em big_grin 7/24/2016 12:36:02 AM
  • ­: biết tại sao nick nó bay rồi á big_grin 7/24/2016 12:36:12 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: sao ạ 7/24/2016 12:36:47 AM
  • ­: tại á straight_face 7/24/2016 12:38:22 AM
  • ­: mail là giả straight_face 7/24/2016 12:38:29 AM
  • ­: có ng sd chức năng quên mk straight_face 7/24/2016 12:38:42 AM
  • ­: vậy nên mk mới sẽ đc gửi vào mail giả ý straight_face 7/24/2016 12:39:03 AM
  • ­: nên bay đó em straight_face 7/24/2016 12:39:08 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: ak 7/24/2016 12:39:46 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: thế suốt ngày mất nhỉ chị 7/24/2016 12:39:58 AM
  • ­: ukm em big_grin 7/24/2016 12:40:26 AM
  • ­: thảo nào big_grin 7/24/2016 12:40:30 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: mà cái lick này chị lập lâu o iak 7/24/2016 12:41:00 AM
  • ­: à big_grin 7/24/2016 12:41:08 AM
  • ­: không phải big_grin 7/24/2016 12:41:12 AM
  • ­: chị đc cho đó big_grin 7/24/2016 12:41:23 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: ak 7/24/2016 12:41:38 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: thảm nào em thấy nó dc lập lâu oi mà 7/24/2016 12:41:52 AM
  • ­: hihe big_grin 7/24/2016 12:42:13 AM
  • ­: mai em có đi học không em big_grin 7/24/2016 12:42:47 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: k chị ạ 7/24/2016 12:43:23 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: em nghỉ sáng t3 ms đi học cơ 7/24/2016 12:43:35 AM
  • ­: hnay đi học Toán em ạ straight_face 7/24/2016 12:44:42 AM
  • ­: để xe ngoài trờistraight_face 7/24/2016 12:44:48 AM
  • ­: mưa to lắm straight_face 7/24/2016 12:44:54 AM
  • ­: may mà xe không sao á praying 7/24/2016 12:45:13 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: mai á 7/24/2016 12:46:59 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: tại xe đạp điện để ngoài mưa 7/24/2016 12:47:09 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: mà k bị sao 7/24/2016 12:47:14 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: chứu bt là nhịn đi oi 7/24/2016 12:47:26 AM
  • ­: ukm em straight_face 7/24/2016 12:48:10 AM
  • ­: liên quan đến ắc quy là tiêu luôn á straight_face 7/24/2016 12:48:35 AM
  • ­: thinking mà xe em làm biển chưa Nhung big_grin 7/24/2016 12:48:58 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: em lm lâu oi chị 7/24/2016 12:49:10 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: từ hồi tết cơ 7/24/2016 12:49:17 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: big_grin 7/24/2016 12:49:32 AM
  • ­: nhanh thế straight_face 7/24/2016 12:50:23 AM
  • ­: chị chưa có làm straight_face hic sad straight_face 7/24/2016 12:50:33 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: sao lâu thế 7/24/2016 12:50:42 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: người ta bđ lm từ dầu năm 7/24/2016 12:50:57 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: mà h t8 oi 7/24/2016 12:51:05 AM
  • ­: ukm straight_face 7/24/2016 12:51:28 AM
  • ­: tại bạn chị bảo straight_face 7/24/2016 12:51:35 AM
  • ­: xe đạp điện kp làm straight_face 7/24/2016 12:51:42 AM
  • ­: chỉ có xe điện thôi á straight_face 7/24/2016 12:51:49 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: xe mà có bàn đạp thì k p lm 7/24/2016 12:51:58 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: or có chỗ lắp bàn đạp 7/24/2016 12:52:17 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: cn xe em k có 7/24/2016 12:52:22 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: p đi lm 7/24/2016 12:52:25 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: big_grin 7/24/2016 12:52:30 AM
  • ­: ò big_grin 7/24/2016 12:52:41 AM
  • ­: để hôm khác nc tiếp nha em winking 7/24/2016 12:52:55 AM
  • ­: hnao có cả Rose nữa big_grin 7/24/2016 12:53:01 AM
  • ­: em ngủ đi nạ straight_face 7/24/2016 12:53:05 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: vâng 7/24/2016 12:53:14 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: chị cũng ngủ đi 7/24/2016 12:53:20 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: pp 7/24/2016 12:53:24 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: chị nn nhé 7/24/2016 12:53:31 AM
  • ๖ۣۜSnowღ: wave 7/24/2016 12:53:33 AM
  • ­: chúc em ngủ ngon winking 7/24/2016 12:53:45 AM
Đăng nhập để chém gió cùng mọi người
  • Đỗ Quang Chính
  • Đức Vỹ
  • nguyenphuc423
  • Xusint
  • babylove_yourfriend_1996
  • watashitipho
  • thienthan_forever123
  • dangkhuong83
  • matanh_31121994
  • hatxihoiolala2000
  • thienhaxanh9898
  • quangtung237
  • vi_meo_2000
  • quybalamcam
  • milk_cake98
  • Phạm Anh Tuấn
  • ductoan933
  • nhile123456
  • tieuanngan
  • hoathuytien287_yt
  • hoanghuy321974
  • heocon97_cute
  • woodknight22
  • phmtho68
  • tuanhieu1997
  • trinhminhduc1998
  • nguyenducthien0197
  • babyhe0vip
  • nguyentranganh26
  • Dân Nguyễn
  • giapvancanhlls
  • Love_Chishikitori
  • sweetmilk1412
  • truongtram841
  • buiphuongok
  • judy
  • parkji99999
  • tranthiquyngoc96
  • thanhhai.dh.91
  • ckipcoi25
  • pupupun96
  • chjpchjp_xink_kut3
  • taolan96
  • sanghd099
  • phuongthanh320
  • trunghieu767
  • traitimbagza
  • lamtranghi
  • huongduong2603
  • ngondoisank
  • phuongsmile319
  • pelinh_ngocnghech_kute
  • thuylinhldb.1997
  • janiafwfg
  • huyhieu10.11.1999
  • quynhpro12351
  • pethanh01101999
  • mikako303
  • Thiên Trần
  • oanhkaly.a9.
  • phuonganhuh
  • Vũ Lệ Quyên
  • kudo_ran19
  • phamnhung0007
  • Confusion
  • vuhoainam1412
  • oanhsu
  • Thanhtuyen
  • Duy