Đề 10: Phân tích - bình giảng bài thơ của Bác Hồ "Tảo Giải" ( Giải đi sớm)
I
Nhất thứ kê đề dạ vị lan 
Quần tinh ủng nguyệt thướng thu san 
Chinh nhân dĩ tại chinh đồ thượng 
Nghênh diện thu phong trận trận hàn. 
II
 Đông phương bạch sắc dĩ thành hồng 
U ám tàn dư tảo nhất không 
Noãn khí bao la toàn vũ trụ 
Hành nhân thi hứng hốt gia nồng.
Dịch thơ: 
I
Gà gáy một lần đêm chửa tan, 
Chòm sao nâng nguyệt vượt lên ngàn; 
Người đi cất bước trên đường thẳm, 
Rát mặt, đêm thu, trận gió hàn. 
II
 Phương đông màu trắng chuyển sang hồng, 
Bóng tối đến tàn, quét sạch không; 
Hơi ấm bao la trùm vũ trụ, 
Người đi, thi hứng bỗng thêm nồng.
Đáp án - Hướng dẫn làm bài
Mở bài: 
1: Thơ của Bác Hồ là thơ của một thi sĩ có hồn thơ rất vui, rất khỏe, luôn luôn có sự vận động từ bóng tối đến ánh sáng, từ đêm đen đến bình minh.
2. Những bài thơ tả cảnh thiên nhiên của Người lại càng thể hiện rõ nét phong cách đặc sắc ấy.
3. Bài thơ "Giải đi sớm" là một trong những bài thơ đó.
Thân bài
(Ý 1: Hoàn cảnh tác giả: Xem đề 10)
Chính hoàn cảnh ấy giúp cho ta hiểu sâu hơn các ý thơ, hình ảnh thơ. Hình ảnh thơ rất sinh động, lấp lánh ánh sáng, ý thơ có sự vận động khỏe khoắn, đột ngột từ đêm đen đến bình minh. Bài thơ viết về sự chuyển lao mà nổi bật lên trong bài thơ là hình ảnh một thi nhân đang đi tìm thi hứng.
Phân tích khổ 1:
Câu 1: Câu thứ nhất là một câu thơ tả thực nói về tiếng gà gáy vang vọng giữa canh khuya, xuất hiện trong một không gian tĩnh mịch. Người đọc dễ hình dung một cảnh tượng vắng vẻ, quanh hiu, cô đơn, lạnh giá xẽ vây bủa lấy người tù nơi đất lạ. Hình ảnh thơ gợi lên một tình thế đối lập giữa con người và thiên nhiên. Tình cảm nhân vật trữ tình dễ trở thành lời than thở về nỗi khổ cực của kẻ bị lưu đày.
Câu 2: Nhưng sang câu thơ thứ hai, ý thơ bỗng nhiên đột ngột tỏa sáng. Thiên nhiên qua tâm hồn bác trở nên sống động, ấm áp bởi chúng như quấn quýt với nhau và lấp lánh ánh sáng phía trước (chú ý phân tích thêm chữ "quần" và "ủng" và hình ảnh "thu san" trong nguyên tác. Không có cơ sở nào để hiểu câu thơ theo nghĩa tượng trưng). Câu thơ chủ yếu được viết theo bút pháp tả thực. Đây có thể xem là một tứ thơ cải tạo hoàn cảnh, biến đổi tinh tế. Bác đã tìm thấy trong thế đối lập có sự hài hòa.
Câu 3,4: Hình ảnh người tù trên đường chuyển lao tuy đầy gian khổ nhưng luôn luôn ở tư thế chủ động, tự tin đón nhận khó khăn:
"Người đi cất bước trên đường thẳm
Rát mặt đêm thu trận gió hàn"
Hoàn cảnh chuyển lao khốc liệt như muốn nhấn chìm tù nhân. Nhưng ở đây, tù nhân - chiến sixvaaxn thể hiện trong tư thế "nghênh diện" - tư thế hiên ngang chủ động tự tin vững vàng đày khí phách của một người tù vĩ đại (Chú ý phân tích điệp từ "chinh" và "trận" trong nguyên tác. Chúng nhịp với nhau diễn tả cái khốc liệt của hoàn cảnh chuyển lao, vừa tạo nên một âm hưởng khỏe khoắn trầm hùng. Còn bản dịch dùng từ "cất bước" và đường thẳm", giá hàn" làm đánh mất cái âm hưởng ấy và gợi lên trong ta mộ tư thế bị động của người tù, đồng thời có cái gì đó giống như một lời than thở).
 - Hình ảnh người tù - Chiến sĩ cách mạng luôn ở tư thế chủ động và vươn lên trên hoàn cảnh khắc nghiệt, không cho nó lấn át mình. Đó cũng chính là chất thép đắc sắc biểu hiện ở khổ thơ này.
Phân tích khổ II:
Tiếp tục phát triển ý thơ ở khổ thơ 1, tác giả đã dựng lên một bức tranh mô tả cảnh bình minh tươi sáng với cả bầu trời ửng hồng thay thế cho bóng đêm âm u lạnh giá.
Câu 1: Thiên nhiên qua ngòi bút của Bác dường như đã có sự chuyển biến vô cùng đột ngột, mạnh mẽ và mau lẹ. Cả vũ trụ, cả phương Đông vừa mới đây còn đầy bóng tối bỗng chốc bừng sáng, toàn cảnh thơ rực rỡ cả một màu hồng (Chú ý bình chữ "hồng" có vai trò như một "nhãn tự", vừa có ý nghĩa cụ thể, vừa mang tính chất đặc trưng).
Câu 2: Màu "hồng" ấy trong khoảnh khắc đã quét "sạch không" những bóng tối của đêm còn sót lại và tỏa hơi ấm bao trùm vũ trụ, xua tan khí lạnh u ám đêm đen. Đây là một hình ảnh thơ rất khỏe, nhộm màu sắc thần thoại.
Câu 3: Phải có hơi ấm từ trái tim dầy nhiệt huyết và niềm tin của nhà thơ - chiến sĩ tở vào đất trời thì vũ trụ mới bao la và nồng ấm nhanh đến thế!
Câu 4: Chú ý câu thơ nguyên tác cả Bác có từ "gia", nghĩa là thêm vào thì ra thi hứng của một tù nhân - thi nhân khoogn phải giờ đây trước thiên nhiên rộng mở mới xuất hiện, mà trái lại đã "nồng" lên từ lúc mới cất bước lên đường "gà gáy một lần đên chửa tan".
 - Thế là người tù bỗng chốc đã trở thành nhà thơ từ lúc nào và trong tâm hồn đang dào dạt thi hứng.
 - Từ khổ thơ thứ nhất đến khổ thơ này, "hình tượng thơ đã có sự vận động từ lạnh giá đến ấm áp, từ đêm đen đến bình minh - mộ bình minh bao la hùng vĩ tạo nên một niềm lạc quan hứng khởi trước một ngày mới, khiến cho cảnh bình minh trong một ngày bỗng có cái khí thế của cảnh bình minh cho một thời đại" (Hoài Thanh).
Kết luận" Bài thơ viết về chuyện chuyển lao nhưng không nói chuyện đọa đày mà chủ yếu mở ra bức tranh của buổi ban mai tràn đầy ánh sáng và nổi lên trên bức tranh là hình ảnh một thi nhân với phong thái ung dung, tâm hồn dào dạt thi hứng như một người đi ngoại cảnh. Đây chính là cái nét đặc sắc, cái chất cộng sản Hồ Chí Minh đã tạo nên "cái hay vô song cho bài thơ" (ý Xuân Diệu).

Thẻ

Lượt xem

1962

Lý thuyết liên quan

Chat chit và chém gió
  • uyenbabykute99: nói chuyện sau hí,tui off đã,má la zùi big_grin wave 10/1/2014 11:31:22 AM
  • dranhtuyet36: peace_sign 10/2/2014 5:38:24 PM
  • nkoksiengnang1999yg: 2 các p 10/5/2014 4:00:31 PM
  • meocon7699: CLGT 10/5/2014 10:06:29 PM
  • meocon7699: not_listening 10/5/2014 10:06:36 PM
  • meocon7699: ai làm quen ko t lớp 10 10/5/2014 10:07:07 PM
  • mr.betran.qn: có ai đang soạn tấm cám không big_grin 10/6/2014 8:37:01 PM
  • mr.betran.qn: mình cũng lớp 10 10/6/2014 8:37:16 PM
  • tieuthuthongminh12: ai giúp mik câu hỏi có thưởng nè 10/6/2014 9:27:44 PM
  • mr.betran.qn: câu gì bạn 10/6/2014 9:39:22 PM
  • tieuthuthongminh12: bài học em nhận được từ truyện cổ tích Thạch Sanh 10/6/2014 9:40:52 PM
  • tieuthuthongminh12: mai mik kt 45 phút hic... 10/6/2014 9:41:23 PM
  • tieuthuthongminh12: Bài học em nhận được từ truyện cổ tích Thạch Sanh là gì? 10/7/2014 4:26:58 PM
  • misschpro: chào mn 10/7/2014 6:41:07 PM
  • uyenbabykute99: cho hỏi mí bợn ở đâu zợ batting_eyelashes 10/7/2014 7:19:57 PM
  • kunbell3: rolling_on_the_floor 10/7/2014 7:32:11 PM
  • mr.betran.qn: fifia 10/9/2014 8:08:29 PM
  • duongvanpro99: xjn chao 10/9/2014 8:51:26 PM
  • duongvanpro99: hee_hee 10/9/2014 8:52:08 PM
  • duongvanpro99: t choj fifa nay 10/9/2014 8:55:26 PM
  • choconcpqn: chán quá!!có mem nào 99 lm quen cái đê rolling_on_the_floor 10/10/2014 9:09:55 PM
  • kieungan_99: 99 đây happy 10/10/2014 9:15:09 PM
  • kieungan_99: smug 10/10/2014 9:16:34 PM
  • tieuthuhoangtoc19: ^^ chào nhé, mình sinh năm 1999, đang học nên không nói chuyện với mọi người đc, dù sao cũng chúc 1 buổi tối vui vẻ nha mọi người, ^^ 10/10/2014 10:20:40 PM
  • tieuthuhoangtoc19: ối da, tin nhắn mình dài nhất sao? hahaha 10/10/2014 10:21:03 PM
  • tieuthuhoangtoc19: tạm biệt happy 10/10/2014 10:33:46 PM
  • duonganh_alone97: ai ôn thi đại học khối D và A1 kb vs tớ nhé wave 10/11/2014 3:11:32 PM
  • tieuthuthongminh12: có ai giup tui văn 6!!!!!!! 10/12/2014 11:59:29 AM
  • caothanhle1999: chào 10/12/2014 10:28:24 PM
  • ntt.thanhtung2699: toi cung sinh nam 99 ne 10/14/2014 8:55:35 PM
  • ntt.thanhtung2699: ban nao o bac ninh ko 10/14/2014 8:55:44 PM
  • ntt.thanhtung2699: tieuthuthongminh 12 : oke dua de day 10/14/2014 8:56:16 PM
  • ntt.thanhtung2699: @tieuthuthongminh12 : toi chuyen van day 10/14/2014 8:56:38 PM
  • ntt.thanhtung2699: 3 10/14/2014 8:59:37 PM
  • longmai285: co ai ko,,,hoiiiiiixi dc ko 10/19/2014 6:21:41 PM
  • huyson3108: có ai oln k 10/19/2014 8:37:18 PM
  • huyson3108: có ai oln k 10/19/2014 8:38:41 PM
  • huyson3108: có ai oln k 10/19/2014 9:20:41 PM
  • makon.lonton: há lổ :3 10/19/2014 9:25:39 PM
  • makon.lonton: transformer 10/19/2014 9:26:43 PM
  • makon.lonton: k ai onl à 10/19/2014 9:26:47 PM
  • tunglams229: hello 10/19/2014 9:26:47 PM
  • makon.lonton: lô tùng lâm 10/19/2014 9:27:12 PM
  • tunglams229: big_hug 10/19/2014 9:27:42 PM
  • makon.lonton: blushing 10/19/2014 9:28:19 PM
  • makon.lonton: rolling_on_the_floor) c nhiêu tuổi v? 10/19/2014 9:28:30 PM
  • tunglams229: 99 10/19/2014 9:28:39 PM
  • tunglams229: nerd 10/19/2014 9:29:03 PM
  • makon.lonton: trùng hợp vch 10/19/2014 9:29:18 PM
  • makon.lonton: t cũng 99 laughing 10/19/2014 9:29:31 PM
  • tunglams229: hurry_up 10/19/2014 9:29:32 PM
  • tunglams229: thoi hoc day 10/19/2014 9:29:44 PM
  • makon.lonton: ờm 10/19/2014 9:30:01 PM
  • tunglams229: hee_hee 10/19/2014 9:30:07 PM
  • longmai285: hoi m.n xi dc hom 10/19/2014 9:30:41 PM
  • longmai285: moi nguoi jup mk bai nay vs ,,,,,mk ko bk lm,,,,nek 10/19/2014 9:31:12 PM
  • makon.lonton: văn àh c 10/19/2014 9:31:26 PM
  • tunglams229: ? 10/19/2014 9:31:42 PM
  • longmai285: um.pn 10/19/2014 9:31:43 PM
  • makon.lonton: vậy t chịu haha broken_heart 10/19/2014 9:31:56 PM
  • tunglams229: chatterbox 10/19/2014 9:32:03 PM
  • tunglams229: rolling_on_the_floor 10/19/2014 9:32:13 PM
  • makon.lonton: worried 10/19/2014 9:32:41 PM
  • longmai285: nhung tac pham truoc the ki thu 14 the hien tinh yeu nuoc nhu the nao? văn học trước thế kỉ thứ 14 khac voi sau the ki 14 nhu the nao?những nghệ thuật trong văn học 10/19/2014 9:33:37 PM
  • longmai285: dok m.n.....jup mk vs ,,,,mk cm on nhiu lem akhappyhappy 10/19/2014 9:34:49 PM
  • tunglams229: kho vn 10/19/2014 9:34:49 PM
  • longmai285: ??? 10/19/2014 9:34:59 PM
  • tunglams229: at_wits_end 10/19/2014 9:35:19 PM
  • tunglams229: lop may vay 10/19/2014 9:35:31 PM
  • longmai285: 11 10/19/2014 9:35:36 PM
  • longmai285: pn 10/19/2014 9:35:39 PM
  • tunglams229: the thi thoi nhe 10/19/2014 9:35:45 PM
  • tunglams229: I_dont_know 10/19/2014 9:35:59 PM
  • longmai285: s zk,,,,pn k bk lm ak 10/19/2014 9:36:04 PM
  • longmai285: bn co wen ai gioi van ko,,,jup mk vs 10/19/2014 9:36:21 PM
  • tunglams229: sao ban ko len google ma` xem 10/19/2014 9:37:27 PM
  • longmai285: ko coa pn oiiii 10/19/2014 9:37:38 PM
  • makon.lonton: http://vnsharing.net/forum/showthread.php?t=49237 10/19/2014 9:38:03 PM
  • tunglams229: nail_biting 10/19/2014 9:38:12 PM
  • makon.lonton: thấy có vài dòng thôi c ạ 10/19/2014 9:38:18 PM
  • longmai285: ukm,,,, 10/19/2014 9:38:33 PM
  • longmai285: makon.lonton pn co bk ai joi van ko,,hoi jum mk cai dk ko pn 10/19/2014 9:39:40 PM
  • tunglams229: cha ai on nua dau 10/19/2014 9:40:03 PM
  • longmai285: s v 10/19/2014 9:41:07 PM
  • makon.lonton: câu khoai quá. cả lũ tịt -_- 10/19/2014 9:42:09 PM
  • makon.lonton: căn bản t kém văn :-dig chém đc 1 dòng thôi haha -_- 10/19/2014 9:42:52 PM
  • longmai285: ukm 10/19/2014 9:46:17 PM
  • dinhduye12: 99 day 10/21/2014 8:17:37 PM
  • minhkute141: 2 10/22/2014 8:33:35 AM
  • minhkute141: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi GIÚP VS 10/22/2014 8:37:40 AM
  • minhkute141: GIÚP VS http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi 10/22/2014 8:37:56 AM
  • minhkute141: có ai hk ?? 10/22/2014 9:30:31 PM
  • minhkute141: at_wits_end 10/22/2014 9:30:45 PM
  • minhkute141: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi 10/22/2014 9:30:53 PM
  • minhkute141: giúp vs 10/22/2014 9:31:04 PM
  • minhkute141: http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi 10/22/2014 9:31:08 PM
  • minhkute141: cái phòng ngữ văn 1 đống người z để làm cảnh hả? shame_on_you 10/22/2014 9:54:25 PM
  • minhkute141: GIÚP BÀI NV ĐI M.N ƠI http://van.hoctainha.vn/Hoi-Dap/Cau-Hoi/2231/nghi-luan-van-hoc-xa-hoi NG giúp vs ạ! 10/22/2014 9:54:50 PM
  • minhkute141: fye45qw987py 10/22/2014 9:55:07 PM
  • suong.haivl: alo 10/22/2014 10:01:27 PM
Đăng nhập để chém gió cùng mọi người
  • Đỗ Quang Chính
  • Hỗ Trợ BQT
  • nguyenphuc423
  • Xusint
  • babylove_yourfriend_1996
  • watashitipho
  • thienthan_forever123
  • dangkhuong83
  • matanh_31121994
  • hatxihoiolala2000
  • thienhaxanh9898
  • quangtung237
  • vi_meo_2000
  • quybalamcam
  • milk_cake98
  • Phạm Anh Tuấn
  • ductoan933
  • nhile123456
  • tieuanngan
  • hoathuytien287_yt
  • hoanghuy321974
  • heocon97_cute
  • woodknight22
  • phmtho68
  • tuanhieu1997
  • trinhminhduc1998
  • nguyenducthien0197
  • babyhe0vip
  • nguyentranganh26
  • Angel
  • giapvancanhlls
  • dungsi9611
  • sweetmilk1412
  • truongtram841
  • buiphuongok
  • judy
  • parkji99999
  • tranthiquyngoc96
  • thanhhai.dh.91
  • ckipcoi25
  • pupupun96
  • chjpchjp_xink_kut3
  • taolan96
  • sanghd099
  • phuongthanh320
  • trunghieu767
  • traitimbagza
  • lamtranghi
  • huongduong2603
  • ngondoisank
  • phuongsmile319
  • pelinh_ngocnghech_kute
  • thuylinhldb.1997
  • janiafwfg