ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC SỐ 6

A. Hướng dẫn chung

 - Thầy cô giáo cần nắm bắt được nội dung trình bày của học sinh để đánh giá một cách tổng quát bài làm, tránh đếm ý cho điểm.

 - Cần chủ động linh hoạt khi vận dụng đáp án và thang điểm.

 - Trân trọng những bài viết có cách nhìn riêng, cách trình bày riêng.

 - Điểm lẻ toàn bài tính đến 0,25 điểm.

 Phân tích một trong những tình tiết đề ra.

 Phần phân tích nên tổ chức dưới dạng đoạn văn (một hoặc hai đoạn), trình bày ngắn gọn, súc tích.

b) Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau song cần nên được những ý cơ bản sau:

 - Giải thích tính chất bất ngờ cảu tình tiết được chọn.

 - Chỉ ra được ý nghĩa, giá trị của tình tiết:

+Sự bất ngờ đó phù hợp với quá trình nhận thức mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống và con người.

(một đời sống và con người phức tạp và nhiều chiều dưới mắt nhìn của Nguyễn Minh Châu).

 + Tạo được sự hấp dẫn cho cốt truyện.

 - Điểm 2: Đáp ứng  yêu cầu trên, có thể mắc một vài lỗi nhỏ về diễn đạt.

 - Điểm 1: Trình bày được một nửa yêu cầu trên, còn mắc một vài lỗi diễn đạt.

 - Điểm 0: Hoàn toàn sai kiến thức hoặc chưa làm được gì.

 Biết cách làm một bài văn nghị luận ngắn gọn (không quá 600 từ) về một vấn đề tư tưởng đạo lí. Bài có cách viết chặt chẽ, gọn gàng lưu loát. Hạn chế tối đa việc mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

 Quan niệm của M. Goóc-ki được biểu hiện dưới dạng một khẳng định mang tính so sánh.bài làm cần bám sát quan niệm đó để giải thích, bàn luận thêm. Trong quá  trình bàn luận, thí sinh có quyền trình bày quan niệm riêng của mình, miễn sao quan điểm đó gắn với vấn đề của đề bài và phù hợp với chuẩn mực đạo đức của xã hội. Bài làm nên tổ chức theo hướng sau:

 - Vùng Bắc Cực là nơi quanh năm băng giá, nhiệt độ có lúc xuống thấp đến hàng chục độ âm. Đó là nơi sự sống tồn tại rất khó khăn.

 - Cách diễn đạt "nơi lạnh nhất thế giới không phải là Bắc Cực mà là nơi thiếu tình thương" là cách nói mang tính só sánh - so sánh sự lạnh lẽo của đất trời và sự lạnh giá của lòng người - nhằm khẳng định sự lạnh giá của lòng người đáng sợ hơn sự lạnh giá của đất trời. Bởi vậy, ngay cả nơi cực kỳ lạnh lẽo như Bắc Cực cũng không lạnh giá và đáng sợ bằng nơi thiếu tình thương, thiếu sự quan tâm chia sẻ giữa con người và con người. Phải chăng vì nơi thiếu tình thương không chỉ thiếu sự sống mà là nơi không thật có sự sống.

 -  Quan niệm của M. Goóc-ki  là một quan niệm vô cùng sâu sắc và đầy tình nhân ái. Quan niệm đó giúp ta hiểu sâu hơn một điều: đừng sống với nhau quá lạnh lùng vì không có sự lạnh giá nào làm người thân của ta dễ kiệt quệ bằng sự lạnh giá của lòng mình. Sự lạnh giá đó đủ sức đóng băng và hủy diệt cuộc sống, làm ngưng đập trái tim khao khát tình thương.

 - Chính là nhờ tình thương mà cuộc sống mỗi con người trở nên ấm áp, ấm cúng, thân thiện tràn đầy tin yêu hơn. Lắm khi, một cử chỉ yêu thương chân thành của người này có thể giúp người kia cảm thấy tiết trời vơi đi lạnh giá.

 - Cách nghĩ cho rằng mỗi người chỉ cần có trách nhiệm, có tình yêu thương đối với chính mình là cách nghĩ hẹp hòi, ích kỷ, thậm chí có khi trở nên tàn nhẫn, lạnh lùng trong cảnh ngộ cụ thể nào đó.

 Quan niệm của M. Goóc-ki  góp phần nhắc nhở và thức tỉnh những ai quá lạnh lùng, vô cảm đối với những bất hạnh của người khác. Ở một góc độ khác,  quan niệm của M. Goóc-ki  hướng con người đến với cách sống đầy trách nhiệm và đầy tình yêu thương đối với người xung quanh. Thế giới sẽ không còn lạnh giá nữa nếu con người biết sưởi ấm cho nhua bằng ngọn lửa của yêu thương.

 - Điểm 3: Đáp ứng  yêu cầu trên, có thể mắc một vài lỗi nhỏ về diễn đạt.

 - Điểm 2:Trình bày được một nửa yêu cầu trên, còn mắc một vài lỗi diễn đạt.

 - Điểm 1: Nội dung sơ sài, diễn đạt yếu hoặc bài chưa hợp lí, tối nghĩa, làm chưa xong.

 - Điểm 0: Hoàn toàn sai kiến thức hoặc chưa làm được gì.

Vận dụng được cách làm bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về văn học. Có thể tổ chức théo cách giải thích và trình bày suy nghĩ xong rồi mới phân tích chứng minh hoặc kết hợp cùng lúc. Bài làm phải được trình bày mạch lạc, diễn đạt sáng rõ, trôi chảy; hạnh chế tối đa việc sai lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

Bài cần đáp ứng các định hướng chính sau:

 * Giải thích, tán thành với ý kiến được nêu:

 - Các nhân vật trong Hai đứa trẻ của Thạch Lam, Chí Phèo của Nam Cao, Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân đều sống cuộc sống của mình. Nhìn chung đó là cuộc sống bất như ý.

 - Họ đều có mỏi mong vươn đến một cuộc sống cho ra con người, một cuộc sống như ý nguyện của mình:

 + Truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam: Liên (và An) không thỏa mãn với cuộc sống, gửi mong muốn được sống "một phút huy hoàng rồi chợt tối" (từ dùng của Xuân Diệu) lên bầu trời thăm thẳm, đặc biệt là gửi khao khát được sống một cuộc sống đủ đầy áng sáng và niềm vui vào chuyến tàu mỗi đêm.

 + Truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao: Chí Phèo có khát vọng hoàn lương. Cả hai lần khóc của Chí Phèo  đều liên quan đến vấn đề "sống như thế nào". Nhân vật Chí Phèo của Nam Cao thậm chí chấp nhận viễ giết người, chấp nhận việc giết mình để khẳng định quyền được sống.

 + Truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân: Huấn Cao nổi loạn chống lại trật tự xã hội phong kiến để được sống với chí nguyện của mình. Lời khuyên của Huấn Cao dành cho quản ngục thể hiện rõ quan điểm sống tốt, sống đẹp của nhân vật này. Viên quản ngục cũng là kẻ âm thầm giữ mình, thành tâm tiếp nhận nguyên tắc sống đẹp của Huấn Cao gửi gắm. Thầy thơ lại cũng tặng lẽ tiết chế mình trong dáng vóc gầy gò, thành kẻ "biết kính mến khí phách, một kẻ biết tiếc, biết trọng người có tài".

 * Phân tích chứng minh.

 - Điểm 5: Đáp ứng  yêu cầu trên, có thể mắc một vài lỗi nhỏ về diễn đạt.

 - Điểm 3:Trình bày được một nửa yêu cầu trên, còn mắc một vài lỗi diễn đạt.

 - Điểm 1: Phân tích quá sơ sài, diễn đạt yếu hoặc bài chưa hợp lí, tối nghĩa, làm chưa xong.

 - Điểm 0:Hoàn toàn sai kiến thức hoặc chưa làm được gì.

 Biết cách làm bài văn nghị luận  về một tác phẩm văn xuôi (về một vấn đề được chỉ định sẵn của đề bài).

 Bài văn cần có kết cấu mạch lạc, diễn đạt trôi chảy; hạn chế tối đa việc viết sai chính tả, dùng từ và ngữ pháp.

Học sinh có thể trình bày vấn đề theo nhiều cách khác nhau. Hướng dẫn này chỉ nêu các ý chính:

 - Trên cơ sở những hiểu biết về tác giả và tác phẩm, bài làm phân tích được sự tiếp nối của các thế hệ cách mạng được khắc họa trược tiếp qua hệ thống nhân vật:

 + Cụ Mết: là già làng, lãnh đạo cuộc nổi dậy của làng, người đại diện và lưu giữ truyền thống của cộng đồng để truyền lại cho các thế hệ tiếp nối.

 + Tnú và Mai: thế hệ tiếp nhận lí tưởng cách mạng ngay từ những năm đau thương, chịu nhiều hi sinh để trưởng thành.

 + Dít: thế hệ trưởng thành nhanh chóng trong cuộc chiến đấu. Chỉ trong mấy năm cùng sự lớn mạnh trong chiến đấu của dân làng Xô Man, Dít đã trở thành người lãnh đạo chủ chốt của cuộc chiến đấu.

 + Thằng bé Heng: lớp thiếu nhi kế tục thế hệ đi trước để đưa cuộc chiến đấu đến thắng lợi.

 - Sự tiếp nối các thế hệ cách mạng cò khắc họa gián tiếp, đầy hình ảnh qua hình tượng những cây xà nu với sự sống tiếp nối đến diệu kỳ: "Cạnh một cây xà nu mới ngã gục, đã có bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình mũi tên lao thẳng lên bầu trời".

 - Nguyến Trung Thành đã dồn tâm lực của mình để khắc họa sự tiếp nối của các thế hệ cách amngj trong truyện như là một yếu tố chủ yếu làm nên tinh thần bất khuất và sức mạnh quật khởi của con người Tây Nguyên. Các nhân vật đại diện cho những htees hệ cách mạng đều được thể hiện ở những phẩm chất chung của cộng đồng trong cuộc chiến đấu của nhân dân. Việc khắc họa sự tiếp nối đó góp phần làm nổi bật cảm hứng ngợi ca sự bất khuất, quật khởi của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên nói riêng, đấ nước và con người Việt Nam nói chung trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, khẳng định chân lí của thời đại: để giữ gìn sự sống cảu đất nước và nhân dân không có cách anfo khác là phải đấu tranh đứng lên cầm vũ khí chống lại kẻ thù.

 - Điểm 5: Đáp ứng  yêu cầu trên, có thể mắc một vài lỗi nhỏ về diễn đạt.

 - Điểm 3:Trình bày được một nửa yêu cầu trên, còn mắc một vài lỗi diễn đạt.

 - Điểm 1: Phân tích quá sơ sài, diễn đạt yếu hoặc bài chưa hợp lí, tối nghĩa, làm chưa xong.

 - Điểm 0:Hoàn toàn sai kiến thức hoặc chưa làm được gì.