Ý nghĩa nhan đề câu truyện "Số phận con người" (Tham khảo)
 - Khẳng định số phận cá nhân nhỏ bé trong cơn bảo táp chiến tranh. Hình ảnh bé Vania cũng như cuộc đời Xôcôlốp được tác giả miêu tả một cách chân thật cảm động thể hiện nhiệt tình tố cáo thảm họa chiến tranh, mô tả chiến tranh trong bộ mặt thật của nó.
 - Câu chuyện chủ yếu nói về số phận của Xôcôlốp. Nhân vật Xôcôlốp là một con người Nga chân chính, tiêu biểu cho khí phách anh hùng của người lính Xô viết trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại và phải chịu nhiều mất mát đau thương.
 - Qua nhân vật Xôlôlốp, tác giả đã khám phá chiều sâu tính cách Nga bình dị và nhân ái.
 - Truyện “Số phận con người” có kết cấu “truyện lồng trong truyện” đã tô đậm những đau khổ, những phẩm chất cao đẹp của nhân vật Xôcôlốp, khắc họa đậm nét tính cách và tâm hồn Nga, đem đến cho người đọc nhiều xúc động thấm thía về số phận con người trong chiến tranh và thời hậu chiến.

ĐA:

1. Mở bài
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Dẫn dắt vào nhân vật bà cụ Tứ
2. Thân bài
a. Giới thiệu khái quát nhân vật
         Bà cụ Tứ là người dân ngụ cư, nghèo khổ, góa bụa, ở vậy nuôi con, chịu nhiều đắng cay, cơ cực. Bà xuất hiện trong bóng chiều hôm chạng vạng tê tái với hình ảnh "lọng khọng từ ngoài ngõ vào vừa đi vừa lầm bầm tính toán gì trong miệng". Bà cũng như bao người mẹ Việt Nam khác rất mực yêu thương con cái.
b. Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật
        * Lúc đầu bà ngạc nhiên
        - Thấy Tràng "reo lên như một đứa trẻ", vồn vã khác thường khi thấy mẹ, tâm trạng bà cụ Tứ cũng trở nên "phấp phỏng": Có cái gì đó bất thường đang chờ đợi bà. Đầu tiên là tâm trạng ngạc nhiên: Ngạc nhiên đến nỗi bà phải " đứng sững lại". Bởi căn nhà xưa nay chỉ có bà và Tr nay lại thấy xuất hiện một người đàn bà xa lạ. Vì thế hàng loạt những câu hỏi luẩn quẩn trong đầu bà: "Quái, sao lại có người đàn bà nào ở trong ấy nhỉ? Người đàn bà nào đứng ngay đầu giường thằng con mình thế kia? Sao lại chào mình bằng u? Không phải con cái Đục mà. Ai thế nhỉ?". Vì ngạc nhiên, phân vân nên bước chân của bà lão cũng "lập cập".  Khi đã vào trong nhà, Bà cụ Tứ lại càng ngạc nhiên hơn khi nghe thấy tiếng người đàn bà xa lạ chào mình bằng u.
       * Khi hiểu ra bà tủi phận.
       - Khi nghe Tràng phân trần, cắt nghĩa: "Nhà tôi nó mới về làm bạn với tôi đấy u ạ", bà cụ mới hiểu. "Bà lão cúi đầu nín lặng". Một sự im lặng chất chứa biết bao suy nghĩ. "Bà lão hiểu rồi. Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình". Một nỗi tủi hờn, xót thương trào lên trong lòng bà cụ Tứ "Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc ăn nên làm nổi những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này...Còn mình thì...". Đằng sau lời độc thoại bỏ lửng đó người đọc có thể thấy được nỗi cay đắng của bà đang dâng lên tột đỉnh và  người mẹ nghèo khổ ấy đã  khóc " Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rỉ xuống hai dòng nước mắt...".
           * Bà lo lắng: Thương con nên lo lắng cho con: "Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này không".  Suy nghĩ này của bà cụ Tứ chứng tỏ bà đang rất lo lắng cho tương lai của hai con. Cũng chứng tỏ sự ám ảnh về nạn đói ấy thật khủng khiếp.
          *Từ tủi phận và lo lắng  bà lão chuyển sang tâm trạng vừa vui mừng vừa thương xót anh con trai và người vợ nhặt. Vui mừng vì con có hạnh phúc, xót thương vì sự thật quá phũ phàng. Bà thở dài nhìn người đàn bà đang vân vê tà áo đã rách bợt  nay đã là dâu con của bà. Càng nhìn bà  càng thương thị lại càng thương con mình "Người ta có gặp bước khó khăn, đói khổ người ta mới lấy đến con mình, mà con mình mới có được vợ. May ra mà qua được cái tao đoạn này thì thằng con bà cũng có vợ, nó yên bề nó".
          - Sau khi khẽ dặng hắng một tiếng, bà lão ôn tồn, "nhẹ nhàng" nói với nàng dâu:   "Ừ thôi thì các con đã phải duyên phải kiếp với nhau, u cũng mừng lòng..." . Ngôn ngữ của bà lão nhẹ nhàng, cái nhìn của bà với nàng dâu đầy cảm thông. Tất  cả xuất phát từ tình yêu thương con người của bà lão. Lời nói ấy làm anh Tràng nhẹ nhõm và cũng đã trả lại danh dự cho người đàn bà là  mang tiếng "theo trai".
          * Bà lão chợt nhớ ra cái bổn phận mẹ chồng. Thế là bà lão bắt đầu nói với 2 vợ chồng, bà dặn dò các con "Nhà ta thì nghèo con ạ! Vợ chồng chúng mày liệu bảo nhau mà làm ăn". Bà ấp ủ và hướng hai con vào niềm tin tưởng ở tương lai phía trước với triết lí dân gian gần gũi "Rồi may ra ông giời cho khá...Biết thế nào hở con, ai giầu ba họ, ai khó ba đời". Điều này chứng tỏ bà là một bà mẹ chu toàn. Đây chính là  niềm lạc quan hy vọng đổi đời.
          * Vì thương con bà lại ám ảnh chuyện cũ:  "Bà lão thở nhẹ ra một hơi dài. Bà lão nghĩ đến ông lão , nghĩ đến đứa con gái út, nghĩ đến cuộc đời cực khổ dài dằng dặc của mình. Vợ chồng chúng nó lấy nhau, cuộc đời chúng nó liệu có hơn bố mẹ trước kia không?".
* Song nổi bật hơn cả vẫn là tấm lòng thương yêu của bà cụ Tứ: Bà lão, nhìn người đàn bà, lòng đầy xót thương. Và cũng như biết bao bà mẹ nhân từ khác, bà cụ Tứ những mong con dâu mình hoà thuận. Bà an ủi đôi vợ chống son "Kể có được dăm ba mâm thì phải đấy, nhưng nhà mình nghèo cũng chẳng ai người ta chấp nhặt chi lúc này. Cốt làm sao chúng mày hoà thuận là u mừng rồi. Năm nay thì đói to đấy, chúng mày lấy nhau lúc này  u thương quá". Bà cụ Tứ nghẹn lời không nói được nữa, nước mắt cứ cháy xuống ròng ròng. Những giọt nước mắt xót xa, tủi nhục ấy, người vô tâm như Tràng làm sao có thể hiểu nổi.
         * Sáng hôm sau: Bà cụ Tứ thật khác với ngày hôm qua. Người đọc  thấy bà "nhẹ nhõm, tươi tỉnh khác ngày thường, cái mặt bủng beo u ám của bà rạng rỡ hẳn lên". Cùng với nàng đâu, bà cụ xăm xắn thu dọn; quét tước nhà cửa. Người mẹ từng trải và nhân hậu ấy đã bằng mọi cách nhen nhóm một niềm vui, niềm hi vọng cho dâu con của mình. Bà cụ nói toàn chuyện vui, toàn chuyện sung sướng về sau này. Bà dặn Tràng nuôi gà để "Chẳng mấy chốc có ngay đàn gà cho mà xem".
Bà cố gắng tạo niềm vui bằng nồi chè cám, nồi chè bà đã dành dụm chắt chiu để hôm nay mới có dịp đãi con. Tuy không ai nuốt nổi  nhưng chắc chắn rằng không ít người đọc đã chảy nước mắt trước tấm lòng cao thượng ấy của người mẹ nông dân nghèo khổ.
3. Kết luận
            Bà cụ Tứ là hình ảnh điển hình về một người mẹ nghèo khổ nông dân Việt Nam với phẩm chất cao đẹp: thương con và giầu đức hy sinh, hiểu biết , lạc quan. Nhân vật mẹ Tứ thấm đượm tình cảm nhân đạo sâu xa vốn có trong truyền thống dân tộc. Và là một sáng tạo xuất sắc của KL. Khắc họa hình tượng nhân vật bà cụ Tứ, KL đã sử dụng một ngòi bút  trong sáng, chọn lọc  để miêu tả tỷ mỉ, chân thực tấm lòng vừa trắc ẩn, vừa bao dung của một người mẹ nông thôn VN.

Có bài làm chi tiết đây em tham khảo lấy ý nhé!

Kho tàng tri thức của nhân loại vô cùng to lớn, là một vùng đất bí ẩn mà biết bao con người ngày đêm không ngừng chinh phục, khám phá. Và phương tiện hữu dụng nhất cho công cuộc chinh phục ấy là sách. Muốn tiến bọ thì cần phải học, học ở sách, trong trường và ngoài đời. Thật đúng như lời nhận xét của một nhà văn "một quyển sách hay là một người bạn tốt". Nhưng Mạnh Tử, một học trò xuất sắc của Khổng Tử lại không hề nghĩ thế, với ông "Hoàn toàn tin sách, thà chẳng có sách còn hơn". Vậy theo nhà hiền triết ấy, hoàn toàn tin sách là sao? Có hại gì? Ta phải có thái độ như thế nào khi đọc sách.
     Tất cả tinh hoa của nhân loại dường như đã chứa đựng trong tất cả những cuốn sách và con người chúng ta có thể học hỏi, hiểu biết nhiều điều bổ ích, lí thú qua sách. Câu nói của Mạnh Tử không khỏi khiến người ta phải suy nghĩ, băn khoăn, hoàn toàn tin sách là đọc theo sách, tin theo sách, bắt chước theo sách một cách mù quáng, không biết suy xét phán đoán nhận thức rõ ràng giữa cái đúng, cái sai mà sách đem đến. Thậm chí không ít người cứ xem sách là một tiêu chuẩn, cái gì của sách cũng là đúng, thế là cứ hành động, và buộc mình vào tư tưởng suy nghĩ nhất nhất theo sách. Mọi việc từ lớn đến bé, họ không thể tự quyết định được nếu không có sách. Như thế Mạnh Tử cho rằng hại nhiều hơn lợi. Vậy hoàn toàn tin sách như thế có hại ra sao?
     Sách có rất nhiều loại, sách văn hóa, sách giải trí, sách giáo khoa, sách khoa học.... Đối với sách nhảm nhí, hoang đường, kiêu dâm, cái bất lợi hiện lên lại quá rõ. Con người, nhất là trẻ em, với bản tính tò mò, hiếu động non nớt, thích tìm hiểu những cái mới lạ của cuộc sống, sẽ bị vấy bẩn tâm hồn nếu tiếp xúc với những loại sách như thế. tin vào chúng thì tình cảm và lí trí sẽ bị đầu độc, sinh ra những hành động nông nổi, điên cuồng, làm biến chất con người, và rồi thì chính họ cũng không kịp nhận ra. Những hành động lố lăng, vô lối mà ta thường đọc hay nghe thấy qua báo, đài, tivi,... phải chăng là lí do ảnh hưởng của những loại sách độc hại đó?
    Đối với những sách không lành mạnh thì đành rằng thế, nhưng đối với những loại sách đúng đắn trong sạch, hoàn toàn tin sách có hại không?
    Tuy rằng không thực sự nguy hiểm như những loại sách trên nhưng không phải là không có hại.
    Trên thực tế, mỗi cuốn sách đều có một nét đặc biệt riêng lôi cuốn người đọc. Ta thường chăm chú những loại tiểu thuyết tâm lí, xã hội.... được các tác giả có ý thức, có tư tưởng tốt đẹp xây dựng. Nhưng nếu tin tưởng một cách mù quáng, tuyệt đối ta sẽ vô tình bắt chước theo các nhân vật trong sách mà hành động phi thực tế, có khi dị lập, không tư tưởng. Những nhân vật sự kiện trong sách dù có đẹp, có hoành tráng, diễm lệ và cuốn hút đến đâu cũng đều có tính cách điển hình, lí tưởng hóa, ít nhiều phóng đại, giả tưởng. Hơn nữa, đời không phải là truyện, là tiểu thuyết.
      Mỗi vùng, miền, mỗi nơi đều có những phong tục tập quán riêng, vì thế sẽ có những định kiến thay đổi theo thời gian và không gian. Có khi cùng một điều nhưng ở nơi này thì đúng, nơi khác thì sai. Ở thời này thì phải nhưng thời khác lại trái. Thế nên, nếu chứ nhất nhất tin và áp dụng một cách máy móc có khi thành ra lỗi thời, lạc hậu. Có lẽ vì thấu lẽ đó mà Đức Khổng Tử ngày xưa chỉ truyền kiến thức cho một số đệ tử tâm đắc chứ không chịu truyền sách học lại cho người khác.
     Ngay đến cả sách khoa học phần lớn khách quan, ghi chép lại những ý tưởng của những nhà bác học đại tài, ta cũng phải biết nghi vấn, đặt ra câu hỏi tìm hoặc hiểu, đối chiếu với sự vật để có thể hiểu sâu xa và rõ ràng từng vấn đề để tránh được những sự lầm lỗi tai hại. Ta cứ tin bằng lời mà không chịu tìm hiểu có đúng sự thật hay không thì chẳng khác nào gặp đồ ngon mà cứ nuốt bừa, đã không biết được mùi vị có khi còn bị ảnh hưởng đến sức khỏe.
    Vì vậy, khi ta đọc sách dù sách có hay đến mấy mà cứ  tin mù quáng, xa vời thực tế, lắm khi sẽ trở thành kẻ luôn bị phụ thuộc vào sách vở, chẳng có chính kiến riêng thì thà rằng chả có sách còn hơn. Thế nên, chúng ta những người đọc sách, để có thể lĩnh hội tất cả những kiến thức của nhân loại thì cần phải có những phương pháp đọc sách đúng đắn, chọn lọc kĩ càng, phù hợp với lứa tuổi và trình độ học vấn.
  Đọc sách thận trọng là đúng, nhưng không phải vì quá thận trọng mà đâm ra nợ sách. Hoàng Đình Kiên đã nói "kẽ sỹ phu ba ngày không xem sách thì soi gương mặt mũi đáng ghét nói chuyện lạt bõ khó nghe". Cũng là vì lẽ đó. Một quyển sách để trên mặt ta là hình ảnh của một cái gì đó cao đẹp nhất. Đấy là tất cả công trình, là thành quả lao động miệt mài của bao người viết, bao khó nhọc của thợ nhà in đêm ngày chăm chút từng chữ. Nhìn sách và được thưởng thức những cái hay của sách là ta đã học được sự cần lao khả kính của con người. Đứng trước một tủ sách hay là một thư viện mới mênh mông là sách, ta nghe được tiếng thì thầm to nhỏ của nghìn đời. Dù bao thế hệ đã trôi qua, sông núi, đất trời và cả con người cũng thay đổi, nhưng sách vẫn còn đó, với những giá trị lâu bền.
     Như nhà văn Hoàng Đạo đã từng viết : "sách để đấy tự bao giờ,, mười năm, hai mươi năm, rồi nhưng không bao giờ tỏ ý vội vàng bực tức. Ai muốn biết, muốn hiểu thì đem ra mà đọc sách sẽ diễn lại ngay, giảng lại một lần nữa những tư tưởng của tác giả. Ngày tháng qua nhưng sách vẫn còn đây, mười lăm năm sau có người nhớ đến sẽ lại vang giọng thơ Lí Bạch hay của Verlaine, sống lại những mẫu tư tưởng của cha Mare Aulele hay Mạc Tử (con đường sự thật)".
    Thật là một sự nhẫn nại vô cùng! Người đọc sách phải học được cái nhẫn lại quý báu ấy của sách để tìm tòi, nghiên cứu, có như thế mới hiểu được cái hay cái đẹp trong sách, tiếp thu tối ưu các kiến thức mà ông cha ta đã truyền lại. Lâm Ngữ Đường đã nói: "đọc sách hay và tìm tòi nguồn vui trong sách vở bao giờ cũng được coi là học thức ở đời".
    Không phải ai cũng hiểu được những giá trị của sách. Lại có những kẻ khinh sách hoàn toàn, với họ, sách là gì? Chỉ là một vật chứa toàn lí thuyết nhàm chán mà thôi. Cách nghĩ như thế là hoàn toàn sai lệch, ắt hẳn rằng những con người ấy sẽ không bao giờ làm nên được việc gì lớn được. Lí thuyết Khổng- Mạnh- ngày nay là điều mà đến ngàn đời con người cũng chưa đạt thấu gì hết. Vì trong ấy ngoài những con chữ ra còn biết bao kinh nghiệm thực tế ở đời.
    Vậy để có thể tiếp thu hiệu quả những kiến thức có trong sách ta cần phải đọc sách này như thế nào? Có hai cách đọc sách: nghiền ngẫm và ngấu nghiến. Nếu chỉ biết ngấu nghiến thì đọc sách cũng chỉ bằng thừa. Biết nghiền, ngẫm, suy nghĩ cân nhắc cái hay, cái dở, cái phải, cái trái trong sách thì thật đáng khuyến khích; bên cạnh đó, ta còn phải biết cách phát triển cơ sở ở sách.
    Sách là kinh nghiệm ở những diều đã qua. Nếu biết áp dụng những kinh nghiệm quý giá ấy vào đời sống, vào việc học tập hàng ngày, tạo thêm những kinh nghiệm mới thì cái thú vui của việc đọc sách sẽ ngày càng tăng mà con người cũng thêm phần tiến bộ.
     Maxim Gorki đã từng nói "sách mở ra cho ta một chân trời mới". Sách là mọt vật quý và rất cần thiết cho sự mở mang trí óc của con người. Vì thế mỗi chúng ta phải biết phân tích, phê phán, đối chiếu thì mới hiểu và lĩnh hội được những giá trị thật sự của sách, không nên quá mức mù quáng vào sách cũng như không được lỗ mãng mà khinh sách. Ta có thể mượn lời của Trung Dung làm châm ngôn cho việc đọc sách: "học cho rành, hỏi cho kĩ, nghĩ cho cẩn thận, phân biệt rõ ràng, làm cho hết sức".

       Bài làm tham khảo

     Nguyễn Thi là nhà văn quân đội đã hi sinh tại mặt trận Sài Gòn năm 1968. “Truyện và kí” xuất bản năm 1960 là tuyển tập của Nguyễn Thi, trong đó có truyện ngắn “Những đứa con trong gia đình” in trong tuyển tập “Truyện và kí” xuất bản năm 1960 là tác phẩm này tiêu biểu cho tài năng nghệ thuật của Nguyễn Thi. Bên cạnh những nhân vật được xây dựng thành công như má Tư Năng, chú Năm, chị Chiến, còn có nhân vật Việt là một nhân vật tiêu biểu cho thế hệ trẻ miền Nam, gắn bó với gia đình, quê hương, dũng cảm chiến đấu, sẵn sàng hi sinh vì tổ quốc.

     Ấn tượng của độc giả về nhân vật Việt sau khi đọc tác phẩm không chỉ là một chiến sĩ kiên cường dũng cảm trên mặt trận mà còn là một chàng thanh niên có tính cách hồn nhiên vô tư như bao chàng trai khác.

     Qua hồi ức của Việt khi còn ở nhà Việt là một chàng trai hồn nhiên trong trẻo. Khi chị Chiến doạ “thù cha chưa trả mà bỏ về thì chú chặt đầu” thì “Việt lăn kềnh ra ván cười khì khì”. Khi chị Chiến trao đổi bàn tính sắp xếp chuyện nhà thì Việt vẫn vô tư “chụp một con đom đóm úp vào trong lòng tay”. Hay khi chị Chiến trao đổi việc nhà thì Việt vừa khen thầm chị Chiến “chị nói nghe thniệt gọn” vừa “ngủ quên lúc nào không biết”. Khi ở chiến trường, đã trở thành một chiến sĩ dũng cảm rồi vẫn giữ bên mình cái ná thun bắn chim hồi nhỏ. Bị thương nằm một mình giữa rừng không sợ chết mà chỉ sợ ma và bóng đêm. Khắc hoạ nét tính cách hồn nhiên này của Việt tác giả muốn nhấn mạnh rằng Việt là một chiến sĩ dũng cảm anh hùng nhưng vẫn là một con người của đời thường như bao người trai trẻ khác.

      Tuy sống hồn nhiên vô tư nhưng Việt không vô tâm với những người xung quanh. Việt luôn yêu thương cha mẹ chị em trong gia đình và người thân cũng như đồng đội xung quanh. Trong kí ức của Việt luôn in đậm hình ảnh của má. Trong cơn chập chờn tỉnh thức khi bị thương nằm một mình giữa rừng hình ảnh đầu tiên hiện về là hình ảnh người má thân yêu. “Việt tỉnh dậy lần thứ tư trong đầu còn thoáng hình ảnh người mẹ” và “Việt ước gì bây giờ được gặp má”. Khi hai chị em cùng sắp xếp việc nhà cũng là lúc “cả hai chị em cùng nhớ đến má” và lo đưa bàn thờ của má gửi sang nhà chú năm trước khi đi đánh giặc.

       Đối với chị Chiến, Việt dành cho chị một tình thương sâu đậm. Việt đã coi chị như người mẹ, vâng lời sắp đặt việc nhà của chị. Tình thương chị Chiến được thể hiện rõ nhất khi hai vhị em khiêng bàn thờ má sang nhà chú năm “nghe tiếng chân chị Việt thấy lòng thương lạ”, “lần đầu tiên Việt muốn thấy lòng mình rõ như thế”.

      Đối với những người thân yêu như chú năm, anh Tám và những người đồng đội khác thì Việt vừa yêu thương vừa gắn bó tin cậy. Khi bị thương nằm giữa rừng Việt vừa nghĩ đến má vừa nhớ đến anh Tám “Việt muốn chạy thật nhanh” để gặp lại anh Tám níu chặt lấy anh mà khóc”. Việt hồn nhiên vô tư trong cuộc sống nhưng lại rất giàu lòng yêu thương gắn bó vơói mọi người, đó là một nét tính cách nổi bật ở nhân vật Việt.

       Nhà văn Nguyễn Thi tập trung khắc hoạ nét tính cách nổi bật của nhân vật Việt là tính cách của một con người dũng cảm kiên cường.

Khi còn ở nhà “ý nghĩ đi bộ đội luôn thôi thúc Việt” đến nỗi “Việt đi đâu chị Chiến cũng dòm chừng coi Việt có bọc quần áo theo không” vì sợ Việt trốn nhà đi bộ đội. Mặc cho chị Chiến can ngăn Việt vẫn không nhường chị đi bộ đội trước Việt vẫn giành chị để được đi. May nhờ chú năm xin cho cả hai đi bộ đội thì mọi việc mới ổn.

     Những ngày ở chiến trường Việt luôn tỏ ra là một chiến sĩ dũng cảm kiên cường trong một trận đánh ác liệt sau khi tiêu diệt được một xe bọc thép đầy Mĩ Việt bị thương nặng kiệt sức nằm giữa rừng vẫn ở trong tư thế chiến đấu “Việt vẫn còn đây nguyên tại vị trí này, đạn đã lên nòng ngón cái còn lại sẵn sàng nổ súng”. Không chỉ ở tư thế chiến đấu mà Việt còn kiên cường hơn thế tự lết thân mình về phía mặt trận “Việt đã bò đi được một đoạn cây súng đẩy đi trước, hai cùi tay lôi người theo chính trận đánh đang gọi Việt đến”.

       Việt mang nặng thù nhà nợ nước nên tinh thần chiến đấu luôn thôi thúc Việt và Việt đã chiến đấu đúng  nghĩa của một người anh hùng. Việt là hình ảnh của một người thanh niên thời đại mới có khí phách kiên cường bất khuất.

       Với kết cấu tác phẩm theo lối đồng hiện, với nghệ thuật xây dựng tính cách nhân vật đa dạng độc đáo và ngôn ngữ đời thường giàu chất nam bộ, nhà văn đã xây dựng được nhân vật Việt một cách sinh động. Nhân vật Việt là mẫu người anh hùng của nhân dân nam bộ thời đánh Mĩ. Họ vừa mang nặng mối thù chung và mối thù riêng đã ra đi chiến đấu  đến hơi thở cuối cùng cho sự nghiệp giải phóng đất nước.

Tham khảo bạn nhé!
 
1. Mở bài
         Đọc “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành viết vào năm 1965, rút từ tập “Trên quê hương anh hùng Điện Ngọc”, điều đó để lại ấn tượng sâu đậm cho độc giả chúng ta không chỉ là những nhân vật như cụ Mết, Tnú, Dít, Mai, những con người Tây Nguyên bất khuất kiên trung thủy chung với Cách mạng, mà còn là hình tượng Cây xà nu - một hình tượng độc đáo bao trùm toàn bộ tác phẩm. Chính hình tượng cây xà nu đã tạo nên vẻ đẹp hùng tráng, chất sử thi, lãng mạn cho câu chuyện về làng Xôman bất khuất kiên cường. Đọc tác phẩm này điều mà người đọc nhận ra trước tiên là hình tượng cây xà nu đã trở thành một hình tượng chủ đạo xuyên suốt tác phẩm gắn bó với cuộc sống và mọi sinh hoạt của dân Xôman.
 
2. Thân bài
        Trong bài viết “Về truyện ngắn "Rừng xà nu”, tác giả Nguyên Ngọc (bút danh là Nguyễn Trung Thành” đã tâm sự: “Ngay từ năm 1962, trên đường vào miền Nam công tác, đến tỉnh Thừa Thiên, giáp Lào, tôi được chứng kiến những rừng xà nu bát ngát xanh tít tận chân trời. Đấy là những cây họ thông, hùng vĩ và cao thượng, Mai dại và trong sạch. Mỗi cây cao vút vạm vớ nhựa ưá ra, tán lá vừa thanh nhã vừa rắn rỏi”. Những cây xà nu có phẩm chất đặc biệt ấy đã gây ấn tượng mạnh mẽ và khơi nguồn cảm hứng cho tác giả ba năm sau (1965) tạo dựng lên hình tượng cây xà nu đặc sắc này.
 
        Hình tượng cây xà nu được tác giả miêu tả từ nhiều góc độ và đưa lại hiệu quả thẩm mỹ đặc biệt. Trong truyện ngắn này, nhà văn không chỉ mở đầu và kết thúc truyện bằng hình ảnh rừng xà nu bát ngát đến chân trời, mà đã gần 20 lần nói đến “Rừng xà nu”. “Cây xà nu”, “nhựa xà nu”, “lửa xà nu”… Chất sử thi của thiên truyện sẽ không trở thành giọng điệu chính của tác phẩm, nếu thiếu đi hình tượng cây xà nu được khai thác từ nhiều góc độ, được lặp đi lặp lại nhiều lần đến như vậy, nhất là “các đồi xà nu – 4 lần”; “Rừng xà nu – 5 lần”. Thủ pháp điệp trùng khi mô tả cây xà nu đó, vừa làm nền cho toàn bộ diễn biến của câu chuyện, vừa gây ấn tượng sâu sắc cho người đọc về cây xà nu. Nhưng xà nu không chỉ có mặt trong đoạn mở đầu và đoạn kết, mà nó còn hiện diện trong suốt câu chuyện về Tnú và làng Xôman của anh. Xà nu gắn bó với cuộc sống sinh hoạt hàng ngày như đã từ ngàn đời nay thân thuộc với dân làng: ngọn lửa xà nu nấu ăn trong mỗi bếp, đuốc xà nu soi sáng đường rừng đêm, lửa xà nu cháy bập bùng trong nhà ưng tập trung cả dân làng. Khói xà nu đen nhẻm thân hình lũ trẻ; khói xà nu còn làm tấm bảng đen cho anh Quyết dạy Tnú, Mai học chữ cụ Hồ. Xà nu còn tham dự vào những sự kiên quan trọng của cuộc sống làng Xôman: ngọn đuốc xà nu cháy sáng trong tay cụ Mết dẫn cả dân làng đi vào rừng sâu lấy giáo mác đã giấu kỹ về chuẩn bị cho cuộc nổi dậy. Đêm đêm cả dân làng thức mài vũ khi dưới ánh đuốc xà nu. Giặc đốt hai bàn tay Tnú bằng giẻ tẩm nhựa xà nu, lửa xà nu đốt lên lòng căm thù trong lòng người dân Xôman. Rồi ngọn lửa đuốc xà nu soi sáng rực cả làng cái đêm khởi nghĩa; soi rõ xác 10 tên lính nằm ngổn ngang quanh đống lửa … Hình tượng cây xà nu qua ngòi bút Nguyễn Trung Thành đã trở thành một nhân chứng về tội ác của chiến tranh hủy diệt; là người chứng kiến cho sự giác ngộ, hy sinh thầm lặng và sự quất khởi của người dân Xôman. - Mở đầu tác phẩm, tác giả đã vẽ ra trước mắt người đọc một bức tranh toàn cảnh về nỗi đau thương đội bom đạn giặc Mỹ gây ra. Tác giả đã đặt ngay cây Xà nu vào bối cảnh khốc liệt của chiến tranh “ Làng nằm trong tầm đại bác của giặc…”. Cây Xà nu vừa là người chứng kiến sự tàn khốc của chiến tranh, vừa là đối tượng hủy diệt của bom đạn kẻ thủ “Cả rừng xà nu hàng vạn cây, không cây nào bị thương. Có những cây bị chặt đứt ngang thân mình, đổ ào như một cơn bão”. Ở một chỗ khác, tác giả tả kỹ hơn “nơi chỗ vết thương nhựa ứa ra tràn trề thơm ngào ngạt long lanh nắng hè gay gắt, rồi dần dần bầm lại đen và đặc lại quện thành cục máu lớn”. Hình ảnh đó gợi lên nỗi đau thương mất mát, lòng căm thù, kết tụ ý chí phản kháng.
 
         Hình tượng Cây xà nu còn là hình ảnh tượng trưng cho cuộc sống và phẩm chất người dân Xôman nói riêng, Tây Nguyên nói chung: như giàu khát vọng tự do, giải phóng, phẩm chất anh hùng, sức sống mãnh liệt của các thế hệ nối tiếp nhau.. Chính vì hình ảnh Cây xà nu mang ý nghĩa tượng trưng, nên sự miêu tả loài cây này, luôn luôn được tác giả đặt trong sự đối chiếu với con người, gợi ra những liên tưởng về đời sống và số phận cùng phẩm chất của họ. Cây xà nu rất ham ánh sáng và khí trời: “nó phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng”. Cũng như Tnú, như dân làng Xôman yêu tự do, khát khao ánh sáng. Bất chấp sự hủy diệt tàn khốc của bom đạn kẻ thù, cây xà nu vẫn vươn lên với một sức sống mãnh liệt không gì tiêu diệt, tàn phá nổi “Bên cạnh một cây Xà nu mới ngã gục, đã có 4, 5 cây con mọc lên ngọn xanh rờn hình nhọn như mũi tên lao thẳng lên bầu trời”, cũng như các thế hệ làng Xôman, lớp này kế tiếp lớp khác đứng lên, tiếp tục cuộc chiến đấu: “Tuốt gươm không chịu xuống quỳ Tuổi xanh chẳng tiếc sá chi bạc đầu Lớp cha trước, lớp con sau Đã thành đồng chí chung câu quân hành” (Tố Hữu) Anh Quyết hy sinh thì có Tnú, Mai. Mai ngã xuống giữa tuổi thanh xuân tràn đầy nhựa sống như Cây xà nu bị chặt đứt ngay giữa thân mình, thì Dít đã lớn lên, và nhanh chóng đến không ngờ trở thành Bí thư chi bộ, chính trị viên xã đội. Rồi những bé Heng, thế hệ tiếp theo của Dít cũng đang lớn lên tiếp bước đàn anh. Chính cụ Mết cũng đã khẳng định được cái sức sống bất tử ấy như một chân lí giản dị: “Không có cây gì mạnh bằng cây xà nu đất ta, cây mẹ ngã, cây con mọc lên. Đố nó giết hết rừng xà nu này”.
 
         Nhưng ở rừng xà nu còn xuất hiện những cây khác vững chãi, không chịu khuất phục trước giông bão, đạn bom của kẻ thù “ưỡn tấm ngực lớn của mình che chở cho xóm làng”. Phải chăng đó là hình ảnh cụ Mết - hiện thân của tinh thần quật khởi, người đã nuôi ngọn lửa khát vọng tự do, gắn bó với Cách mạng? “Có những Cây xà nu cành lá xum xuê như những con chim đã đủ lông mao, long vũ, đạn đại bác không gíêt nổi chúng. Những vết thương của chúng chóng lành như trên một cơ thể của chúng chóng lành như trên một cơ thể cường tráng”. Tất cả nối tiếp nhau tạo thành một đội ngũ trùng trùng điệp điệp như rừng xà nu nối tiếp nhau chạy đến chân trời. Thủ pháp nghệ thuật so sánh, đối chiếu như một ẩn dụ trên đây trong khi mô tả Cây xà nu, đã tạo nên sự chuyển hóa, hòa hợp giữa hình tượng thiên nhiên và con người, tạo nên một bản hợp xướng đầy chất thơ hào hùng tráng lệ về sức sống bất diệt và cuộc chiến đấu bất khuất kiên trung của nhân dân Tây Nguyên giành tự do.
 
3. Kết luận
       Tóm lại, hình tượng xà nu là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo của Nguyễn Trung Thành. Nó được dùng như một ẩn dụ gợi cho người đọc nghĩ đến con người Tây Nguyên yêu tự do, dồi dào sức sống, bất khuất kiên trung, thủy chung với Cách mạng. Như thế là hình tượng Cây xà nu đã được tác giả đưa lại cho biết bao ý nghĩa mới mẻ giàu tính chất thẩm mỹ và ý nghĩa nhân sinh, trở thành linh hồn tác phẩm.Vì vậy, tác giả đã đặt cho truyện của mình cái tên thật có ý nghĩa: “Rừng xà nu”.

"Chinh phụ ngâm" ra đời vào nửa đầu thế kỉ XVIII với nguyên tác bằng Hán văn của Đặng Trần Côn, liền sau đó được Hồng Hà nữ sĩ Đoàn Thị Điểm diễn nôm (dịch thành quốc ngữ). Kể từ khi được Đoàn Thị Điểm diễn nnoomtacs phẩm đã nhanh chóng đi vào lòng mọi tầng lớp quần chúng.

Trải qua hơn hai thế kỉ rưỡi cho đến nay, Chinh Phụ Ngâm luôn giữ nguyên giá trị của một viên ngọc văn chương sáng ngời, một sản phẩm đáng tự hào của xứ sở vốn "nổi tiếng thi thư"(2)

Nguyên tác Chinh Phụ Ngâm bằng Hán văn của Đặng Trần Côn là một tác phẩm văn chương đặc sắc. Không những giới nho sĩ Việt Nam mà cả các bậc văn nhân Trung Hoa, đều yêu thích và khâm phục tác phẩm này. Bằng văn tài xuất sắc, Đặng Trần Côn sử dụng thể thơ tự do như "cổ phong" trong "Nhạc phủ" hoặc thể"từ" mà Khuất Nguyên và Lí Bạch từng sử dụng, để viết nên một tác phẩm trữ tình hiếm có, mô tả tâm sự sâu xa của một thiếu phụ vắng chồng.

Văn chương trong Chinh Phụ Ngâm vô cùng diễm lệ, chứa chan tình cảm, uyển chuyển và đầy nhạc điệu. Trong số thi phẩm Hán văn của nền văn học nước ta, hiếm có tác phẩm sánh ngang được với Chinh Phụ Ngâm .

Với Chinh Phụ Ngâm bằng quốc ngữ, xưa nay nhiều bậc thức giả uyên bác đã phân tích và đánh giá về nhiều phương diện. Vậy mà ngày nay những khám phá mới mẻ và sâu sắc hơn vẫn tiếp tục ra đời. Điều đó chứng tỏ Chinh Phụ Ngâm súc tích biết chừng nào về giá trị nội dung lẫn giá trị nghệ thuật.

 2. Phân tích đoạn thơ (1-8)
         Đặng Trần Côn là tác giả sống vào nửa đầu thế kỉ XVIII, tài nghệ văn chương của ông lừng thiên hạ vời nhiều tác phẩm nổi tiếng, một trong số ấy có “ Chinh phụ ngâm”. Tác phẩm “ Chinh phụ ngâm” thuộc thể loại ngâm khúc, có giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc. Đoạn trích “ TCLLCNCP” được trích trong tác phẩm đã thể hiện nỗi nhớ mong người chồng chinh chiến cùng với khát khao hạnh phúc của ngưởi chinh phụ. Đặc biệt qua tám câu thơ đầu của đoạn trích, người đọc dễ dàng cảm nhận được tình cảnh trống vắng và tâm trạng của nhân vật trữ tình.

          Mở đầu đoạn trích, tác giả đã miêu tả tâm trạng của người chinh phụ, thông qua những hành động:
                    “ Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen”
          Hành động buông rèm rồi cuốn lên nhiều lần đó là hành động lặp đi, lặp lại không có mục đích rõ ràng, thề hiện một tâm trạng tù túng, nóng ruột. Cảm giác vừa nhớ nhung da diết, vừa lo lắng sốt ruột cho sự an nguy của chồng mình đang đi chinh chiến phương xa. Nỗi nhớ cùng với tâm trạng mong ngóng đợi tin của chồng  dồn nén ở người chinh phụ, tạo ra một cảm giác cô đơn buồn khổ ở nhân vật trữ tình. Chẳng những thế, càng mong ngóng chờ đợi thì kết quả lại chẳng được gì
                   “ Ngoài rèm thước chẳng mách tin”
          “ Thước” là loài chim báo tin lành, báo tin người đi xa đã trở về. Thế mà ngay lúc này, con chim Thước lại im bặt, làm cho nỗi nhớ, nỗi khắc khoải mong chờ trong lòng người chinh phụ lại tăng lên gấp bội. Chim thước chẳng mách tin, người chông yêu thương vẫn chưa trở về, nỗi đau đớn âm thầm nhưng quá lớn ấy khiến nàng khao khát có sự đồng cảm. Nhưng trong khung cảnh đau buồn này thì chỉ có ngọn đèn leo lét làm bạn với nàng.
                   “ Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?”
          Tâm trạng quá cô đơn đã làm cho nàng phải thốt lên câu hỏi: Liệu ngọn đèn dầu mờ ảo ấy có thấu chăng nỗi lòng của nàng, có chiếu sáng được đến tâm can đang mong nhớ chồng của nàng, Liệu ngọn đèn có thấu hiểu được sức nặng của nỗi cô đơn, của sự nhung nhớ lại dồn cả lên nàng .Câu hỏi tu từ như là tâm trạng của người chinh phụ, câu hỏi nhưng không có câu trả lời, nhân vật trữ tình hỏi ngọn đèn-một vật vô tri vô giác- nhưng dường như đang muốn được bày tỏ nỗi lòng của mình.Đó chính là lời than thở, hi vọng trong nàng, nỗi khắc khoải đợi chờ đã trở nên day dứt không yên.
          Qua tám câu thơ đầu, người đọc đã cảm nhận được những  tâm trạng của  người chinh phụ. Khung cảnh quạnh hiu, trống vắng cùng với những động từ miêu tả hành động để thể hiện tâm trạng, điệp ngữ bắc cầu đã khắc họa sự ưu tư, phiền muộn và cô đơn của nhân vật trữ tình khi nhớ về người chồng chinh chiến của mình.