Luỹ tre xanh từ ngàn đời nay đã trở thành cảnh sắc thân mật của làng quê
Việt Nam. Nhà thơ Nguyễn Duy có bài thơ Tre Việt Nam nổi tiếng. Hình
ảnh cây tre đã trở thành một biểu tượng cho những đức tính tốt đẹp của
nhân dân ta, cho sức sống mãnh liệt của dân tộc ta trên mọi chặng đường
lịch sử.
Mở đầu là ba dòng thơ, với giọng điệu kể chuyện đã
gợi người đọc liên tưởng về truyền thống người anh hùng làng Gióng nhổ
tre làm vũ khí đánh giặc Ân. Câu thơ chỉ gợi mà để lại nhiều dư vị:
Tre xanh xanh tự bao giờ?
Chuyện ngày xưa đã có bờ tre xanh
Hai câu lục bát mở đầu đã tạo thành ba dòng thơ,
câu lục được ngắt ra làm đôi để gây sự chú ý. Một từ “xanh” xuất hiện ba
lần, lúc đứng ở “đầu”, lúc đứng ở “cuối” dòng. Phải chăng đó là sự biến
hoá nhuần nhị, nhiệm màu nhưng vẫn không mất đi màu xanh “bất diệt” của
tre từ ngàn đời nay.
Các câu hỏi tu từ nối tiếp nhau trong các dòng thơ:
Xanh tự bao giờ?
... Mà sao lên luỹ lên thành tre ơi?
... Cho dù đất sỏi đất vôi bạc màu?
thể hiện sự ngạc nhiên trước một hiện tượng kì lạ:
không biết tự bao giờ, người Việt Nam nào sinh ra, lớn lên đều thấy đã
có tre, và các câu chuyện dân gian đời từ xưa tới nay đã có bờ tre xanh.
Điều diệu kì hơn, cây tre nhỏ bé gầy guộc, mỏng manh