1. Mở bài
- Giới thiệu về vai trò của bộ phân văn học dân gian
- Khẳng định tục ngữ là một thể loại quen thuộc và có nhiều giá trị
- Nội dung của tục ngữ thường là sự đúc rút những kinh nghiệm trong đời sống và lao động
- Dẫn câu tục ngữ: Ăn cây nào, rào cây ấy"
2. Thân bài
* Giải thích
- Nghĩa đen: Ăn quả của cây nào thì phải có trách nhiệm chăm sóc và bảo vệ cây ấy
- Nghĩa bóng: Khi ta được hưởng lợi ích, thành quả từ nơi nào thì phải có bổn phận, trách nhiệm với nơi đó
* Bình luận
- Khẳng đinh câu tục ngữ đúng nhưng chưa đầy đủ ý nghĩa
+ Chứng minh câu tục ngữ đúng:
. Con người phải có trách nhiệm và phải biết đóng góp công sức xây dựng và bảo vệ nơi đã và đang tạo ra lợi ích hàng ngày cho họ. Đây là mối quan hệ hợp lí.
. Không thể có trường hợp chỉ biết hưởng thụ mà thơ ơ vô trách nhiệm với nơi tạo ra lợi ích cho mình
+ Chứng mình câu tục ngữ chưa đầy đủ ý nghĩa
. Quan điểm ăn cây nào rào cây ấy, chỉ phù hợp trong một phạm vi nhỏ, với những hoàn cảnh cụ thể, còn trong mối quan hệ xã hội mở rộng, đa dạng thì chưa phù hợp.
. Con người cần phải có trách nhiệm với nơi tạo ra lợi ích cho mình là hoàn toàn đúng nhưng như thế chưa đủ. Mỗi người còn cần phải có trách nhiệm, xây dựng và bảo vệ ợi ích chung, vì tập thể, vì công đồng.
. Nếu ai cũng chỉ bó hẹp trách nhiệm đi liền với lợi ích thì sẽ dễ dẫn đến tình trạng thờ ơ, vô trách nhiệm, thái độ "cha chung không ai khóc"
* Mở rộng
- Con người không chỉ cần có trách nhiệm với bản thân, gia đình, cơ quan, đơn vị công tác mà còn cần có trách nhiệm với quê hương, đất nước
- Phải có tinh thần hi sinh vì cộng đồng với thái độ "mình vì mọi người" và rồi sẽ đến lượt "mọi người vì mình"
3. KB
- Khẳng đinh câu tục ngữ mặc dù chưa hoàn toàn đúng nhưng nó cũng có tác dụng nhắc nhở con người sống có trách nhiệm hơn
- Tuy nhiên bên cạnh đó chúng ta cũng cần có cách hiểu linh hoạt cho phù hợp với tình hình mới