Chúng ta có thể phân biệt thành ngữ và tục ngữ dựa trên một số nội dung sau:
- Thành ngữ: Là đoạn, câu, cụm từ sẵn có sẵn,
tương đối
cố đinh, bền
vững, không nhằm diễn
trọn một
ý, một nhận
xét như tục ngữ,
mà nhằm thể hiện một
quan niệm dưới
một hình thức
sinh động, hấp dẫn. VD: Mẹ tròn con vuông; Vui như mở cờ trong bụng;
Vắng như
chùa Bà Đanh...
Dù ngắn
hay dài, xét về nội dung ý nghĩa hay hình thức ngữ
pháp, thành ngữ cũng chỉ tương đương như từ, nhưng là từ đã được tô điểm và nhấn mạnh
nghĩa bằng
sự diễn đạt sinh động, có nghệ thuật vì vậy
khi dùng thành ngữ không cần
thêm các Phó từ chỉ mức độ...
- Tục
ngữ: Một
thể loại văn học dân gian mà chức năng chủ yếu là để đúc kết
kinh nghiệm, tri thức dưới hình thức những
câu nói ngắn gọn,
súc tích, giàu vần điệu, hình ảnh.
Ví dụ: Tre già măng mọc; Nói ngọt lọt tận xương,
...
Về nội dung tục
ngữ là kho tri thức và kinh nghiệm vô cùng phong phú.
Về cấu trúc ngôn từ, tục ngữ chủ yếu được làm theo hình thức những câu ngắn
có vần hoạc
không vần. Có những
câu tục ngữ
dài, gồm hai, ba vế. Tuy nhiên dù ngắn hay dài thì mỗi đơn vị tục ngữ cũng đều được gọi là "câu" chứ không gọi "bài". Có một bộ phận
nhập nhằng
giữa ranh giới Tục ngữ và Ca dao...