Phân
tích các nét khác nhau trong tư tưởng nhân đạo của Kim Lân và Tô Hoài
được thể hiện qua hai tác phẩm Vợ nhặt và Vợ chồng A Phủ.
Câu 1
a. Nhận xét hình tượng cây xà nu: (0,5 điểm)
-
Sử dụng hình ảnh so sánh, nhân hóa ( những cục nhựa bầm đen như những
cục máu lớn , rừng ưỡn tấm ngực lớn che chở cho dân làng . . . .
- Nghệ thuật trùng điệp (mở đầu và kết thúc bằng hình ảnh rừng xà nu)
b. Nêu ý nghĩa hình tượng (0,5 điểm)
- Tượng trưng cho số phận đau thương và phẩm chất kiên cường bất khuất của nhân dân Tây Nguyên trong chiến tranh.
- Tạo chất sử thi, cảm hứng lãng mạn và màu sắc Tây Nguyên cho tác phẩm
Câu 2
1. Giới thiệu vấn đề, trích dẫn ý kiến . .. (0,5 điểm)
2. a. Giải thích: (0,75 điểm)
- Gói tiền: Lượng vật chất có giá trị lớn
->Có
thể nhặt được gói tiền: Con người có thể bất ngờ có một lượng vật chất
lớn mà không cần phải mất nhiều công sức tìm kiếm, tích lũy.
- Văn hóa: Trình độ học vấn, vốn tri thức, hiểu biết của con người hiện qua lối sống, công việc, cách ứng sử . . .
-> Không ai đánh rơi gói văn hóa cho ta nhặt nghĩa là vốn văn hóa không tự đến một cách ngẫu nhiên tình cờ
=> Câu nói đề cao vai trò chủ động của con người tron việc trau dồi, tích lũy vốn văn hóa cho mình.
b. Khẳng định đúng đắn của câu nói: (0,75 điểm)
- Tiền là một đại dương vật chất, do con người quản lý, nên nếu bất cần họ có thể đánh rơi và người khác có thể nhặt được.
-
Văn hóa thuộc về phương diện tinh thần, nó không tồn tại cụ thể ở dạng
vật chất nên con người không thể đánh rơi và cũng không thể tự nhiên mà
nhặt được nó có được coi là sự học hỏi, tìm tòi, tích lũy, rèn luyện của
con người trong suốt quá trình sống của mình.
c. Mở rộng - Rút ra bài học nhận thức và hành động: (1 điểm)
-
Văn hóa không chỉ thể hiện ở bằng cấp, trình độ học vấn mà nó thể hiện
trong mọi hành động, ứng sử của con người trong cuộc sống
- Văn hóa là một trong những tiêu chí đánh giá giá trị cảu một con người trong xã hội
-
Để trở thành người có văn hóa, chúng ta phải học hỏi từ cuộc sống, từ
sách vở và trau dồi rèn luyện trong sinh hoạt, ứng sử hàng ngày . . .
Câu3a
1. Chiều tối
là bài thơ tiêu biểu trong tập Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh. Bài
thơ đã thể hiện rõ vẻ đẹp của người chiến sĩ công sản trên đường đày ải.
(0,5 điểm)
2. a. Một tâm hồn nghệ sĩ nhạy cảm trước
thiên nhiên, luôn giữ vững phong thái ung dung dù phải trải qua cảnh đầy
ải đầy đau khổ (phân tích bức tranh tả cảnh thiên nhiên và tâm thế của
nhân vật trữ tình được thể hiện trong hai câu đầu). (1,75 điểm)
b.
Một tấm lòng tha thiết hướng về cuộc sống của nhân dân, hướng về tương
lai tươi sáng (qua bức tranh miêu tả cuộc sống của người lao động và
hình ảnh "lò than rực hồng") . (1,75 điểm)
3. Thông qua
việc miêu tả bức tranh chiều tối ở miền sơn cước, bài thơ đã làm nổi
bật vẻ đẹp tâm hồn của nhà thơ, chiến sĩ Hồ Chí Minh - một con người có
tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống thiết tha, luôn giữ vững phong thái
ung dung, tư thế hiên ngang bất khuất, dù trong hoàn cảnh nào cũng vững
tin vào cuộc sống và tương lai . .. (1 điểm)
Câu 3b
1. Kim Lân và Tô Hoài
là những cây bút truyện ngắn nổi tiếng trong nền văn xuôi Việt Nam hiện
đại. Vợ nhặt và Vợ chồng A Phủ hai truyện ngắn có giá trị nhân đạo sâu
sắc nhưng tư tưởng nhân đạo của mỗi nhà văn trong từng tác phẩm vẫn có
những nét riêng (0,5 điểm)
2. Đều thể hiện sự cảm thông
sâu sắc trước số phận của người nông dân trong xã hội cũ, đều tố cáo,
lên án tội ác của các thế lực tàn bạo đã gây ra bi kịch cho con người và
sự trân trọng vẻ đẹp cảu người lao động nhưng:
a. Ở truyện ngắn Vợ nhặt
-
Đặt nhân vật vào tình huống đặc biệt, tác giả bày tỏ sực cảm thương
trước số phận bi thảm của người nông dân bị nạn đói dồn đẩy đến bước
đường cùng, giá trị con người trở nên rẻ mạt (HS phân tích quang cảnh
xóm ngụ cư ngày đói, hình ảnh người đàn bà vợ nhặt . .. )(0,75 điểm)
- Tối cáo tội ác của bọn thực dân, phát xít (0,25 điểm)
-
Phát hiện và ngợi ca khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc, tình cảm cưu
mang đm bọc lẫn nhau giữa những người cùng chung cảnh ngộ và niềm tin
hướng tới tương lai của họ (hành động táo tợn, liều lĩnh của thị; hành
động và tâm trạng của Tràng khi gặp thị, mời thị ăn và đưa thị về, suy
nghĩ của bà cụ Tứ, của dân xóm trước hạnh phúc cảu Tràng . .. ).(1 điểm)
b. Ở truyện ngắn Vợ chồng A Phủ:
-
Nhà văn cảm thông trước số phận bi thảm cảu người dân lao động vùng cao
Tây Bắc, đặc biệt là thân phận người phụ nữ dưới ách áp bức bóc lột của
bọn chúa đất phong kiến (thân phận và cảnh ngộ của Mị khi về làm dâu
nhà thống lí Pá Tra, số phận cảu A Phủ . . . ) (0,75 điểm)
- Tố cáo lên án tội ác của giai cấp phong kiến thống trị (điển hình là cha con thống lí Pá Tra)
-
Trân trọng khát vọng tự do, tinh thần đấu tranh phản kháng của quần
chúng bị áp bức (tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân, khi cắt dây
trói cứu A Phủ. . . ) (0,75 điểm)
3. Đóng góp riêng của
mỗi nhà văn đã góp phần làm phong phú, mới mẻ cho truyền thống nhân đạo
của văn học dân tộc (đặc bệt là ở cái nhìn đầy lạc quan, tin tưởng vào
tương lai), tạo nên diện mạo mới cho văn xuôi giai đoạn 1945 - 1975.
* Lưu ý:
1) Thí sinh có thể trình bày bài làm theo nhiều cách khác nhau nhưng phải đảm bảo các ý chính nêu trên.
2)
Ở mỗi ý, giám khảo chỉ cho điểm tối đa khi cách trình bày rõ ràng, mạch
lạc, không sai nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp và diễn dạt.