a. Mở bài
- Truyện
ngắn Chí Phèo của Nam Cao và Vợ nhặt của Kim Lân đều viết về tình cảnh người
nông dân trước cách mạng tháng 8/1945
-
Hai tác phẩm đều được thể hiện qua ngòi bút tài hoa, nhân đạo sâu sắc của hai
nhà văn. Cách kết thúc khác nhau giữa hai truyện chính là biểu hiện phong phú của
tính nhân đạo đó.
b. Thân bài
* So sánh kết thúc của hai truyện: Hai
truyện kết thúc khác nhau.
- Kết
thúc truyện ngắn Chí Phèo
+
Truyện ngắn Chí Phèo kết thúc bằng cách
lặp lại hình ảnh của cái lò gạch cũ đã xuất hiện lần đầu trong tác phẩm. Khi
nghe tin Chí Phèo chết, Thị Nở nhìn nhanh xuống bụng và trong óc thị thoáng hiện
ra hình ảnh cái lò gạch cũ bỏ không và vắng người qua lại.
+ Kết
thúc như vậy đầy ám ảnh, thể hiến sự bế tắc của người nông dân, đồng thời cho
thấy hiện tượng Chí Phèo vẫn tiếp tục tồn tại trong xã hội cũ.
-
Kết thúc truyện Vợ nhặt
+
Truyện Vợn nhặt kết thúc bằng hình ảnh hiện lên trong óc Tràng: đoàn người đi
phá kho thóc của Nhật cùng với lá cờ đỏ của Việt Minh bay phấp phới. Hình ảnh
này đối lập với hình ảnh về cuộc sống thê thảm của người nông dân được miêu tả ở
phần trước của thiên truyện.
+ Kết
thúc của truyện Vợ nhặt mở ra hướng giải thoát của số phận các nhân vật, chỉ ra
con đường cho người nông dân. Cách kết thúc như vậy cho thấy người nông dân khi
bị đẩy vào đói nghèo cùng quẩn thì họ sẵn sàng hướng tới cách mạng.
b. Lý giải sự khác nhau về cách kết thúc
hai truyện
- Sự
khác nhau do hoàn cảnh lịch sử và hoàn cảnh ra đời của mỗi tác phẩm cùng với
tài năng sáng tạo của nhà văn.
+
Chí Phèo được sáng tác trước Cách mạng (viết năm 1940 in năm 1941). Đó là thời
kì đen tối của xã hội Việt Nam: nhân dân phải chịu cảnh một cổ hai tròng” dưới
ách xâm lược của thực dân Pháp.
+ Vợ
nhặt viết sau Cách mạng khi quần chúng đã được giải phóng
-
Sự khác nhau do khuynh hướng văn học mà tác
giả tuân theo
+
Chí Phèo của Nam Cao thuộc khuynh hướng văn học hiện thực, chưa nhìn thấy lối
thoát của người nông dân
+ Vợ
nhặt là tác phẩm của nên văn học cách mạng từ sau 1945 – một nền văn học có khả
năng nhìn nhận và chỉ ra hướng phát triển đi tới tương lai của đời sống xã hội.
c. Kết luận
- Cách
kết thúc độc đáo của mỗi truyện ngắn đã mang lại sự thành công xuất sắc cho mỗi
tác phẩm.
- Cả
hai tác phẩm đều có vị trí xứng đáng trong nên văn học nước nhà và góp phần khẳng
định chỗ đứng của hai nhà văn.