Những nét đặc sắc về phương diện nghệ thuật của tác phẩm Hai đứa trẻ:
* Tác phẩm tiêu biểu cho phong cách truyện ngắn Thạch Lam
*
Truyện không có cốt truyện: tác phẩm không có mâu thuẫn xung đột, không
thể kể lại được. Câu truyện đưa ta về một phố huyện nghèo trước Cách
mạng tháng Tám, cùng hai đứ trẻ lặng ngắm chiều tàn, đêm tối về suy ngẫm
mơ tưởng . . .
* Hai đứa trẻ tiêu biểu cho giọng văn Thạch Lam: giọng kể thủ thỉ tâm tình với những câu văn êm đềm đầy chất thơ.
*
Thành công trong cảm nhận và phân tích tâm lý nhân vật. Đặc biệt là sự
khám phá chiều sâu tâm hồn con người với những rung cảm mong manh mơ hồ
nhất.
* Nghệ thuật tương phản được sử dụng trong tái hiện
không gian phố huyện: sự giao thoa giữa ánh sáng và bóng tối, giữa cái
động và cái tĩnh . . . sự lặp lại của nhiều hình ảnh gợi cảm giác ám ảnh
bạn đọc.
* Tác phẩm là sự giao thoa giữa bút pháp hiện thực và bút pháp lãng mạn.
Câu II (3 điểm)
Bài làm cần nêu được các ý chính sau:
* Giới thiệu khái quát về tác giả, truyện ngắn Chiếc tuyền ngoài xa.
* Giới thiệu về vấn đề bạo lực trong gia đình
đặc ra trong tác phẩm Chiếc tuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu); những
thành viên trong gia đình người dân chài đánh đạp hành hạ nhau chỉ vì
đói nghèo và bế tắc. Điều này đã đầu độc cuộc sống của họ và đặc biệt
ảnh hưởng nghiêm trọng tới những đứa trẻ.
* Câu chuyện của người dân chài
vẫn còn là vấn đề nhức nhối trong xã hội của chúng ta hôm nay (nói về
vấn đề bạo lực gia đình trong xã hội hiện nay, nguyên nhân, hậu quả,
giải pháp . . .)
* Suy nghĩ về trách nhiệm của bản thân nhằm góp phần thay đổi thực trạng trên.
Câu III (5 điểm)
Câu III.a
Bài làm cần nêu được các ý chính sau:
* Giới thiệu khái quát về nhà văn Tô Hoài và tác phẩm Truyện Tây Bắc
* Giới thiệu truyện ngắn Vợ chồng A Phủ, giải thích hàm ý lời phát biểu của nhà văn.
* Ý thơ thể hiện trong vẻ đẹp thiên nhiên Tây Bắc, thiên nhiên thơ mộng trữ tình đầy sức sống, ví dụ cảnh mùa xuân ở Hồng Ngài.
*
. . . Vẻ đẹp trong cuộc sống của người dân Tây Bắc: những phong tục tập
quán được tái hiện lên một cách chân thực, tục ăn tết, tục chơi xuân,
tục bắt vợ . . . rất độc đáo của người Mèo . . .tát cả được tái hiện qua
thế giới âm thanh, hình ảnh sắc màu, tạo nên một ấn tượng mênh mang vời
vợi vượt lên những chi tiết tủn mủn, vụn vặt, những gì cằn cỗi của đời
thường.
* Chất thơ trong vẻ đẹp con người Tây Bắc: vẻ đẹp tâm
hồn, tính cách của sức sống mãnh liệt trong những con người nơi đây
như: Mị, như A Phủ.
* Chất thơ thể hiện rõ trong ngôn ngữ, hình ảnh cảm xúc và cách thức miêu tả của nhà văn.
Câu III.b
* Giới thiệu khái quát về nhà văn Nguyễn Đình Thi.
* Giới thiệu hoàn
cảnh ra đời và chủ đề của truyện Những đứa con trong gia đình. Khẳng
định tác phẩm tiêu biểu cho phong cách Nguyễn Thi - nhà văn của người
nông dân Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ vô cùng ác liệt.
*
Tác phẩm là sự tái hiện một cách chân thực hiện thức vùng đất Nam Bộ
trong cuộc kháng chiến chống Mĩ ác liệt: vùng đất tươi đẹp bị chiến
tranh giày séo, đâu đâu cũng là chiến trường, là khói lửa bom đạn. Tái
hiện lại cuộc sống của người dân Nam Bộ trong kháng chiến, cuộc sống đau
thương mà anh dũng, kiên cường.
* Qua tác phẩm này ta thấy
những vẻ đẹp điển hình của người Nam Bộ, nói chung và người Nam Bộ trong
cuộc kháng chiến chống Mĩ nói riêng:
* Những con người chất phác thật thà, ngay thẳng, bộc trực.
* Trọng tình, trọng nghĩa.
* Tuy lam lũ nhưng rất yêu lao động, gắn bó sâu nặng với quê hương làng xóm.
* Sống lạc quan yêu đời
* Căm thù ngùn ngụt quân xâm lược.
* Tinh thần chiến đấu gan góc, dũng cảm, họ là những con người sinh ra để cầm súng đánh giặc.
* Giữ trọn tấm lòng với Đảng và kháng chiến
(Chứng minh các luận điểm trên qua một số hình tượng nhân vật của tác phẩm như: Việt, Chiến, chú Năm.)
Thang điểm chung:
+ Cho điểm giỏi :bài đủ ý viết trong sáng, biểu cảm không mắc lỗi
+ Cho điểm khá: bài đủ ý, viết rõ ràng, nỗi ý, còn mắc một vài sai xót nhỏ.
+ Cho điểm trung bình: bài chỉ nêu được một nửa số ý hoặc mắc lỗi chính tả, lỗi ngữ pháp, lỗi diễn đạt.
+ Cho điểm dưới trung bình: với những bài còn lại.