MÔN VĂN - ĐỀ SỐ 1
Câu 1: (2,5 điểm)
Chép lại chính xác bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương và phân tích ý nghĩa của các cặp từ trái nghĩa có trong bài thơ.
Câu 2: (5 điểm)
Suy nghĩ của em về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của nhà văn Kim Lân
GỢI Ý TRẢ LỜI PHẦN TỰ LUẬN, ĐỀ SỐ 1
Câu 1: (2,5 điểm)
Học sinh chép được chính xác bài thơ cho 0,5 điểm. Nếu sai 3 lỗi về từ ngữ hoặc chính tả thì trừ 0,25 điểm.
Phân
tích ý nghĩa của các cặp từ trái nghĩa : nổi - chìm, rắn- nát với nghĩa
tả thực là quá trình nặn bánh : do bàn tay con người để bột rắn hoặc
nát và quá trình luộc bánh mới cho vào bánh chìm xuống nhưng khi chín
thì nổi lên ; Nghĩa tượng trưng : cuộc đời, thân phận của người phụ nữ
trong xã hội cũ không được làm chủ cuộc đời mình, bị phụ thuộc vào kẻ
khác, bị xã hội xô đẩy, vùi dập, chìm nổi lênh đênh. Các cặp từ trái
nghĩa nói lên được tấm lòng đồng cảm sâu sắc và là tiếng nói của người
phụ nữ xót xa cho giới mình của Hồ Xuân Hương.
Câu 2:(5 điểm)
Học
sinh vận dụng các kĩ năng về nghị luận nhân vật văn học để nêu những
suy nghĩ về nhân vật ông Hai - người nông dân yêu làng, yêu nước trong
kháng chiến chống Pháp bằng các ý cụ thể như sau :
a. Giới
thiệu về truyện ngắn Làng, tác phẩm viết về người nông dân trong những
ngày đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, giai đoạn đất nước đang ở thế cầm
cự, nhân dân làng Chợ Dầu theo lệnh kháng chiến đi tản cư ở vùng Yên Thế
(Bắc Giang). Và chính trong hoàn cảnh đó, nhân vật ông Hai, người nông
dân thật thà chất phác đã thể hiện những trưởng thành trong nhận thức và
suy nghĩ của mình về tình cảm yêu làng, yêu nước.
b. Phân tích các phẩm chất về tình yêu làng của ông Hai :
-
Nỗi nhớ làng da diết trong những ngày đi tản cư : buồn bực trong lòng,
nghe ngóng tin tức về làng, hay khoe về cái làng Chợ Dầu với nỗi nhớ và
niềm tự hào mãnh liệt.
- Đau khổ, dằn vặt khi nghe tin làng mình làm
Việt gian : tủi nhục đau đớn, xấu hổ không dám nhìn ai, lo sợ bị người
ta bài trừ, không chứa ; ruột gan cứ rối bời, không khí gia đình nặng
nề, u ám...
- Niềm sung sướng cảm động đến trào nước mắt khi tin xấu
về làng ông được cải chính : ông đi khoe khắp nơi, đến từng nhà với dáng
vẻ lật đật và lại tự hào ngẩng cao đầu kể về làng Chợ Dầu quê hương ông
một cách say sưa và náo nức lạ thường.
c. Đánh giá và
khẳng định tình yêu làng của ông Hai gắn với tình yêu đất nước, yêu
kháng chiến: trong thâm tâm ông luôn tự hào về ngôi làng giàu truyền
thống văn hoá, trù phú và tự hào về sự thuỷ chung với cách mạng, với Bác
Hồ của quê hương mình. Sự thay đổi nhận thức để nhận ra kẻ thù là bọn
đế quốc phong kiến theo một quá trình tâm lí hết sức tự nhiên khiến ta
thêm trân trọng yêu mến người nông dân này vì tình cảm gắn bó với quê
hương, xóm làng và cách mạng.
d. Khẳng định
tình yêu quê hương đất nước là một vẻ đẹp của con người Việt Nam, đặc
biệt trong những ngày đất nước gian nguy tình cảm ấy được thử thách càng
tô đẹp thêm phẩm chất của con người Việt Nam.