I. - Mở Bài - Trích trong tập “Thơ-Thơ” (1938). - Ba phần: + Câu 1-11: Tâm trạng reo vui trước vẻ đẹp thiên nhiên. + Câu 12-30: Tâm trạng u buồn, hoài nghi. + Câu 31-40: Lòng yêu cuộc sống đến cuồng nhiệt. II. Thân Bài 1. Tiếng reo vui trước vẻ đẹp thiên nhiên mùa xuân (Câu 1-11) * “Tôi muốn - tắt nắng đi” “Tôi muốn - buộc gió lại” Điệp ngữ dùng động từ mạnh => Biểu hiện niềm khao khát, say mê muốn níu giữ, đoạt quyền tạo hóa. * Thiên nhiên: Là khu vườn xuân đầy cảnh sắc: + ong bướm tuần tháng mật” Bức tranh đẹp, mơn mởn, tươi tắn +“Này đây hoa đồng nội”, " lá cành tơ” => dạt dào nhựa sống. + điệp ngữ yến anh khúc tình si”: âm thanh rộ rã + Giọng thơ dồn dập, biểu hiện tâm trạng vui sướng, say đắm trước cảnh thiên nhiên muôn sắc màu, phong phú, bất tận. + “Ánh sáng chớp hàng mi” => hình ảnh thơ độc đáo, mới lạ, giàu cảm xúc. + “Tháng giêng ngon như một cặp môi gần” Mùa xuân đẹp so sánh ngọt ngào đầy sức sống tươi thắm => Diễn đạt độc đáo, táo bạo, dùng hình ảnh con người để diễn tả thiên nhiên (lấy cái đẹp của con người làm chuẩn mực để đánh giá, so sánh) => cho thấy: lòng khao khát sống đến cuồng nhiệt (quan điểm sống tích cực) => sống hết mình vì cuộc sống. 2. Tâm trạng u buồn, lo sợ, hốt hoảng, hoài nghi (c.12-30): * “Tôi vui sướng. Nhưng vội vàng...” => Dấu chấm => câu ngắn => bất thường: Vui vội vàng. * “Tôi không chờ...” => gấp gáp: Trong sự đam mê cuộc sống xen lẫn nỗi lo âu, hốt hoảng, sợ tuổi trẻ qua đi. * Ý thức được sự hữu hạn của thời gian: “Xuân đang tới nghĩa là... qua Xuân còn non nghĩa là... sẽ già Mà xuân hết nghĩa là... mất.” => Giọng thơ khô khan, lời thơ ngắn => tâm trạng lo lắng, sợ hãi, hốt hoảng vì thấy đã mất trong cái đang có. * Ý thức được sự đối kháng: thiên nhiên > < con người: + Lòng tôi rộng + lượng trời chật + Tuổi trẻ chẳng 2 lần + xuân vẫn tuần hoàn + Chẳng còn tôi mãi + còn trời đất Đời người hữu hạn Thiên nhiên vĩnh hằng => là qui luật tất yếu, tâm trạng đau khổ, tuyệt vọng, khao khát sống mãi với cuộc đời. * Thiên nhiên nhuốm màu buồn bã trước thời gian: Những từ ngữ, hình ảnh: “Tôi tiếc, chia phôi, tiễn biệt, đứt tiếng, phai tàn...” => kết lại ở câu “Chẳng bao giờ!...” kết hợp các câu có dấu chấm hỏi, chấm than, các cặp vần chân gieo liên tiếp => Tâm trạng chán nản, đau khổ, nuối tiếc. 3. Tình yêu cuộc sống đến cuồng nhiệt: + Khát vọng sống cao độ thể hiện sự giao cảm với cuộc sống: - “Ta muốn riết”, ôm, say, thâu, chếnh choáng: Điệp ngữ, nhịp thơ dồn dập, sôi nổi, nồng nàn, giọng thơ cuống quýt, khao khát sống, muốn tận hưởng trọn vẹn hương vị tình yêu, hương vị của cuộc đời ==>Yêu cuộc sống đến độ nồng nàn, - sống hết mình, tận hưởng cái đẹp ==>cuộc sống với tâm trạng sảng khoái. - Câu thơ “Hỡi... muốn cắn...”: diễn đạt táo bạo, rất mới lạ => mùa xuân quá hấp dẫn => niềm ham sống mà chưa toại nguyện, khát khao muốn giữ lấy cái vui, cái đẹp của cuộc đời. III. KẾT: * Lòng yêu tuổi xuân, mùa xuân, yêu cuộc sống, khao khát hòa nhập với thiên nhiên, với cuộc đời một cách say mê, cuồng nhiệt của Xuân Diệu. * Là bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Diệu; hình ảnh, từ ngữ, cách diễn đạt táo bạo, mới lạ. Thể hiện hồn thơ Xuân Diệu: một tấm lòng tha thiết yêu cuộc đời, niềm khát khao giao cảm với đời => mang đậm chất nhân văn.
I. - Mở Bài - Trích trong tập “Thơ-Thơ” (1938). - Ba phần: + Câu 1-11: Tâm trạng reo vui trước vẻ đẹp thiên nhiên. + Câu 12-30: Tâm trạng u buồn, hoài nghi. + Câu 31-40: Lòng yêu cuộc sống đến cuồng nhiệt. II. Thân Bài 1. Tiếng reo vui trước vẻ đẹp thiên nhiên mùa xuân (Câu 1-11) * “Tôi muốn - tắt nắng đi” “Tôi muốn - buộc gió lại” Điệp ngữ dùng động từ mạnh => Biểu hiện niềm khao khát, say mê muốn níu giữ, đoạt quyền tạo hóa. * Thiên nhiên: Là khu vườn xuân đầy cảnh sắc: + ong bướm tuần tháng mật” Bức tranh đẹp, mơn mởn, tươi tắn +“Này đây hoa đồng nội”, " lá cành tơ” => dạt dào nhựa sống. + điệp ngữ yến anh khúc tình si”: âm thanh rộ rã + Giọng thơ dồn dập, biểu hiện tâm trạng vui sướng, say đắm trước cảnh thiên nhiên muôn sắc màu, phong phú, bất tận. + “Ánh sáng chớp hàng mi” => hình ảnh thơ độc đáo, mới lạ, giàu cảm xúc. + “Tháng giêng ngon như một cặp môi gần” Mùa xuân đẹp so sánh ngọt ngào đầy sức sống tươi thắm => Diễn đạt độc đáo, táo bạo, dùng hình ảnh con người để diễn tả thiên nhiên (lấy cái đẹp của con người làm chuẩn mực để đánh giá, so sánh) => cho thấy: lòng khao khát sống đến cuồng nhiệt (quan điểm sống tích cực) => sống hết mình vì cuộc sống. 2. Tâm trạng u buồn, lo sợ, hốt hoảng, hoài nghi (c.12-30): * “Tôi vui sướng. Nhưng vội vàng...” => Dấu chấm => câu ngắn => bất thường: Vui vội vàng. * “Tôi không chờ...” => gấp gáp: Trong sự đam mê cuộc sống xen lẫn nỗi lo âu, hốt hoảng, sợ tuổi trẻ qua đi. * Ý thức được sự hữu hạn của thời gian: “Xuân đang tới nghĩa là... qua Xuân còn non nghĩa là... sẽ già Mà xuân hết nghĩa là... mất.” => Giọng thơ khô khan, lời thơ ngắn => tâm trạng lo lắng, sợ hãi, hốt hoảng vì thấy đã mất trong cái đang có. * Ý thức được sự đối kháng: thiên nhiên > < con người: + Lòng tôi rộng + lượng trời chật + Tuổi trẻ chẳng 2 lần + xuân vẫn tuần hoàn + Chẳng còn tôi mãi + còn trời đất Đời người hữu hạn Thiên nhiên vĩnh hằng => là qui luật tất yếu, tâm trạng đau khổ, tuyệt vọng, khao khát sống mãi với cuộc đời. * Thiên nhiên nhuốm màu buồn bã trước thời gian: Những từ ngữ, hình ảnh: “Tôi tiếc, chia phôi, tiễn biệt, đứt tiếng, phai tàn...” => kết lại ở câu “Chẳng bao giờ!...” kết hợp các câu có dấu chấm hỏi, chấm than, các cặp vần chân gieo liên tiếp => Tâm trạng chán nản, đau khổ, nuối tiếc. 3. Tình yêu cuộc sống đến cuồng nhiệt: + Khát vọng sống cao độ thể hiện sự giao cảm với cuộc sống: - “Ta muốn riết”, ôm, say, thâu, chếnh choáng: Điệp ngữ, nhịp thơ dồn dập, sôi nổi, nồng nàn, giọng thơ cuống quýt, khao khát sống, muốn tận hưởng trọn vẹn hương vị tình yêu, hương vị của cuộc đời ==>Yêu cuộc sống đến độ nồng nàn, - sống hết mình, tận hưởng cái đẹp ==>cuộc sống với tâm trạng sảng khoái. - Câu thơ “Hỡi... muốn cắn...”: diễn đạt táo bạo, rất mới lạ => mùa xuân quá hấp dẫn => niềm ham sống mà chưa toại nguyện, khát khao muốn giữ lấy cái vui, cái đẹp của cuộc đời. III. KẾT: * Lòng yêu tuổi xuân, mùa xuân, yêu cuộc sống, khao khát hòa nhập với thiên nhiên, với cuộc đời một cách say mê, cuồng nhiệt của Xuân Diệu. * Là bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Diệu; hình ảnh, từ ngữ, cách diễn đạt táo bạo, mới lạ. Thể hiện hồn thơ Xuân Diệu: một tấm lòng tha thiết yêu cuộc đời, niềm khát khao giao cảm với đời => mang đậm chất nhân văn.