Ý nghĩa lời đề từ "Người lái đò sông Đà"
''Chúng thuỷ giai đông tẩu
Đà giang độc bắc lưu''

Câu thơ của Nguyễn Quang Bích, được tác giả chọn làm lời đề từ gợi ra những ý nghĩa sau:
+ Câu thơ viết bằng cữ Hán.dịch ra có nghĩa ''Mọi dòng sông đều chảy về Đông, chỉ có 1 sông đà theo hướng Bắc''.V iệc sử dụng chữ Hán trong thơ ca nhằm mục đích nhấn mạnh ý, và tăng thêm tính trang trọng của thơ văn. Ở đây mục đích cũng như vậy.tác giả nhấn mạnh vào sự dặc biệt khác thương của dòng sông là chẩy ngược.từ ''độc'' là 1 từ dắt giá thể hiện sự duy nhất và cá tính của con sông.
+ Lời đề từ chỉ nét đẹp hoang sơ độc đáo, và nêu thêm sự dữ dằn hung bạo của con sông.luôn mạnh mẽ, sức sống chảy qua 1 vùng núi non hiểm trở.
+ Lời đề từ không phải của Nguyễn Tuân viết ra nhưng lại rất thích hợp khi đặt trong tuỳ bút này và thích hợp với phong cách Nguyễn Tuân - một con người'' sống là một bản gốc và chết đi không để lại bất cứ 1 bản sao nào'',đó là chuyên viết về ''cái đẹp tuyệt mĩ và dữ dội đến mức khủng khiếp''.
Con sông đà ngang ngược là 1 nguồn cảm hứng mãnh liệt thôi thúc nhà văn trong thời kì xây dựng kinh tế mới ở miền bắc, sông đà là mảnh đất màu mỡ để tác giả bộc lộ sở trường của mình.người ta nói nguyễn tuân tìm đến sông đà như 1 sự tất yếu phải sảy ra.
=>Lời đề từ hoàn toàn thích hợp để đc sử dụng trong tuỳ bút này,đây cũng là 1 yếu tố làm nên tiếng vang của tác phẩm. Lơì đề từ gợi trí tò mò của người đọc về con sông, cũng như đi tìm cái hay của tác phẩm. Chỉ với lời đề từ này, tác giả đã cho thấy sự thành công của tác phẩm ngay từ những câu đầu tiên.

Dựa vào dàn ý sau em nhé!
1. Xung đột giữa hồn TB với xác HT (cảnh 7) Đây là cuộc đàm thoại 1 bên là phần hồn thanh cao, 1 bên là phần xác dung tục

+TB bị chết 1 cách oan uổng do sự vô tâm, tắc trách của Nam Tào. Lại đc Bắc Đẩu "sửa sai" 1 cách vô lí, cho hồn TB nhập vào 1 xác anh hàng thịt. Đã ko sai khiến được còn bị xác thịt điều khiển, dẫn đến linh hồn bị nhiễm độc bởi cái tầm thường. Ý thức dc điều đó, hồn TB dằn vặt, đau khổ và quyết định bằng cách tách ra để sống độc lập, hướng tới sự hoàn thiện về nhân cách.

+Lúc đầu hồn TB tỏ vẻ coi khinh xác anh hàng thịt :"Mày ko có tiếng nói mà chỉ là cái xác thịt âm u, đui mù" . Xác thịt đã cười nhạo , chế giễu, bác lại hồn TB, kd sức mạnh âm u, đui mù của mình sẽ chiến thắng. "Lắm khi át cả cái linh hồn cao khiết của ông đấy"

+ Trong cuộc đối thoại với xác HT, Hồn TB ở vào thế yếu, đuối lí bởi xác nói những điều mà dù muốn hay không muốn Hồn vẫn phải thừa nhận (cái đêm khi ông đứng cạnh vợ anh hàng thịt với "tay chân run rẩy", "hơi thở nóng rực", "cổ nghẹn lại" và "suýt nữa thì...". Đó là cảm giác "xao xuyến" trước những món ăn mà trước đây Hồn cho là "phàm". Đó là cái lần ông tát thằng con ông "tóe máu mồm máu mũi",...).

+Xác thịt tìm cách thỏa hiệp bằng cách nêu cụ thể những nhu cầu tn mang tính bản năng của con người ( các món tiết canh cổ hũ...), kđ vai trò của mình :" Nhờ tôi mà ông có thể làm lụng, cuốc xới , nhìn ngắm trời đất, cây cối, người thân..."

+ Xác HT gợi lại tất cả những sự thật ấy khiến Hồn càng cảm thấy xấu hổ, cảm thấy mình ti tiện.

+ Xác HT còn cười nhạo vào cái lí lẽ mà ông đưa ra để ngụy biện: "Ta vẫn có một đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn,...".

+ Trong cuộc đối thoại này, xác thắng thế nên rất hể hả tuôn ra những lời thoại dài với chất giọng khi thì mỉa mai cười nhạo khi thì lên mặt dạy đời, chỉ trích, châm chọc. Hồn chỉ buông những lời thoại ngắn với giọng nhát gừng kèm theo những tiếng than, tiếng kêu.

+Trước lí lẽ ti tiện của xác thịt, hồn TB nổi giận mắng mỏ, khinh bỉ xác thịt hèn hạ và cố chống lại nhưng phần nào cũng ngậm ngùi vì hắn có lí, hồn TB bị dồn vào thế yếu. Thấm thía nghịch cảnh, TBa trở lại xác thịt trong tuyệt vọng.

Qua màn hội thoại của hồn TB và xác HT cho thấy, TB được Bắc Đẩu trả lại cuộc sống, nhưng 1 cuộc sống ko đáng sống vì cái thanh cao phải dung hòa với cái thấp hèn, dung tục, thì đó chẳng phải là bi kịch hay sao? Thể xác & linh hồn con người là 2 thực thể có mối quan hệ hữu cơ, ko thể vênh lệch, tách rời. Xác thịt có nhu cầu sự sống, nhu cầu mang tính bản năng. Hồn mang tính chất thanh cao góp phần điều chỉnh thể xác hòa hợp, vươn tới sự hoàn thiện nhân cách. Cuộc tranh cãi giữa hồn TB và xác HT là bi kịch thứ nhất của TBa vì xác đã thắng. T/g cảnh báo, khi con người phải sống trong cái tầm thường, dung tục thì tất yếu sẽ bị nhiễm độc bởi cái xấu, cái đẹp sẽ bị lấn át, tàn phá.
2 Xung đột giữa hồn TB với gia đình TB ngày càng dằn vặt hơn khi ông hiểu những điều tệ hại mình đã, đang và sẽ gây ra cho gia đình, mặc dù ông ko hề muốn. Nguwocj lại, những người thân : vợ, con dâu, cháu gái cũng đau khổ trước sự tha hóa của TB

+Người vợ mà ông rất mực yêu thương giờ đây buồn bã và cứ nhất quyết đòi bỏ đi. Với bà "đi đâu cũng được... còn hơn là thế này". Bà đã nói ra cái điều mà chính ông cũng đã cảm nhận được: "ông đâu còn là ông, đâu còn là ông Trương Ba làm vườn ngày xưa".

+ Chị con dâu là người sâu sắc, chín chắn, hiểu điều hơn lẽ thiệt. Chị cảm thấy thương bố chồng trong tình cảnh trớ trêu. Chị biết ông khổ lắm, "khổ hơn xưa nhiều lắm". Nhưng nỗi buồn đau trước tình cảnh gia đình "như sắp tan hoang ra cả" khiến chị không thể bấm bụng mà đau, chị đã thốt thành lời cái nỗi đau đó: "Thầy bảo con: Cái bên ngoài là không đáng kể, chỉ có cái bên trong, nhưng thầy ơi, con sợ lắm, bởi con cảm thấy, đau đớn thấy... mỗi ngày thầy một đổi khác dần, mất mát dần, tất cả cứ như lệch lạc, nhòa mờ dần đi, đến nối có lúc chính con cũng không nhận ra thầy nữa"

+ Cháu gái thì phản ứng quyết liệt, ko nhận TB là ông. Nó một mực khước từ tình thân :"Tôi không phải cháu nội của ông...ông nội tôi chết rồi...". Nó không thể chấp nhận cái con người có "bàn tay giết lợn", bàn chân "to bè như cái xẻng" đã làm "gãy tiệt cái chồi non", "giẫm lên nát cả cây sâm quý mới ươm" trong mảnh vườn của ông nội nó. Nó hận ông vì ông chữa cái diều cho cu Tị mà làm gãy nát khiến cu Tị trong cơn sốt mê man cứ khóc, cứ tiếc, cứ bắt đền. Với nó, "Ông nội đời nào thô lỗ, phũ phàng như vậy". Nỗi giận dữ của cái Gái đã biến thành sự xua đuổi quyết liệt: "Ông xấu lắm, ác lắm! Cút đi! Lão đồ tể, cút đi!".

Qua màn đối thoại, tất cả mọi người thân yêu đã xa dần TB vì hồn ông dần mờ khuất, chỉ còn cái xác HT thô lỗ, hiện hữu trong nhà gây biết bao phiền toái, chướng tai gai mắt. TB bị đẩy vào bi kịch đau đớn thứ 2 khiến ông phải đau đớn thốt lên "Mày đã thắng rồi đấy, cái thân xác không phải của ta ạ ". Con người vốn nhân hậu, tài ba, yêu vợ, quí thương con cháu bị đẩy vào cảnh ngộ đau đớn, cô đơn. Xung đột kịch đến cao trào, đẩy TB đến lựa chọn còn - mất. Hồn TB thách thức với xác HT 1 cách gay gắt quyết liệt :"Không cần đến cái đời sống do mày mang lại, không cần"
3, Xung đột giữa Hồn TB và Đế Thích, TB tự đấu tranh bản thân để thoát ra khỏi nghịch cảnh

+ Gặp Đế Thích, TB thể hiện thái độ kiên quyết chối từ. Ko chấp nhận cs "hồn một nơi, xác 1 nẻo", kđ muốn được sống độc lập một mình.

+ Lúc đầu Đế Thích ko hiểu, sau hiểu ra, Đế Thích khuyên TBa nên chấp nhận vì thế giới vốn ko toàn vẹn: "Dưới đất trên trời đều thế cả"

+ TB ko chấp nhận, ông thẳng thắn chỉ trích, vạch ra sai lầm của ĐT :" Ông chỉ nghỉ đơn giản là cho tôi sống, nhưng sống thế nào ông chẳng cần biết". TB vạch cho ĐT thấy:" Lòng tốt hời hợt thì chẳng đem lại điều gì thực sự có ý nghĩa cho ai cả, mà sự vô tâm còn tệ hại hơn, nó đẩy người ta vào nghịch cảnh, bi kịch"

+ Tiếp tục, ĐT sửa sai của mình bằng cách cho hồn TB nhập vào xác cu Tị, nhưng TB vẫn kiên quyết từ chối bởi điều đó vẫn là cs giả tạo, nực cười. Theo ông, việc đó chỉ có lợi cho đám chức sắc, lí trưởng, trương tuần, như thế còn " khổ hơn là chết". "Chắp vá, gượng ép chỉ càng làm sai thêm". Mà thôi, lí lẽ duy nhất của ông : "Không thể sống với bất cứ giá nào được...cứ để tôi chết hẳn...sống thế này khổ hơn cái chết"

Đoạn trích đẩy xung đột lên tới đỉnh điểm, để hóa giải nghịch cảnh, TB trả xác cho anh hàng thịt, chấp nhận cái chết để linh hồn đc trong sạch và hóa thân vào các sự vật thân thương, tồn tại vĩnh viễn lên những người thân yêu của mình. Màn kết với chất thơ sâu lắng, tác giả đã đem lại âm hưởng lạc quan cho người đọc, đồng thời đi truyền đi bức thông điệp về sự chiến thắng của cái đẹp, cái thiện và cs đích thực.

KL Qua đoạn trích, LQV muốn gửi tới người đọc thông điệp vừa trực tiếp, vừa gián tiếp, vừa mạnh mẽ, quyết liệt, vừa kín đáo, sâu sắc về thời đại của ông. Đc sống làm người quý giá thật, nhưng được sống đúng là mình, sống trọn vẹn những gtri mình vốn có và theo đuổi còn quý giá hơn. Sự sống chỉ thật sự có ý nghĩa khi con người được sống tự nhiên, hài hòa giữa thể xác và tâm hồn. Con người phải luôn luôn biết đấu tranh với những nghịch cảnh , với chính bản thân mình. Chống lại sự dung tục để hoàn thiện nhân cách và vươn tới những giá trị tinh thần cao quý. Sống cs có ý nghĩa, xứng đáng với con người. Đoạn trích vừa có ý nghĩa sâu sắc, vừa có ý nghĩa nhân văn.

Là con người, không ai trên thế gian này là hoàn hảo, toàn diện tất cả. Ai cũng có những sai lầm riêng, đó là điều thông thường nhất của con người. Thế nhưng, điều quan trọng khiến một con người nổi bật lên những điều thông tường ấy chính là sự tự giác phát hiện ra sai lầm ấy và biết tự sửa mình. Có như vậy họ mới có thể đi đến con đường thành công một cách ving quang nhất, chính đáng nhất. Nói về điều này, người xưa có câu: "Không có cái hại nào lớn bằng không tự sửa mình".

  Chỉ với câu nói ngắn ngủi thôi nhưng người xưa đã để lại cho ta một bài học kinh nghiệm, một bài học đạo đức thật sâu sắc và ý nghĩa trên cin đường vươn tới thành công của mỗi người.

  Điều có hại trong cuộc sống xung quanh ta thì muôn vàn, từ những điều nhỏ nhặt như: nói dối, nói sấu, lười biếng, lề mề... dần dần trở thành thói quen sấu ngấm dần vào trong nhân cách mỗi người, làm cho tâm hồn ta trở nên vẩn đục, tầm thường hay thậm chí kaf hèn hạ, xấu xa. Nguyên do chính dẫn đến tình trạng ấy là bởi họ không biết tự sửa mình. Ngay từ thủơ nhỏ hay từ lúc hình thành sai lầm ấy, ta phải có lý trí sáng xuốt nhận ra sai lầm do mình gây ra. Sự cố chấp, bảo thủ là con đường ngắn nhất đưa con người ta đến ngõ cụt.

  Không chịu sửa mình tức là nhượng bộ, chấp nhận những thói hư tật xấu và dần dần, từ một người khách qua đường, nó trở thành "ông chủ khó tính" sai khiến, điều khiển, hành động của con người, dẫn con gnuoiwf đến những hành động lầm lạc, thậm chí đi vào vòng soáy của tội lỗi. Thói hư tật xấu xâm nhập vào con người ngay từ lúc ban sơ, từ những thói nhỏ , được tái phạm nhiều như: nói dối, nói xấu... thì khi ta càng lớn, thói xấu đó cũng thằn lên theo mức độ, trở thành thói quen xấu không dễ gì từ bỏ của con người. Như một em bé lúc nhỏ, đâu ý thức được tác hại của nói dối, nói xấu. Chỉ vì những ký do đơn giản như: làm bài điểm kém, đánh  bạn, làm mất bút vở mà phải về nhà nói dối bố mẹ. Nếu như các bậc cha mẹ không kịp thời phát hiên và sửa chữa thì các em sẽ tuwj tạo cho mình cảm giác an toàn, không bị al mắng khi nói dối. Lâu dần, các em sẽ tiếp tục nói dối để giấu bố mẹ nhiều chuyện và nó sẽ trở thành thói quen xấu cho các em. Vì vậy vai trò của bố mẹ trong việc phát hiện và sửa chữa những tật xấu ngay từ khi mới hình thành là cực kì quan trọng. Đó là thửơ nhỏ, còn khi lớn lên, mỗi lứa tuổi, mỗi thời ký đều có những sai lầm riêng, không ai tránh khỏi. Trong nhà trường, nhiều abn học sinh luôn tỏ thái độ lười biếng trong học tập như: không chịu làm bài tập ở nhà, không học bài rồi tới giờ kiểm tra lại quay cóp bài bạn. May mắn lại đỗ nhờ bạn cho xem bài thì những con người ấy sau này sẽ như thế nào? Sẽ làm công việc  gì giúp ích cho đất nước khi mà tấm bằng có được chỉ là do may mắn. Tất nhiên những con người như vậy xẽ dần dần bị xã hội đào thải qua quá trình sàng lọc nhân lực của nó. Hậu quả to lớn này là do thuở học sinh không biết tự sửa chữa mình. Biết là mình lười biếng, điểm kiểm tra là của bạn vậy mà cũng cos chấp giữ mãi một tật xấu, không chịu tự sửa mình, không chịu cố gắng học tập để cuối cùng trở lại thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Không riêng gì chúng ta ngày nay, ngày trước, cũng đã có không ít vị vua mất nước, mất nhà chỉ vì không tự sửa bản thân. Lê Long Đỉnh  từ khi lên ngôi, suốt ngày ăn chơi sa đọa, không quan tâm đến dân tình, bao nhiêu của cải của nhân dân đều bị bọn vua quan vơ vét để phục vụ cho "sự nghiệp ăn chơi" của mình, làm cho bá tánh trăm họ phải xa vào carh lầm than. Thời gian ấy thần không ít nhưng cũng đâu phải không có những vị quan thanh liêm, những người đã nhiều lần khuyên can vua. Nhưng Lê Long Đỉnh với sự cố chấp, bảo thủ, không chịu sửa chữa những lầm lạc trong lối sống và trong cách trị dân, hậu quả là bị nhà Lý cướp ngôi. Rồi đến nhà Nguyễn thi hành chính sách bế quan tỏa cảng, làm cho dân ta bị cô lập vời các nước phương Tây tiến bộ, quân sự lạc hậu, kinh tế kém phát triển. Các vị quan như: Nguyễn Trường Tộ, Phan Thanh Giarng sau khi đi sứ, biết được tình hình phát triển của các nước Phương Tây liền dâng lên các bản điều xin cải cách, duy tân đất nước nhưng triều Nguyễn vẫn không chịu sửa đổi. Kết cục là nước ta rơi vào tay bọn thực dân Pháp.

  Như vậy tác hại, hậu quả của việckhông chịu sửa mình là không thể lường trước. Từ một sai lầm nhỏ có thể dẫn đến những sai lầm tiếp theo lớn hơn, trầm trọng hơn và đôi khi còn nhấn chìm người ta trong hố sâu của tội lỗi. Một người không biết sửa chữa mình cũng đồng nghĩa với sự tha hóa dần dần trong nhân cách và cuối cùng là sự đánh mất chính mình. Sai lầm là do ta tạo ra và chính ta phải sửa sai lầm đó lới giúp ta tự tin hơn trên con đường xây dựng tương lai cho riêng mình để xã hội phát triển mà còn giúp ta hình thành nhân cách đẹp, lối sống đẹp và từ đó trở thành con người đẹp. Mỗi con người tự sửa mình để cùng học tập, cũng trưởng thành hơn trong nhận thức và suy nghĩ; tự mình để sống cần kiệm nhưng không keo kiệt, tự sửa mình để có cuộc sống văn minh hơn, tốt đẹp hơn.

  "Không có cái hại nào bằng không chịu tự sửa mình". Tự sửa mình mang lại những điều tốt đẹp cho con người nhưng phải sửa mình như thế nào cho đúng cách để trở thành người tốt? Điều này cũng không quá khó khăn đối với những người có ý trí  sáng suốt nhận ra cái đúng, cái sai, cái nào có ịc, có hại một cách kịp thời. Nhưng thực tế thì không phải dễ dàng như vậy, người ta thường thấy rất rõ những khuyết điểm, sai lầm của người khác nhưng có mấy ai nhận thức được toàn bộ khuyết điểm của mình, những sai lầm của mình. Chính vì vậy, tự sửa chữa mình không đơn giản chỉ dựa vào lý trí của bản thân mà còn càn đến sự giúp đỡ cỉa những người xung quanh để nhìn nhận một cách đúng đắn những phần lệch lạc của bản thân. Để tự sửa mình, trước hết mỗi người phải biết lăng nghe ý kiến đóng góp của người khác, đồng thời cũng phải biết chọn lọc, nhìn nhận mức độ đúng đắn của những ý kiến ấy để hoàn thiện bàn thân mình theo cách tốt nhất có thể. Tự sủa chữa mình cũng cần đến sự tỉ mỉ, để ý đến từng hành động, cử chỉ của những người xung quanh. Từ chuyện nhỏ đến chuyện lớn, từ chuyện ăn, ngủ, học hành đên việc giao lưu tiếp xúc bên ngoài xã hội, ta cần phải biết suy nghĩ thận trọng từng lời nói, hành động trước khi thực hiện, phải biết rút kinh nghiệm từ những sai lầm trước đó của bản thân cũng như của người khác. Tìm đọc những tấm gương đạo đức đã từng sai lầm, đã sửa chữa và đã thành công cũng là một phương pháp tốt để tự sửa mình. Chẳng hạn như thầy Mạnh Tử bỏ học giữa chừng về nhà, Mạnh Mẫu đang dệt vải bèn cắt ra làm đôi. Mạnh Tử hỏi: "Tại sao mẹ lại làm thế" Mạnh Mẫu trả lời: "Khúc vải này bị cắt làm đôi đã trở thành vô dụng. Con đi học  bỏ dở nửa chừng chạy về nhà chơi cũng có khác gì tấm vải này đâu!" . Thầy Mạnh Tử hiểu, học siêng năng và đã trở thành con người của muôn dời. Những tấm gương đạo đức sáng ngời nhân cách như vậy đáng để ta noi theo và phát huy  tốt truyền thống hiếu học của dân tộc ta. Tự sửa mình còn là biết chấp hành tốt kỷ luật, kỉ cương của Nhà nước, từ bỏ những thói xấu, trái pháp luật như: trộm cắp, ma túy, mại dâm... để định hướng  cho mình phát triển theo đường lối đúng đắn của đảng và Nhà Nước. Đi đôi với việc tự sửa mình đó, bản thân mỗi người cần tránh xa những thói hư tật xấu hay những con người xấu, không để nó ảnh hưởng, xâm nhập vào mình như ông bà ta đã dạy "Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng".

  Tự sửa mình là hành động thiêt thực nhất để giúp mỗi con người hoàn thiện hơn về nhiều mặt. Bởi ai cũng có những sai lầm dù lớn dù nhỏ, sai lầm là điều thông thường nhất của con người. Nhưng nếu ta không biết tự sửa mình thì nó sẽ trở thành cái hại lớn làm hủy hoại, đánh mất đi phần tốt đẹp nhất của con người. Thật đúng với câu nói: "Không có cái hại nào lớn bằng không chịu sửa chữa mình".

Bác Hồ - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc. Người đã lãnh đạo nhân dân ta đứng lên chiến đấu chống lại thực dân Pháp và đế quốc Mĩ xâm lược. Trong giai đoạn cam go và quyết liệt của cuộc chiến tranh ấy, khi mà miền Bắc mới bắt đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội, còn gặp biết bao khó khăn, trắc trở, miền Nam thì vẫn phải đấu trnh chống đế quốc Mĩ, Bác đã giạy chúng ta "Nước ta còn nghèo. Muốn sung sướng thì phải lực cánh sinh, cần cù lao động!" Lời giạy của Bác đa thấm vào sâu trong tâm khảm của người dân, cổ vũ cho mọi người giành được kết quả to lớn: nước ta dành được độc lập, tự do, phát triển tốt của chủ nghĩa xã hội cho đến nay, đất nước ta đi vào đổi mới dưới sự lãnh dạo của Đảng, lời dạy trên của Bác vẫn còn vẹn nguyên ý nghĩa.

        Với việc đánh giá hoàn cảnh đất nước: "Nước ta còn nghèo", Bác đã hoàn toàn đúng với thực tế cách mạng Việt Nam lúc bấy giờ và cho đến nay, lời đánh giá ấy vẫn thật chính xác." Nước ta còn nghèo", bởi vì nước ta là một nước nông nghiệp lạc hậu, người dân vẫn lao động vẫn sử dụng chân tay là chính, chưa có trang thiết bị những phương tiện, công cụ khoa học tiên tiến. Người nông dân vẫn phải:

       Vẫn phải phụ thuộc vào thiên nhiên chứ chưa thể tự mình làm nên tất cả. Nền nông nghiệp đã vậy thì nói chỉ đến công nghiệp, khoa học kĩ thuật. Chúng có thể coi là những thứ "Xa xỉ" đối với nước ta. Song song với lẽ đó, ta biết rằng nước ta đã bị đô hộ hàng trăm năm, phải lệ thuộc vào nước khác, bị lũ cướp nước ấy bóc lột tàn nhần, rồi khi cả vùng lên đấu tranh thì hàng chục năm chiến tranh ấy đã để lại trên đất nước này những hậu quả nặng nề: rừng bị giải chất độc, bị thiêu cháy chỉ còn trơ trọi gốc, đất đai, làng mạc, ruộng đồng... bị cày sới bởi bom đạn, biết bao người anh anh dũng, trẻ tuổi của đất nước đã ngã xuống, những người còn sống thì manh nặng vết thương chiến tranh cả thể sác lẫn tinh thần.

       Hạnh phúc không thể đến khi con người ta không trải qua những gian nan. Vì thế, muốn sống sung sướng, cần phải tự lực cánh sinh, cần cù lao động. Không ai có thể làm cho mình giàu có được, chỉ có nình phải tự mình đứng lên, tự xây dựng và phát triển đấy nước để có được cuộc sống ấm no, hạnh phúc, không thể trông chờ ỷ lại vào bất cứ sự ngoại viện nào. Có như thế, đất nước ta mới giàu mạnh, không phải phụ thuộc vào kinh tế dẫn tới sự phụ thuộc vào kinh tế dẫn tới bị phụ thuộc vào chính trị, nước ta sẽ thực sự đứng vững trên trường quốc tế. Mà đã tự lực cánh sinh thì phải cần cù lao động để tạo ra của cải vật chất cho xã hội, đất nước, rồi từ đó có thể ứng dụng khoa học, kỹ thuật, công nghệ tiên tiến, hiện đại làm giàu cho đất nước, thực sự đưa đất nước ta vươn cao trên thế giới.

       Tuy nhiên, tự lực cánh sinh không có nghĩa là loại trừ hợp tác quốc tế, mà trái lại phải mở rộng quan hệ quốc tế. Trong quá trình phát triển của cách mạng, Đảng và Nhà nước luôn kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, đoàn kết dân tộc với đoàn kết quốc tế nên đã giành được những thắng lợi to lớn. Hiên nay trong xu thế hòa bình, hợp tác, phát triển, Đảng và Nhà nước ta đang thực hiện đường lối đổi mới, mở cử để phát triển đất nước. Với việc chủ động tao ra mối quan hệ quốc tế ấy, nước ta đã có điều kiện thuận lợi để phát triển đất nước, nâng cao vị thế trên trường quốc tế. Với tinh thần ấy, nước ta xẽ càng có nhiều bè bạn, tranh thủ được nhiều nguồn lực để sây dựng và bào vệ tổ quốc.

        Đồng thời, ta phải thật cần cù lao động, kết hợp với tiết kiệm và sáng tạo trong học tập, ứng dụng khoa học kĩ thuật để tạo năng suất thật chất lượng hiệu quả, cải thiện đời sống của nhân dân, tạo cơ sở vững chắc cho sự phát triển kinh tế ở nước ta.

       Lời dạy của Bác qua bao nhiêu năm vẫn luôn là lời khắc cốt ghi tâm, mãi in sâu trong làng người dân Việt Nam, họ lấy đó làm động lực phát triển, hoàn thiện bản thân mình, để từ đó góp phần xây dựng, phát triển đất nước.

      Chúng ta, mỗi công dân của đất nước, dù cho hoàn cảnh khó khăn nào, hãy làm theo lời Bác dạy, vượt lên, cần cù học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ của mình, chiếm lĩnh kiến thức khoa học kĩ thuật hiện đại để thực hiện ước mơ làm cho đất nước ngày càng giàu mạnh.