Hình tượng tác giả - nhân vật trữ tình trong bài thơ được thể hiện ở mấy phương diện cụ thể sau:- Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên, có một tâm hồn nhạy cảm, tinh tế: Thể hiện ở việc miêu tả cảnh thu: ao thu, trời thu, lá thu...
- Một con người gắn bó và am hiểu cuộc sống làng quê: Cảnh thu trong bài thơ là thu ở làng quê Bắc bộ. Dẫn đánh giá của XD: " NK là nhà thơ của làng cảnh VN". Phải yêu làng quê, sống gắn bó máu thịt với thôn quê mới miêu tả cảnh thu một cách đặc trưng và có hồn như thế. Chú ý những hình ảnh: ao thu nhỏ, ngõ trúc quanh co....
- Một con người chứa chất nhiều ưu tư về thời thế: Thể hiện ở hai câu cuối rõ nhất. Nguyễn Khuyến cáo quan về ở ẩn vì bất mãn với thời cuộc. Bản thân ông vẫn muốn được giúp nước cứu đời. Bài thơ nói chuyện câu cá nhưng người ngồi câu dường như chẳng chú tâm gì vào việc câu cá mà đang ưu tư suy nghĩ về việc đời. Vì thế mới có trạng thái giật mình khi nghe cá "đớp động"...
VỀ CƠ BẢN CÓ 3 LUẬN ĐIỂM CHÍNH NHƯ VẬY EM NHÉ.